II SA/Po 374/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-10-09
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona jest zwolniona z tych kosztów z mocy ustawy?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. W przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca G.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację życiową, wskazując na niskie dochody z pomocy społecznej, niepełnosprawność i konieczność ponoszenia kosztów leczenia i utrzymania. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca powtórzyła informacje o swojej sytuacji finansowej i majątkowej.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla G. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 09 października 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla G. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca G. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że znalazła się w trudnej sytuacji życiowej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku na żywność w wysokości [...] zł oraz zasiłku okresowego w wysokości [...] zł. Podała, że posiada dom o powierzchni [...] m², nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżąca wskazała, że brakuje jej środków na rehabilitację. Wyszczególniła, że otrzymała fakturę za prąd na kwotę [...] zł i płaci za wodę [...] zł. miesięcznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, ponosi koszty leków około [...] zł miesięcznie, korzysta z leczenie refundowanego w ramach NFZ, korzysta także z pomocy finansowej w formie doraźnych zasiłków celowych.
Skarżąca wezwana do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy powtórzyła informacje dotyczące ponoszonych kosztów utrzymania, nadto dodała, że posiada rachunek bankowy na którym nie ma wpłat, koszt jego prowadzenia [...] zł, oświadczyła, że nie posiada żadnych stałych dochodów poza pomocą społeczną, nie składała więc rocznych zeznań podatkowych. Nie posiada żadnych kredytów, czy pożyczek. Dołączyła kserokopię polecenia zapłaty za prąd na kwotę [...] zł. z terminem płatności 2 września 2017r.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie pomocy finansowej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie utrzymuje się jedynie z pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną. Wysokość tych dochodów pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących i najmniejszych potrzeb koniecznego jej utrzymania. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Skarżąca nie posiada oszczędności.
Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie, zwłaszcza że sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, którą sporządzić może pełnomocnik profesjonalny.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło