II SA/Po 3709/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski ( spr ) As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski JFS Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie m.in. art..20 ust.3 oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz.950 ze zm. ) pozbawił M. S. córkę M. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. Według Kierownika Urzędu M.S. uzyskała uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie C.S., który uprawnienia kombatanckie nabył wyłącznie z tytułu udziału w walce o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944 - 1956. Taki stan rzeczy prowadzi zgodnie z art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach do pozbawienia uprawnień kombatanckich, a z mocy art.20 ust.3 omawianej ustawy także uprawnień wdowy po kombatancie które maja charakter uprawnień wtórnych. Stan w którym sam kombatant byłby pozbawiony uprawnień prowadzi do pozbawienia uprawnień wdów po takich kombatantach. Rozpoznając wniosek M.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z [...].5.2001 r. o pozbawieniu M.S. uprawnień wdowy po kombatancie odwołując się do wcześniej naprowadzonej argumentacji. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.S. kwestionując poprawność rozstrzygnięcia organu orzekającego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga ma uzasadnione podstawy. Sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności kwestionowanych aktów administracji publicznej z prawem niezależnie od granic i zarzutów skargi, ani jakości przytoczonej przez skarżącego argumentacji. Jakkolwiek ma rację Kierownik Urzędu, że uprawnienia wdowy po kombatancie mają w stosunku do uprawnień kombatanckich charakter wtórny, co oznacza że istnienie stanu, w którym kombatant byłby pozbawiony uprawnień jest podstawą do pozbawienia uprawnień wdowy po takim kombatancie, to jednak wbrew podstawowym zasadom procedowania administracyjnego nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu art.7, 77 kpa. W szczególności z akt administracyjnych nie wynika supozycja organu orzekającego, że wyłączną podstawą przyznanych przez były ZBOWiD C.S. uprawnień kombatanckich była działalność w latach 1955 - 1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej bądź też inny tytuł niż wymieniony w aktualnie obowiązującej ustawie o kombatantach. Do takich ustaleń nie prowadzą wprost dokumenty potwierdzające odbywanie przez zmarłego męża skarżącej służby w Wojsku Polskim od 12.7.1947 r. do 26.09.1949 r. ( a więc po okresie z art.25 ust.2 pkt 2 ) bez analizy przebiegu tej służby. Kierownik Urzędu dokonał ustaleń faktycznych nie tylko nie dysponując aktami kombatanckimi C.S. ale także i decyzją przyznająca mu uprawnienia kombatanckie przez były ZBOWiD. Zatem gołosłownie , bo nie poparte żadnym dokumentem jest ustalenie organu, że zachodzą przesłanki do zastosowania art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej. Przepis ten może stanowić podstawę pozbawienia pierwotnych, a w konsekwencji także wtórnych uprawnień kombatanckich o ile w sposób niewątpliwy wykaże się, że prócz tzw. utrwalania władzy ludowej nie istniały inne tytuły do uprawnień kombatanckich , a przewidziane w omawianej ustawie o kombatantach zgrupowane w jej art.1 - 4. Zauważyć przy tym należy iż wobec śmierci kombatanta wdowa po nim ma daleko trudniejsze możliwości przedstawienia argumentów przemawiających za zachowaniem dotychczasowych uprawnień. W takich wypadkach organ administracji publicznej prowadzący postępowanie weryfikacyjne winien zachować szczególną ostrożność i wnikliwość w wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego. Tymczasem organ orzekający w tej sprawie takiej wnikliwości nie przejawił , bez szczegółowego uzasadnienia przyjął, że nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć o zachowaniu uprawnień z tytułów przewidzianych w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 17, poz.75 z późn.zm. ) . Postępowanie takie nie tylko narusza wyżej przepisy postępowania ale także normę prawa materialnego tj. art.25 ust.2 pkt 2 omawianej ustawy o kombatantach. Prowadzi to, zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art.200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm. ) do wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z obiegu prawnego i rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania sądowego - jak w sentencji. Sąd przy tym nie orzekł w trybie art.152 procedury sądowoadministracyjnej z uwagi na wyraźne brzmienie art.26 ustawy o kombatantach. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski JF