II SA/Po 373/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-09-05

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ustalił obszar oddziaływania obiektu budowlanego oraz czy dokonał oceny zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w tym z przepisami dotyczącymi dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie wykazały, w oparciu o jakie kryteria ustalono obszar oddziaływania obiektu, ani nie odniosły się do przepisów dotyczących dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Ponadto, nie dokonano oceny zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, co jest obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego. Zmiana lokalizacji inwestycji w stosunku do decyzji lokalizacyjnej również nie została należycie oceniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku oceny oddziaływania na środowisko, kumulacji promieniowania od istniejących i projektowanej stacji, a także spadku wartości nieruchomości. Organy administracji uznały, że raport o oddziaływaniu na środowisko nie jest wymagany, a inwestycja jest zgodna z prawem.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania. Orzekł o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi E. K., K. K. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia (...) r. Nr (...), II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia (...) lutego 2013 r., znak: (...), Wojewoda – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") – po rozpoznaniu odwołania z dnia 19 listopada 2012 r. wniesionego przez E. K., K. K., R. G., D. Ż. oraz H. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia (...) października 2012 r., znak: (...), którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono spółce "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej w dalszej części: "Inwestorem") pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr (...), na terenie położonym w miejscowości G., przy ul. (...), zapisanym w ewidencji gruntów jako działka nr (...), gmina G. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia (...) stycznia 2011 r., nr (...), Wójt Gminy G. ustalił na wniosek Inwestora warunki dla realizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej "A" Sp. z o.o. nr (...), obejmującej instalacje jednego stalowego masztu, anten i urządzeń radiowych posadowionych bezpośrednio na gruncie, na terenie położonym w miejscowości G., nr ewid. dz. (...). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) kwietnia 2011 r., znak: (...). Decyzje te stanowiły w dalszej kolejności przedmiot rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Po 490/11 oddalił skargę E. K. i K. K. na wskazaną powyżej decyzję SKO z dnia (...) kwietnia 2011 r.. Następnie Starosta K. decyzją z dnia (...) października 2012 r., znak: (...), działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.; dalej "Prawo budowlane") oraz art. 104 K.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr (...) na przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg poprzedzającego jej wydanie postępowania oraz wskazał, że po analizie zgromadzonych w toku postępowania dokumentów i uzupełnień stwierdzono, że przedmiotowy wniosek jest kompletny, a przedłożony projekt budowlany spełnia wszystkie wymogi wynikające z przywołanych w uzasadnieniu przepisów prawa. Odwołanie od decyzji z dnia (...) października 2012 r., pismem z dnia 19 listopada 2011 r., złożyli E. i K. K., R. G., D. Ż. oraz H. P., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości. Odwołujący wskazali na przedwczesne, z uwagi na brak rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 490/11, zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla Inwestora. Ponadto odwołujący zwrócili uwagę na już istniejące oraz działające maszty telefonii komórkowej. W ich opinii jeden pracujący maszt telefonii komórkowej emituje maksymalną bezpieczną dawkę promieniowania, zatem następne oddalone od siebie o około 200 m podwajają niebezpieczną dla ludzi dawkę promieniowania. Zdaniem odwołujących powyższe aspekty, w tym skutki nałożenia się oddziaływań rzeczonych przedsięwzięć, zostały pominięte przy analizie kwalifikacji do wykonania raportu o oddziaływaniu na środowisko, co ma istotne znaczenie dla sprawy. Na koniec odwołania wskazali także, iż wskutek powstania trzeciego masztu w promieniu około 200 m, nastąpi drastyczny spadek cen, a nawet brak zainteresowania działkami budowlanymi zlokalizowanymi w miejscowości Godziesze. Decyzją z dnia (...) lutego 2013 r., znak: (...), Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. z dnia (...) października 2012 r. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazał, że zgodnie z ust. II pkt 2 decyzji z dnia (...) stycznia 2011 r. Wójta Gminy G., nr (...), ustalającej warunki dla realizacji inwestycji celu publicznego przedmiotowa stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć, dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Planowana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze lub też potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ II instancji zwrócił również uwagę na to, że z uzasadnienia decyzji ustalającej warunki dla realizacji inwestycji celu publicznego wynika, iż wzięto pod uwagę to, że w obrębie ulic (...) i (...) w G. funkcjonuje już stacja oraz stacja krótkofalarska, które w połączeniu z projektowaną stacją bazową nr (...) nie spowodują zwiększenia i kumulacji pola elektromagnetycznego i nie będą wywierać negatywnego wpływu na środowisko. Organ II instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 647, dalej: "u.p.z.p.") decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ostateczną decyzją Wójta Gminy G. z dnia (...) stycznia 2011 r. ustalającą warunki dla realizacji inwestycji celu publicznego oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż Inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożył stosowne załączniki wynikające z art. 33 ust 2 Prawa budowlanego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej na etapie pozwolenia na budowę sprawdza wszystkie przesłanki wynikające z art. 35 ust. 1-3 Prawa budowlanego, a w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 35 ust 4 Prawa budowlanego. Reasumując organ II instancji stwierdził, iż nie znalazł podstaw aby przedmiotowa inwestycja była niezgodna z powyższymi przepisami. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję z dnia (...) lutego 2013 r., pismem z dnia 5 marca 2013 r., wnieśli E. i K. K., R. G., D. Ż. oraz H. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący podnieśli, iż organ I instancji, który najlepiej zna sytuację, nie spełnił swojej roli umożliwiając budowę mimo zdecydowanych sprzeciwów społeczności lokalnej. W ocenie skarżących Gmina G. posiada wiele miejsc lokalizacyjnych, w których umiejscowienie przedmiotowej inwestycji nie spowodowałoby tylu kontrowersji. W dalszej części skargi podkreślili, iż skandalicznym jest stwierdzenie, że stacja bazowa nie zalicza się do przedsięwzięć, dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zwrócili przy tym uwagę na dwa już istniejące maszty i mający powstać trzeci maszt, oddalone od siebie o około 200 m, co w ocenie Skarżących oznacza że mieszkańcy G. oraz sąsiednich wsi, będą narażeni na potrójną dawkę promieniowania, niebezpieczną dla ich zdrowia. Reasumując Skarżący uznali, iż zaskarżona decyzja organu II instancji nie uwzględnia wszystkich aspektów sprawy, a przynajmniej jest odmiennie interpretowana przez strony sporu. Skargi R. G., D. Ż. i H. P. zostały odrzucone postanowieniem tut. Sądu z dnia 9 maja 2013 r. z powodu nie uiszczenia należnego wpisu sądowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i przywołując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. –dalej: "P.p.s.a."), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć Sąd, stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić w tym miejscu należy, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego wynikającą z art. 7 k.p.a. jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych rozstrzygnięć - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Zasada prawdy obiektywnej obowiązuje przy tym zarówno w postępowaniu przed organem I jak i II instancji. W niniejszej sprawie Wojewoda wymaganiom tym nie sprostał. Podstawę decyzji organów administracji architektoniczno-budowlanej w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ustawa ta w art. 28 ust. 1 stanowi, iż roboty budowlane (z zastrzeżeniem art. 29-31) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś ust. 2 tegoż przepisu stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Definicję ustawową pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" zawiera art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Ustawowa definicja "obszaru oddziaływania obiektu" nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., należą nie tylko rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takimi przepisami odrębnymi są także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska. Przy czym za sąsiednie działki można uznać także nieruchomości niegraniczące ze sobą, ale pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym. Tak określona przez ustawodawcę definicja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego pozwala zatem z jednej strony na przyjęcie, iż nawet właściciel sąsiedniej nieruchomości nie w każdym przypadku będzie uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, albowiem może zdarzyć się, że granice obszaru oddziaływania w otoczeniu obiektu budowlanego nie przekraczają granic działki którą dysponuje wyłącznie inwestor, a z drugiej nie pozwalają apriorycznie, bez analizy przepisów szczególnych wyłączyć z kręgu stron postępowania właścicieli (użytkowników wieczystych lub zarządców) nieruchomości położonych nawet w pewnym oddaleniu od projektowanego obiektu budowlanego i nie graniczących bezpośrednio z nieruchomością, na której obiekt ten ma być zrealizowany. W rozpatrywanej sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej jako obszar oddziaływania obiektu przyjęły teren działek nr (...),(...),(...),(...),(...) i (...), jednakże zarówno w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody, brak nawet szczątkowej próby wyjaśnienia w oparciu o jakie kryteria obszar ten został ustalony. W aktach sprawy brak również jakiegokolwiek dokumentu urzędowego, z którego wynikałby tak ustalony przez organ I instancji i zaakceptowany przez organ odwoławczy obszar oddziaływania obiektu. Wyjaśnienia powyższej, istotnej dla sprawy okoliczności nie dostarcza również dokumentacja przedłożona wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę przez inwestora. Jednocześnie zapoznanie się z mapą obrazującą obszar inwestycji (na przykład z karty 96 akt organu I instancji pozwala na stwierdzenie, iż przyjęty przez organy administracji obszar oddziaływania obiektu ma kształt zbliżony do prostokąta, którego dłuższe boki wyznaczane są zewnętrznymi granicami działek nr (...) i (...), zaś krótsze z jednej strony przylegającymi do drogi publicznej granicami działek nr (...),(...),(...),(...),(...) i (...), a z drugiej przeciwległymi granicami tychże działek. Inwestycja w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej nr (...) mającej architektoniczną formę wieży kratowej o wysokości 53,55 m, na której zainstalowane mają zostać anteny sektorowe skierowane w trzech kierunkach odsuniętych względem siebie o 120º oraz anteny radiolinii (MW) skierowane w siedmiu kierunkach odsuniętych względem siebie od 35º do 56º zlokalizowana jest przy tym nie w centrum obszaru określonego jako obszar oddziaływania obiektu, lecz w jego części odsuniętej od drogi publicznej. Powyższe rodzi istotne wątpliwości co do prawidłowości ustalenia obszaru oddziaływania projektowanego obiektu, albowiem z dokumentów znajdujących z się w aktach sprawy nie wynika dlaczego obszar ten obejmuje odległość około 315 metrów w kierunku od projektowanej inwestycji do drogi publicznej (ul. [...]) i jedynie po około 80 metrów w kierunkach prostopadłych do tej linii. Ze znajdujących się w aktach map nie wynika przy tym jaka jest odległość od projektowanej inwestycji do granic działek nr (...),(...),(...) i (...) w kierunku przeciwległym do ul. (...), co w ogóle uniemożliwia w tym zakresie zweryfikowanie przyjętego przez organy obszaru oddziaływania inwestycji. O tym, iż organy administracji zagadnienia tego, to jest prawidłowego określenia kręgu stron postępowania w ogóle samodzielnie nie rozważały świadczy także okoliczność, iż w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak jakiegokolwiek odniesienia się do kluczowego w realiach niniejszej sprawy aktu prawa materialnego to jest rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r., Nr 219, poz. 1864 z późn. zm.). Zauważyć w tym miejscu należy, iż za telekomunikacyjny obiekt budowlany uważa się, na gruncie przywołanego rozporządzenia, m.in. wolno stojące konstrukcje wsporcze anten i urządzeń radiowych, w tym wolno stojące maszty antenowe i wolno stojące wieże antenowe (§ 3 pkt 2 in fine), co oznacza, iż znajdowało ono zastosowanie w niniejszej sprawie. Jednocześnie w § 9 tego rozporządzenia prawodawca przesądził, że przy określaniu usytuowania wolno stojących konstrukcji wsporczych anten i urządzeń radiowych należy kierować się względami technologicznymi oraz wymaganiami bezpieczeństwa dotyczącymi w szczególności: 1) ochrony przed polem elektromagnetycznym, z uwzględnieniem dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku; 2) bezpieczeństwa i higieny pracy w pobliżu urządzeń wytwarzających pole elektromagnetyczne. W kontekście § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r., za akt prawny niezbędny dla ustalenia obszaru oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej uznać zatem należy, również pominięte w rozważaniach organów obu instancji rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883 z 2003 r.). Oczywistym bowiem jawi się, że niezależnie od przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, obszar oddziaływania planowanej inwestycji w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej (wieża komunikacyjna, urządzenia techniczne, anteny systemowe i radioliniowe) niewątpliwie obejmował będzie obszar w jakim poziom pól elektromagnetycznych na dowolnej wysokości przekraczał będzie dopuszczalny poziom określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Przekroczenie dopuszczalnego poziomu pól elektromagnetycznych ma bowiem niewątpliwy wpływ na dopuszczalny prawnie sposób zagospodarowania nieruchomości, nad powierzchnią których dojdzie do takowego przekroczenia. Dla oceny czy dana nieruchomość pozostaje w obszarze oddziaływania obiektu w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej bez znaczenia pozostaje przy tym na jakiej wysokości dopuszczalne prawem poziomy pól elektromagnetycznych zostaną ewentualnie przekroczone, albowiem każde przekroczenie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, chociażby dotyczące wysokości potencjalnie możliwej do realizacji zabudowy. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu jest zaś kluczowe dla zapewnienia zgodnego z prawem postępowania w sprawie. Określenie obszaru oddziaływania obiektu jest zatem niezbędne do zdefiniowania interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania o pozwolenie na budowę. Właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. Poczynienie odpowiednich ustaleń jest możliwe wyłącznie na podstawie ustaleń faktycznych danej sprawy i przepisów prawa mogących mieć w sprawie zastosowanie. W niniejszej sprawie organ administracji publicznej pominął zaś kwestie oceny wpływu projektowanej inwestycji na uprawnienia właścicieli (użytkowników wieczystych, zarządców) działek sąsiednich. We wskazanym wyżej zakresie zaskarżona decyzja zapadła zatem z obrazą art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. wyrażającą się w niepoczynieniu przez organ jakichkolwiek ustaleń dotyczących istotnej okoliczności, jaką jest ustalenie obszaru oddziaływania obiektu i braku w tym zakresie jakiegokolwiek uzasadnienia wydanej decyzji, co skutkowało brakiem możliwości zweryfikowania prawidłowości określenia kręgu stron postępowania. Już wyłącznie powyższa okoliczność uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ze względu na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż kolejnym istotnym brakiem zaskarżonej decyzji jest brak w niej, jak i w utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji, jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się do problematyki związanej z oceną zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z treści powyższego przepisu wynika jednoznacznie, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej jest wprawdzie odnośnie wymagań ochrony środowiska związany treścią ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o ile została ona wydana, to jednak winien nadto (w szczególności gdy decyzji takowej brak, albowiem nie jest ona wymagana przez prawo) dokonać samodzielnej oceny zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska i nie ma w tym zakresie jakiegokolwiek znaczenia, czy projektowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć, dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Za przyjęciem powyższej wykładni analizowanego przepisu przemawia zarówno jego wykładnia językowa, jak i celowościowa. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania, iż organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż obowiązek weryfikacji zgodności projektu z wymogami ochrony środowiska ciąży w pierwszym rzędzie na organie administracji architektoniczno-budowlanej, a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest jedynym wzorcem tej kontroli. Również wykładnia celowościowa analizowanego przepisu prowadzi do analogicznych wniosków, albowiem w przypadku przyjęcia, że aktywność organu administracji architektoniczno-budowlanej ma się ograniczać jedynie do sprawdzenia czy projekt budowlany jest zgodny z wymaganiami określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., cały szereg inwestycji, nie mieszczących się w zamkniętym katalogu określonym aktualnie w § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, (a uprzednio w poprzedzającym je rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko) pozostawałby bez jakiejkolwiek kontroli pod względem zgodności z wymaganiami ochrony środowiska. W realiach niniejszej sprawy od organu administracji architektoniczno–budowlanej oczekiwać należało co najmniej dokonania oceny zgodności planowanej inwestycji z przepisami przywoływanego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Organy architektoniczno-budowlane w sprawach o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej powinny bowiem ustalić zakres oddziaływania anten przekraczających gęstość mocy promieniowania określoną w tych przepisach i zweryfikować, czy w tym obszarze znajdują się "miejsca dostępne dla ludności". Uznać przy tym trzeba, iż tak rozumiane "miejsca dostępne dla ludności" obejmują nie tylko miejsca w których wzniesiono legalnie budynki ale również te miejsca w których budynki dopiero mogą – zgodnie z wymaganiami prawa – być wznoszone." (por. wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 743/12). W tym też zakresie zaskarżoną decyzję uznać należy za zapadłą z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem nie zawiera ona nie tylko wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, lecz wręcz pozbawiona jest jakichkolwiek ustaleń w istotnym i wymaganym przez prawo zakresie. Dalej zauważyć trzeba, iż Wojewoda ograniczając się do stwierdzenia decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, a z ostatecznej decyzji Wójta Gminy G. z dnia (...) stycznia 2011 r. wynika, iż funkcjonowanie w obrębie ulic (...) i (...) innej stacji bazowej telefonii komórkowej oraz stacji krótkofalarskiej, nie spowoduje zwiększenia i kumulacji pola elektromagnetycznego w połączeniu z projektowaną stacją bazową i nie będzie wywierać negatywnego wpływu na środowisko, w żaden sposób nie odniósł się do nowej okoliczności, jaką w stosunku do postępowania w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego była zmiana usytuowania przedmiotowego masztu. W decyzji Wójta Gminy G. z dnia (...) stycznia 2011 r. wskazano bowiem, iż usytuowanie budynku na gruncie określono w załączniku graficznym nr 1 do decyzji, w którym to załączniku wskazano na odległość pomiędzy planowaną wieżą, a zabudową cieplarni na działce nr 12 wynoszącą około 200 metrów, zaś z uzupełnionego na żądanie organu pierwszej instancji projektu budowlanego wynika, iż odległość ta ma wynieść 166 metrów (k. 97 akt organu I instancji), a więc znacząco mniej niż ustalona w decyzji lokalizacyjnej. Na zmianę lokalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego przejętej przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę wskazują również zapisy w samym projekcie budowlanym, z którego wynika, że przesunięcie posadowienia obiektu nastąpiło w stosunku do pierwotnego zamierzenia, dla którego sporządzona została w lipcu 2009 r. dokumentacja geotechniczna. W projekcie budowlanym (s. 68) wskazano, że z uwagi na przesunięcie lokalizacji wieży poza wcześniejsze otwory badawcze, zaleca się dokonać odbioru dna wykopu fundamentowego przez inspektora nadzoru lub uprawnionego geotechnika i wykonać weryfikacje z dokumentacja geotechniczną. Nie przesądzając znaczenia powyższej okoliczności dla sprawy wskazać należy, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej winien się do niej odnieść zarówno pod kątem zgodności wprowadzonej zmiany z postanowieniami ostatecznej decyzji lokalizacyjnej, jak też ewentualnego wpływu tej zmiany na dokonaną w decyzji lokalizacyjnej ocenę że przedmiotowa inwestycja nie wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jak wskazano w uzasadnieniu prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Po 490/11 odległość projektowanej inwestycji od miejsc przeznaczonych na pobyt ludzi miała zasadniczy wpływ na ustalenie, że projektowana stacja bazowa nie spełnia kryteriów do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Organ winien także dokonać oceny czy zmiana położenia planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej w stosunku do przyjętego w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie doprowadzi do dezaktualizacji ustaleń poczynionych w toku postępowania lokalizacyjnego odnośnie braku wzajemnych oddziaływań pomiędzy instalacjami już istniejącymi, a projektowaną inwestycją. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w której ocena charakteru planowanej inwestycji co dobraku podstaw do zaliczenia jej do przedsięwzięć, dla których jest wymagane lub może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko, wyrażona w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanie się nieaktualna ze względu na konkretyzację zamierzenia budowlanego na etapie pozwolenia na budowę, bądź zmianę stanu faktycznego lub prawnego planowanej inwestycji. Odnośnie przesunięcia przez inwestora lokalizacji inwestycji w stosunku do pierwotnego zamierzenia, na którym została oparta dokumentacja geotechniczna organ administracji winien także dokonać oceny (i dać jej wyraz w uzasadnieniu decyzji), czy przedstawiona dokumentacja geotechniczna jest aktualna i czy może stanowić podstawę dla udzielenia pozwolenia na budowę obiektu w postaci ponad 50 metrowego masztu kratownicowego, w szczególności biorąc pod uwagę jak znaczne jest przesunięcie miejsca lokalizacji inwestycji, względem dokumentacji geotechnicznej. Dalej zauważyć trzeba, iż zgodnie z pkt II.2 decyzji z dnia (...) stycznia 2011 r. przedmiotowa nieruchomość położona jest w granicach obszaru chronionego krajobrazu. Lit. e tegoż punktu decyzji stanowi z kolei, iż na etapie projektu należy uwzględnić uwarunkowania wynikające z ww. rozporządzenia. W uzasadnieniach decyzji organów administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji brak jest zaś rozważań w tym zakresie, które wskazywałyby na zbadanie przez nie powyższej okoliczności. Wobec braku jakiejkolwiek oceny powyższych okoliczności przez organy administracji, koniecznych ustaleń w tym zakresie nie może przy tym poczynić Sąd, albowiem z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek rozpoznania sprawy w pełnym jej zakresie w dwóch instancjach, a wojewódzki sąd administracyjny nie może zastępować organów administracji w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Rolą sądów administracyjnych jest wyłącznie kontrola organów administracji publicznej, polegająca - między innymi - na stwierdzeniu, czy wydawane przez te organy decyzje lub inne akty są zgodne z prawem. Warunkiem umożliwiającym taką kontrolę jest zebranie przez organ administracji kompletnego materiału dowodowego oraz prawidłowe i kompletne uzasadnienie decyzji, gdyż tylko ono wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się organ przy jej wydaniu, którym to wymogom nie sprostało zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego, jak i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji. Reasumując Sąd doszedł do przekonania, iż zasadne było, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. uwzględnienie skargi. Uchylenie zarówno decyzji zaskarżonej skargą, jak i decyzji pierwszoinstancyjnej uzasadnione jest potrzebą przeprowadzenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy postępowania dowodowego co do istoty sprawy oraz nagromadzeniem szczególnie rażących uchybień w działaniu organu I instancji. Zauważyć bowiem należy, iż uzasadnienie decyzji Starosty z dnia (...) października 2012 r., znak: (...) ogranicza się jedynie do lakonicznego przedstawienia historii przeprowadzonego postępowania i stwierdzenia, że po analizie zgromadzonych dokumentów stwierdzono, że przedmiotowy wniosek jest kompletny, a przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi wynikające z przepisów prawa. W uzasadnieniu tym brak zaś jest wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom, w tym twierdzeniom przeciwników przedmiotowej inwestycji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a przede wszystkim wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 P.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W świetle powyższego oczywistym jest zasadność przyznania skarżącym zwrotu kosztów obejmujących wpis od skargi o wynoszący (...) zł. Odnosząc się do pozostałych argumentów podniesionych w skardze wskazać natomiast należy, iż bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona przez skarżących kwestia zdecydowanych sprzeciwów społeczności lokalnej oraz istnienia na terenie gminy Godziesze szeregu innych miejsc lokalizacyjnych, w których umiejscowienie przedmiotowej inwestycji nie powodowałoby kontrowersji. Jak trafnie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda organ administracji architektoniczno-budowlanej w razie spełnienia wymagań określonych przepisami prawa nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika wprost z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Zgoda członków społeczności lokalnej, czy wręcz sąsiadów na realizację określonego zamierzenia budowlanego w określonej lokalizacji nie jest zaś prawem przewidzianym warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić poglądy prawne Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku i w sposób wyczerpujący, uwzględniający wymogi określone w k.p.a., w tym przede wszystkim odnoszący się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, uzasadnić podjętą decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło