II SA/Po 3729/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ E.Makosz-Frymus /-/ P.Miładowski JFS Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. o pozbawieniu S. S. uprawnień wdowy po kombatancie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 i art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż S. S. uzyskała uprawnienia wdowy po kombatancie po mężu S. W. S.. Uprawnienia kombatanckie mąż skarżącej uzyskał wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej". W okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka mąż skarżącej był funkcjonariuszem MO. Służba ta nie ma charakteru zmilitaryzowanej służby państwowej, w związku z czym jakiekolwiek działania wykonywane podczas tej służby nie stanowią działalności kombatanckiej. Podnoszony przez skarżącą udział męża w wojnie obronnej 1939 r. i w ruchu oporu (AK) nie został uznany przez ZBOWiD z uwagi na brak udokumentowania. Od powyższej decyzji skargę złożyła S. S.. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na okoliczność, iż jej mąż brał udział w wojnie obronnej 1939 r., a w 1942 r. lub 1943 r. wstąpił do AK. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Uprawnienia małżonka zmarłego kombatanta mają charakter pochodny w stosunku do pierwotnych uprawnień osoby uprawnionej i ich zachowanie uzależnione jest od tego, czy zachowałaby je osoba pierwotnie uprawniona, gdyby żyła. Uprawnień tych nie zachowuje więc współmałżonek zmarłego kombatanta, jeżeli co do zmarłego małżonka zachodzą przesłanki do pozbawienia uprawnień z art. 25 ust. 2 lub art. 21 ust. 2 wyżej wskazanej ustawy o kombatantach. Ponadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ orzekający na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, zaś poniechanie takich ustaleń stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż mąż skarżącej uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r. Ubiegając się o członkostwo w organizacji ZBoWiD w [...] r. mąż skarżącej dołączył zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P., z którego wynika, iż jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, w wyżej wskazanym okresie brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. Jednocześnie w swoim życiorysie oraz deklaracji członkowskiej skarżący podał, iż w sierpniu 1939 r. wstąpił jako ochotnik do wojska i skierowany został do [...] Korpusu Straży Granicznej w D., brał udział w wojnie obronnej 1939 r., a w 1943 r. wstąpił do Armii Krajowej, gdzie był łącznikiem. Okoliczności te podnosiła także skarżąca w toku postępowania odwoławczego. Twierdzenia męża skarżącej mogą wskazywać więc na zachowanie przez niego uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 powoływanej wyżej ustawy o kombatantach... Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poniechał dokonywania jakichkolwiek własnych ustaleń w tym zakresie, posiłkując się stwierdzeniem, iż ZBOWiD uprawnień z tych tytułów nie uznał. Podkreślić jednak należy, iż dokonując weryfikacji organ administracji nie jest związany ewentualnymi ustaleniami dokonanymi przez ZBOWiD, winien sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z art. 7, art. 35 i art. 77 kpa. Ponadto w aktach ZBOWiD-u brak jakichkolwiek śladów dokonywania w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń, czy żądania od męża skarżącej przedstawienia dowodów na okoliczność uczestnictwa w wojnie obronnej 1939 r. i działalność w Armii Krajowej. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. wydano z naruszeniem przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w tym wskazane wyżej kwestie i jeszcze raz przeanalizować w świetle ustalonych okoliczności przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz z art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na treść z art. 26 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). /-/ E. Podrazik /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski JFS