II SA/Po 3722/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-27

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Maria Hrycaj, Rafał Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił strony uprawnień kombatanckich, nie badając wszystkich przedstawionych przez nią tytułów do ich posiadania, w tym udziału w wojnie obronnej 1939 r. i represji wojennych?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może pozbawić strony uprawnień kombatanckich, jeśli strona wykazała, że posiadała te uprawnienia z innych tytułów niż wyłącznie działalność w latach 1944-1956 na rzecz utrwalenia władzy ludowej. W toku postępowania weryfikacyjnego dopuszczalne jest podnoszenie zarzutu posiadania uprawnień z innych tytułów określonych w ustawie. Niewyjaśnienie tych okoliczności przez organ stanowi naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżący S.J. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który uznał, że uprawnienia te uzyskał wyłącznie z tytułu działalności na rzecz utrwalenia władzy ludowej. S.J. zaskarżył decyzję, twierdząc, że brał udział w wojnie obronnej w 1939 r., był represjonowany przez okupanta i brał udział w walkach o Cytadelę. Organ nie zbadał tych okoliczności, uznając je za nieistotne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie Sędzia NSA Maria Hrycaj ( spr ) Sędzia NSA Rafał Batorowicz Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. J. [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ R.Batorowicz /-/ M.Dybowski /-/ M.Hrycaj Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.138 § 1 pkt 1, w związku z art.127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 ze zm. ) , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Nr [...], pozbawiającą S.J. uprawnień kombatanckich. Podejmując obie decyzje organ orzekający ustalił, że S.J. uzyskał uprawnienia kombatanckie , przyznane orzeczeniem Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego ZBOWiD w P. z dnia [...] r. , na podstawie zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej MO w P. z dnia [...] r., stwierdzającego, że od [...] r. do [...] r. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej i w tym okresie brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. W tych okolicznościach organ uznał, że S.J. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, winien być ich zatem pozbawiony z mocy powołanego w decyzji przepisu art.25 ust.2 pkt 2 cyt. ustawy. Organ wyraził przy tym pogląd, że nie mają w sprawie znaczenia okoliczności , na które zainteresowany powoływał się w postępowaniu weryfikacyjnym, w szczególności represje wojenne i udział w walkach o Cytadelę P.. S.J. zaskarżył powyższą decyzję do sądu administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Twierdził, że brał udział w wojnie obronnej w 1939 r.i był represjonowany przez okupanta. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do treści, będącego podstawą zaskarżonej decyzji , art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które między innymi uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. uchwały 7 Sędziów NSA z dnia 3 grudnia 2001 r. sygn. akt OPS 11/01 i z dnia 4 marca 2002 r. sygn. akt OPS 13/01 ) utrwalony jest pogląd, że w toku postępowania weryfikacyjnego dopuszczalne jest podnoszenie zarzutu, że osoba weryfikowana posiada uprawnienia kombatanckie z innych tytułów określonych w ustawie. Skarżący w niniejszej sprawie przedstawiał takie zarzuty w postępowaniu administracyjnym. Twierdził w szczególności, że we wrześniu 1939 r. brał udział w wojnie , uzyskał awans do "stopnia kaprala oraz medal za Warszawę". W czasie okupacji był dwukrotnie aresztowany przez Gestapo i przez 21 dni osadzony w Forcie Siódmym w P.. Wreszcie udzielał pomocy wojskom radzieckim w czasie walk o Cytadelę. Powyższe okoliczności nie zostały wyjaśnione, choć miałyby, w szczególności dwie pierwsze, istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy. Gdyby się potwierdziły należałoby bowiem przyjąć, że skarżący zachował uprawnienia kombatanckie z mocy art.25 ust.2 pkt 2, w związku z art.1 ust.1 i ust.2 pkt 1 oraz art.4 ust.1 pkt 1 lit.a lub b ustawy kombatanckiej. Skoro zaskarżone decyzje zostały podjęte bez należytego wyjaśnienia sprawy oraz z naruszeniem prawa materialnego podlegają uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit.a i lit.c prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu, na podstawie powyższego przepisu oraz art.200 cyt. ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Sąd nie wypowiedział się co do możności wykonywania uchylonych decyzji, ponieważ zgodnie z art.26 ustawy kombatanckiej można wykonywać decyzje prawomocne, zaś zaskarżone decyzje nie uzyskały takiego waloru. /-/ R.Batorowicz /-/ M.Dybowski /-/ M.Hrycaj JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło