II SA/Po 3734/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus As.sąd. Lilianna Drewniak-Żaba ( spr ) Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r sprawy ze skargi K. D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz K. D. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jednolity Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 ze zm. ) pozbawił K.D. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBOWiD w K. z dnia [...] r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] do [...] r. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka K.D. służył w Ludowym Wojsku Polskim, lecz nie brał udziału w zwalczaniu Ukraińskiej Powstańczej Armii i grup Wehrwolfu. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy K.D. podniósł, że do wojska został powołany dnia [...] r. , do jednostki[...]Oddziału WOP, a przeniesiony do rezerwy dnia [...] r. Organ pozbawiający go uprawnień kombatanckich nie wziął pod uwagę treści pisma z Archiwum Straży Granicznej Nr [...] z dnia [...] r. , w którym stwierdzono, że[...]Oddział WOP od [...] do [...] r. brał udział w walkach przeciwko Oddziałom UPA, natomiast okresie od [...]-[...] r. ( dotyczy Ośrodka Wyszkolenia Poborowych ) z oddziałami zbrojnego podziemia tzw. bandą Jurgia. Dlatego też przysługuje mu uprawnienia kombatanckie z tytułu walki z oddziałami UPA, czego organ orzekający nie uwzględnił. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. , podnosząc, że K.D. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". Podczas służby w Wojsku Polskim , do którego został powołany po [...] r. nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 ustawy. Stwierdził też, że działając zgodnie z art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej nie był obowiązany do dokonywania innych ustaleń, w szczególności, czy istniały przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2 art. 2 i art.4 tej ustawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.D. kwestionując zasadność pozbawienia go uprawnień podniósł, że organ administracji błędnie ustalił stan faktyczny. Zwrócił uwagę na treść art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, między innymi uczestnicząc w walkach w jednostkach wojska polskiego oraz zmilitaryzowanych służb państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Skarżący dołączył do akt sprawy - dnia [...] r. - zaświadczenie z [...] r. Nr [...] Archiwum Straży Granicznej w SZ. zgodnie z którym[...]Oddział WOP, którego skarżący był członkiem , brał udział w działaniach zbrojnych przeciw oddziałom UPA w okresie od [...] r. do [...] r. Dlatego też, zdaniem skarżącego zostały spełnione przesłanki z art.1 ust.2 pkt 6 ustawy i z tego tytułu przysługują mu uprawnienia kombatanckie. Przepis art.1 ust.2 pkt 6 ustawy kombatanckiej nie określa terminu, do którego uczestnictwo w walkach z oddziałami UPA jest podstawą do uznania uprawnień kombatanckich, tak więc powoływanie się przez organ administracji publicznej na okoliczność, iż skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim po [...] r. w tym kontekście jest chybione. W odpowiedzi na skargę orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie ze zdaniem pierwszym art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, art.2 oraz art.4 aktualnej ustawy. Biorąc pod uwagę, że skarżącemu przyznano uprawnienia z tytułu "utrwalania władzy ludowej" uzasadnione było twierdzenie, że zachodziły przesłanki wymienione w tym przepisie. Należy jednak mieć na względzie, że w zdaniu drugim art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej ustawodawca przewidział sytuacje uzasadniające zachowanie uprawnień kombatanckich w tym dotyczące prowadzenia działalności odpowiadającej któremuś z aktualnie uznanych tytułów, a nadto fakt, iż skarżący konsekwentnie podnosił, że jego działalność obejmowała udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii co oznaczało, że powoływał się na tytuł wymieniony w art.1 ust.2 pkt 6 ustawy kombatanckiej. Wbrew stanowisku orzekającego w sprawie organu wniosek osoby, której uprawnień dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej , wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich ( uchwała 7 sędziów NSA z 04 marca 2000 r. , sygn. OPS 13/01 ONA 2002 14/132 ). Zatem obowiązkiem organu administracji państwowej była ocena i wnikliwe rozpatrzenie zarzutu ( wniosku ) skarżącego powołującego się na tytuł wymieniony w art.1 ust.1 pkt 6 ustawy kombatanckiej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów orzekający w sprawie ograniczył się do stwierdzenia, iż K.D. podczas służby wojskowej nie brał udziału w zwalczaniu Ukraińskiej Powstańczej Armii i grup Wehrwolfu - wbrew zaświadczeniu przedstawionemu przez skarżącego. W przedstawionej sytuacji istotną wadą postępowania administracyjnego było naruszenie przepisów art.7 , 77 § 1 i 107 § 3 kpa, poprzez zaniechanie oceny twierdzeń skarżącego oraz przedstawionego przez niego dowodu w postaci zaświadczenia z Archiwum Straży Granicznej. Z wymienionych powodów uchylono obie zapadłe w sprawie decyzje na podstawie art.135 i art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ) , orzekając w przedmiocie zwrotu kosztów sądowych stosownie do art.200 tejże ustawy. Sąd nie stosował art.152 u p s a uznając, że kwestę wykonalności zaskarżonej decyzji reguluje przepis szczególny, to jest art.26 ustawy kombatanckiej. Z przepisu tego wyprowadzić należy wniosek, że skutek pozbawienia uprawnień kombatanckich powstaje dopiero z chwilą prawomocności decyzji w tym przedmiocie, a więc w przypadku zaskarżenia takiej decyzji ,w chwili uprawomocnienia się orzeczenia sądu o oddaleniu lub odrzuceniu skargi. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy konieczna będzie pełna ocen podnoszonych i udowadnianych przez skarżącego okoliczności, dotyczących jego udziału w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Ustalenia w tym zakresie pozwolą na ocenę, czy skarżący prowadził działalność odpowiadającą tytułowi z art.1 ust.2 pkt 6 ustawy kombatanckiej, a w konsekwencji czy zachował uprawnienia kombatanckie. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS