II SA/Po 375/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-08-27
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą samotnie wychowującą dwoje dzieci, pobierająca rentę i zasiłek pielęgnacyjny, z ograniczonymi dochodami i wydatkami na leki oraz kredyt, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, ponieważ jej sytuacja finansowa, uwzględniająca niskie dochody, utrzymanie dwójki dzieci, problemy zdrowotne uniemożliwiające podjęcie pracy, brak wartościowego majątku oraz wysokie wydatki bieżące, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca R.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni samotnie wychowuje dwoje dzieci, pobiera rentę i zasiłek pielęgnacyjny, a jej miesięczne dochody netto wynoszą około [...] zł. Posiada dom w stanie surowym, nie posiada wartościowych ruchomości ani oszczędności. Jej miesięczne wydatki na energię, wodę, telefon, ubezpieczenie i ratę kredytu wynoszą około 600-800 zł, przy czym część tych opłat ponosi jej matka. Skarżąca wskazała na problemy zdrowotne uniemożliwiające podjęcie zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono R. B. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla R. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Dwornicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2009 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, wydania z naruszeniem prawa decyzji dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa postanawia 1. zwolnić R. B. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K.Witkowicz-Dwornicka
Skarżąca R. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie.
We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że od 2000r. pobiera rentę. Następnie podała, że gospodarstwo domowe prowadzi sama wraz z dwójką dzieci w wieku 8 i 6 lat. Oświadczyła, że pobiera zasiłek pielęgnacyjny na siebie oraz alimenty na dzieci. Część miesięcznych dochodów w wysokości około 100 zł - 150 zł przeznacza na leki dla siebie i dzieci. Korzysta także z pomocy opieki społecznej na pokrycie kosztów zakupu leków i opału. Renta wynosi [...] zł brutto miesięcznie, alimenty po 100 zł na dziecko, łączne dochody wynoszą [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom w stanie surowym do wykończenia ([...] m²), nie posiada wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Wnioskodawczyni wskazała, że opłata za energię wynosi 180 zł miesięcznie, woda i nieczystości 80 -100 zł miesięcznie, telefon - 40 zł miesięcznie, składka PZU - 36 zł, rata kredytu zaciągniętego na remont - 470 zł. Przy czym wnioskodawczyni wskazała, że opłaty te ponosi jej matka ze swojej emerytury.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wprawdzie uzyskuje stałe dochody, ale na poziomie, który nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Skarżąca ma bowiem na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci i ma problemy ze zdrowiem, które uniemożliwiają jej podjęcie zatrudnienia. Wnioskodawczyni ma więc zwiększone wydatki dotyczące kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Wnioskodawczyni nie dysponuje także wartościowym majątkiem ruchomym, czy nieruchomościami, z czego mogłaby uzyskać dodatkowe dochody celem wsparcie domowego budżetu.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych nawet w części. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K.Witkowicz-Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło