II SA/Po 372/24

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Skomra Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Polody po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi A. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] "K. " A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 6 lutego 2024 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: 200 złotych) tytułem zwrotu kosztów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 25 kwietnia 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: "strona"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma [...] K. A. K., od decyzji Wójta Gminy K. z 6 lutego 2024 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Strona wnioskiem z 18 grudnia 2023 r. zwróciła się o przeniesienie na swą rzecz decyzji Wójta Gminy K. z 8 sierpnia 2023 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów w miejscowości S. , [...] K. , na działce nr [...], obręb S. , gmina K., wydanej dla spółki Firma [...] K. Sp. z o.o. Wójt Gminy K. decyzją z 6 lutego 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 i art. 155 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 72a ust. 1 i art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm., dalej: "u.u.i.ś."), odmówił przeniesienia na rzecz strony decyzji objętej wnioskiem. Kolegium, w decyzji wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia, podało, iż z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy K. z 8 sierpnia 2023 r., nr [...], jak i charakterystyki przedsięwzięcia stanowiącej jej integralną część wynika, że teren, na którym zaplanowano przedsięwzięcie, jest już zagospodarowany i aktualnie prowadzona jest na nim działalność gospodarcza w zakresie zbierania odpadów przez osobę fizyczną, tj. Firmę [...] K. A. K.. Podmiot prowadzący aktualnie na tym terenie działalność zaprzestanie zbierania odpadów i prowadzona będzie działalność wnioskodawcy polegająca na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów. Wnioskodawcą decyzji była [...] K. Sp. z o.o. Z art. 72a u.u.i.ś. wynika zdaniem organu odwoławczego, że uprawnienia wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są uprawnieniami zbywalnymi, jednak tylko i wyłącznie z zachowaniem warunków przewidzianych w ustawie, to jest przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić wyłącznie w drodze decyzji, uprawniony wyrazić musi zgodę na to przeniesienie, a podmiot, na który decyzja ma zostać przeniesiona, musi bezwzględnie przyjąć wszystkie warunki z niej wynikające. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie strony, z którego wynika, że przyjmuje wszystkie warunki wynikające z decyzji z 8 sierpnia 2023 r. Strona w piśmie z 4 kwietnia 2024 r. ponownie oświadczyła, że w sytuacji przeniesienia wszystkich warunków określonych tą decyzją nie będzie dokonywała równolegle zbierania i przetwarzania odpadów w ramach spółki. SKO poparło stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym art. 72a u.u.i.ś. nie może mieć zastosowania w sprawie. Podmiot wnioskujący o przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 8 sierpnia 2023 r. nie spełni, wbrew złożonym oświadczeniom, warunków w niej zawartych. Z zapisów decyzji i charakterystyki wynika, że podmiot prowadzący aktualnie na tym terenie działalność zaprzestanie zbierania odpadów i prowadzona będzie działalność spółki polegająca na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów. W ocenie Kolegium strona nie jest w stanie przyjąć i wykonać warunku decyzji: "podmiot prowadzący aktualnie na tym terenie działalność zaprzestanie zbierania odpadów". Oświadczenie strony jako osoby fizycznej jest sprzeczne z zapisami decyzji z 8 sierpnia 2023 r. i niemożliwe do wykonania. Strona jako osoba fizyczna nie zaprzestała działalności i nie zamierza tego zrobić, skoro planuje, zgodnie z wyjaśnieniami odwołania, rozszerzyć zakres prowadzonej działalności. Ponadto, Kolegium za organem I instancji podniosło, że w procedurze zakończonej wydaniem decyzji z 8 sierpnia 2023 r. nie analizowano skumulowanego oddziaływania, podejmując to rozstrzygnięcie na podstawie oświadczeń i deklaracji złożonych przez wnioskodawcę. Strona prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma [...] K. A. K. w miejscowości S. , [...] K. , według danych z CEiDG posiada aktywny status indywidualnej działalności gospodarczej. Działalność polega m.in. na sprzedaży hurtowej odpadów i złomu. Spółka [...] K. Sp. z o.o. ma siedzibę S. , [...] K. , gdzie zarówno prezesem zarządu, jak i prokurentem jest strona. W KRS brak wpisów o likwidacji, rozwiązaniu lub unieważnieniu spółki, połączeniu, podziale lub przekształceniu, postępowaniu upadłościowym, układowym, postępowaniach restrukturyzacyjnych, naprawczym, czy zawieszeniu działalności gospodarczej. Przedmiot działalności to sprzedaż hurtowa odpadów i złomu. W związku z tym organ I instancji prawidłowo założył, że oba podmioty są aktywne gospodarczo na tym samym terenie i w tym samym przedmiocie działalności. Skoro strona chce rozszerzyć swoją działalność, to zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa celem realizacji zamierzeń powinna złożyć wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na "rozszerzenie zakresu prowadzonej działalności o przetwarzanie odpadów i złomu". Wówczas procedura oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko musiałaby objąć swoim zakresem istniejący zakład wraz z rozszerzeniem jego działalności. W skierowanej do tut. Sądu skardze, wnosząc o merytoryczna zmianę zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o kosztach postępowania według norm ustawowych, skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 72a u.u.i.ś. przez przyjęcie, że na działce nr [...] w S. , gmina K., będą prowadziły tę samą działalność dwa podmioty gospodarcze w związku z czym nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu, podczas gdy prawidłowe ustalenia faktyczne powinny prowadzić do ustalenia, że po przeniesieniu decyzji ze spółki na skarżącego prowadzącego indywidualną działalność gospodarczą tylko ten drugi podmiot będzie prowadził na powyższej działce działalność w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów. Po przeniesieniu decyzji spółka nie będzie posiadała pozwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów; 2. art. 7 i art. 8 K.p.a. przez błędne, niepełne i niedokładne ustalenia faktyczne np. odnoszenie się w decyzji do "spółki cywilnej", która w sprawie nie występuje, pomijanie wartości dowodowej oświadczeń i wyjaśnień odwołującego, nie dokonanie poprawnych ustaleń co do faktu, że spółka [...] K. Sp. z o.o. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej w zakresie zbierania i przetwarzania odpadów na działce nr [...] w S., niewłaściwą ocenę prowadzonej przez skarżącego działalności indywidualnej w kontekście wykonywanej i planowanej działalności, co w konsekwencji naruszyło słuszny interes skarżącego i skutkowało uznaniem przez SKO, że na przedmiotowej działce faktycznie odpady będą zbierać i przetwarzać dwa podmioty gospodarcze i utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, 3. art. 12 § 1 K.p.a. przez niezastosowanie zasady wnikliwego, szybkiego działania oraz posługiwania się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy – postępowanie trwało wiele miesięcy, było niewnikliwe, a stanowisko SKO i organu I instancji prowadzi do wymuszenia na stronie dużo bardziej długotrwałego i skomplikowanego postępowania, podczas gdy przeniesienie decyzji środowiskowej nie sprzeciwiało się prawu, interesowi społecznemu i słusznym interesom strony oraz nie zagrażało środowisku. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 kwietnia 2024 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy K. z 6 lutego 2024 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. przewiduje uchylenie decyzji, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw prawnych, by uczynić zadość zawartemu w skardze żądaniu i przenieść w ramach postępowania przed tut. Sądem na rzecz skarżącego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Sądy administracyjne nie orzekają bowiem co do zasady merytorycznie. W art. 145a § 1 P.p.s.a. przewidziano na rzecz sądu administracyjnego kompetencję do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, lecz musi to być uzasadnione okolicznościami sprawy, co w sprawie niniejszej nie ma miejsca. Brak jest bowiem obecnie podstaw do stwierdzenia, że mimo wyroku Sądu i wbrew art. 153 P.p.s.a. organy nie zastosują się do wyrażonej tu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Przechodząc do meritum sprawy zauważyć trzeba, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 72a ust. 1 u.u.i.ś. Zgodnie z tą regulacją organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on warunki zawarte w tej decyzji. Przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zatem uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, strona, na rzecz której wydana została decyzja, musi wyrazić zgodę na jej przeniesienie. Po drugie, podmiot, na rzecz którego ta decyzja ma być przeniesiona, musi przyjąć wszelkie zawarte w niej warunki. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Jednocześnie przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na inny podmiot prowadzi jedynie do zmiany adresata tej decyzji. Warunki zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pozostają niezmienione. Podmiot, na który zostaje przeniesiona ta decyzja staje się jej nowym adresatem, akceptującym wszelkie warunki w niej zawarte. Podkreślić także trzeba, że decyzja wydawana na podstawie art. 72a ust. 1 u.u.i.ś. ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ ma obowiązek sprawdzić, czy spełnione są warunki wynikające z tego przepisu, a jeśli tak – ma obowiązek przenieść decyzję na podmiot, który o to wnioskował. Zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, by któraś z przesłanek z art. 72a ust. 1 u.u.i.ś. nie została spełniona. Skarżący zwrócił się o przeniesienie na jego rzecz decyzji Wójta Gminy K. z 8 sierpnia 2023 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia w postaci zbierania i przetwarzania odpadów w S. [...] K. , działka nr [...], obręb S. . Do wniosku załączył zarówno zgodę od spółki [...] K. Sp. z o.o. na przeniesienie tej decyzji na rzecz skarżącego, jak i oświadczenie skarżącego, w którym przyjął wszystkie warunki z niej wynikające. W charakterystyce przedsięwzięcia, stanowiącej załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wskazano, że podmiot prowadzący aktualnie działalność na terenie, na którym zaplanowano przedsięwzięcie, zaprzestanie zbierania odpadów i prowadzona będzie działalność wnioskodawcy polegająca na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów. To wokół tego warunku doszło do sporu pomiędzy stronami niniejszego postępowania. W ocenie Sądu bezpodstawne jest zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzenie Kolegium, jakoby skarżący – wbrew złożonemu oświadczeniu – powyższego warunku nie spełnił. Przyjęcie takiego założenia niejako z góry, do czego w istocie zmierzają organy administracji publicznej, jest w okolicznościach kontrolowanej sprawy niedopuszczalne. Przywołana powyżej charakterystyka przedsięwzięcia, która musi być bezwzględnie uznana przez podmiot stający się nowym adresatem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, sama w sobie nie uniemożliwia bowiem przeniesienia wspomnianej decyzji na rzecz skarżącego. Nie przeczą temu także dalsze oświadczenia skarżącego składane przed Kolegium. Wprawdzie to skarżący jest tą osobą, która w charakterystyce ujęta została jako podmiot prowadzący aktualnie działalność gospodarczą w zakresie zbierania odpadów na terenie, na którym zaplanowano przedsięwzięcie, lecz przyjęcie przez skarżącego wszelkich warunków wynikających z decyzji z 8 sierpnia 2023 r., co nastąpiło w załączonym do wniosku oświadczeniu z 18 grudnia 2023 r., oznacza, iż skarżący zobowiązany będzie do zaprzestania tejże działalności. Dopiero w sytuacji, w której skarżący zaprzestanie dotychczasowej działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów na działce nr [...] obręb S. , gmina K., będzie on mógł – zgodnie z charakterystyką przedsięwzięcia – przystąpić do prowadzenia na tej działce działalności polegającej na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów, dla której określono środowiskowe uwarunkowania. Bez znaczenia pozostaje przy tym to, że obecnie obydwa podmioty, a więc zarówno skarżący, jak i spółka prawa handlowego, na rzecz której pierwotnie wydano decyzję, pozostają aktywne gospodarczo. To realizacja planowanego przedsięwzięcia, nie zaś samo przeniesienie na rzecz skarżącego środowiskowych uwarunkowań, które dla tego przedsięwzięcia zostały uzgodnione, wymagać będzie od skarżącego uprzedniego zaprzestania dotychczas prowadzonej na działce nr [...] działalności w zakresie zbierania odpadów. W tym kontekście oświadczenia skarżącego o chęci rozszerzenia zakresu prowadzonej działalności gospodarczej rozumieć trzeba w ocenie Sądu jedynie jako chęć rozpoczęcia działalności gospodarczej o szerszym zakresie niż działalność dotychczas prowadzona. W każdym razie, na żadnym etapie postępowania skarżący nie wskazał wprost, by nie zamierzał spełnić warunku wpisującego się w charakterystykę przedsięwzięcia polegającego na zaprzestaniu dotychczasowej działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów na wspomnianym już wielokrotnie terenie. Podkreślić przy tym należy, iż to przenoszona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określać będzie maksymalna intensywność korzystania ze środowiska na działce nr [...], obręb S. , gmina K. w zakresie działalności polegającej na zbieraniu i przetwarzaniu odpadów i sugerowane przez organy równoczesne prowadzenie przez skarżącego na tej nieruchomości dotychczasowej działalności oraz dodatkowo działalności dla, której ustalono środowiskowe uwarunkowania stanowiłoby naruszenie postanowień i warunków określonych w przenoszonej decyzji i uzasadniałoby reakcję właściwych organów. W tych okolicznościach odmowa przeniesienia decyzji w oparciu o art. 72a ust. 1 u.u.i.ś. nie znajduje podstaw, wobec czego doszło do naruszenia tego przepisu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę Wójt Gminy K. uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikające z niego wskazania co do dalszego postępowania.