II SA/Po 375/99
WyrokWSA w Poznaniu2000-02-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, oparte jedynie na ustaleniu odległości istniejącego budynku od granicy działki, spełnia wymogi art. 50 Prawa budowlanego, jeśli nie wskazuje na zagrożenie bezpieczeństwa lub istotne odstępstwa od warunków pozwolenia?Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, aby było zgodne z art. 50 Prawa budowlanego, musi precyzyjnie wskazywać na przyczynę wstrzymania, tj. zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, albo istotne odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu lub przepisach. Samo ustalenie odległości istniejącego budynku od granicy działki, bez wykazania tych przesłanek, nie jest wystarczające do wstrzymania robót, zwłaszcza gdy roboty są zgodne z decyzją o pozwoleniu na budowę, która nie została wzruszona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego. Organ I instancji wstrzymał roboty, wskazując na niewiarygodny plan sytuacyjny i stwierdzone podczas oględzin usytuowanie istniejącego budynku w odległości 2,70 m od granicy sąsiada, sugerując konieczność uzyskania zgody sąsiada lub wyjaśnienia stanu granicy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, powołując się na naruszenie przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych dotyczących odległości od granicy działki i brak wykazania spełnienia tych wymogów. Monika M. wniosła skargę, kwestionując trafność postanowień i podnosząc, że rozbudowa została zakończona, a odległości są zgodne z pozwoleniem na budowę i planem zagospodarowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 25 stycznia 1999 r. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia 21 października 1998 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Moniki M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 25 stycznia 1999 r. (...) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych - uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia 21 października 1998 r. (...); (...).
Postanowieniem z 21.01.1998 r. Prezydent Miasta P. wstrzymał wykonanie prowadzonych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego na działce przy ul. Ł. 16 w P.
Jako podstawę decyzji wskazał art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z 25.09.1998 r. (...) wydana została na podstawie niewiarygodnego planu sytuacyjnego /mapy zasadniczej/. Wskazał też, że na projekcie rozbudowy wykazano istniejące otwory okienne od strony zachodniej.
Przeprowadzone 20.10.1998 r. oględziny budowy doprowadziły do stwierdzenia, że istniejący budynek usytuowany jest w odległości 2,70 m od granicy sąsiada i ściana tego budynku nie posiada okien.
Właściciel działki, na której prowadzona jest inwestycja twierdzi, że granica pomiędzy sąsiednimi działkami została przez kogoś przesunięta.
Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że w sprawie rozbudowy należy albo uzyskać zgodę sąsiada na realizację rozbudowy w odległości 2,70 m od granicy działki - bez wykonania otworów okiennych i płyty balkonowej od strony zachodniej budynku lub drogą rozstrzygnięć geodezyjnych wyjaśnić faktyczny stan granicy pomiędzy działkami.
W odwołaniu od powyższego postanowienia Monika M. zakwestionowała jego trafność. Podniosła, że Lech Sz. wyraził zgodę na rozbudowę budynku w stronę budynku przy ul. Ł. 14. Budowa została rozpoczęta na starych fundamentach i nie jest przesunięta w kierunku domu Lecha Sz. Stwierdziła też, że otwory okienne od strony domu Lecha Sz. istnieją od początku planu tej budowy tj. od 1953 r. Dom tego sąsiada ma również otwory okienne, skierowane w stronę nieruchomości inwestorski.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania, zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Stwierdził, że zgodnie z planem zagospodarowania terenu dla przedmiotowej nieruchomości, zabudowywaną część budynku Od strony nieruchomości nr 18 sytuuje się w płaszczyźnie istniejącej ściany szczytowej, a więc w odległości 2,7 m od granicy działki.
Taki stan rzeczy wymaga spełnienia warunków określonych w par. 12 ust. 4 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/ tj. powinna zostać wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości pomiędzy projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania sąsiedniej działki i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela.
Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach brak jest dokumentów pozwalających na stwierdzenie, że powyższe wymagania zostały spełnione.
W skardze na powyższe postanowienie Monika M. wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 par. 1 Kpa.
Wyjaśniła, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone jej ojcu 13.11.1999 r. podczas nieobecności w kraju inwestorski, a w tej dacie rozbudowa budynku została już zakończona. Podniosła też, że odległość budynku od granicy sąsiada, zgodnie z planem zagospodarowania działki wynosi 3 m. Odległość pomiędzy budynkami i od granic są też zgodnie z udzielonymi pozwoleniami na budowę i rozbudowę z lat 1950 i 1998 r. W związku z tym zaskarżone postanowienie zdaniem skarżącej narusza art. 50 ust. 4 i art. 51 w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wynika z zaskarżonego postanowienia, podstawę prawną wstrzymania prowadzonych robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego na działce przy ul. Ł. 16 w P. stanowi art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.
Przepis ten stanowi, że "1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych"
1/ bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub
2/ w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub
3/ w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach.
2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót należy:
1/ podać przyczynę wstrzymania robót,
2/ ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (...)".
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Nie wynika z niego jednak w czym organ odwoławczy upatruje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia ani też na czym polega odstępstwo od warunków określonych w pozwoleniu: bądź w przepisach.
Tak wydane postanowienie uchyla się spod kontroli Sądu.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje jedynie na ustalenia poczynione w drodze oględzin, w toku których stwierdzono, że istniejący budynek należący do skarżącej usytuowany jest w odległości 2,70 m od granicy sąsiada.
Ustalenie powyższe nie, wyczerpuje przesłanek przepisu art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane., a ponadto odnosi się do budynku istniejącego nie zaś do prowadzonych robót budowlanych, które zaskarżonym postanowieniem wstrzymano.
Nie daje też podstaw do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych ustalenie, iż rozbudowa przebiega w odległości niezgodnej z warunkami określonymi w par. 12 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./ jeżeli prowadzone roboty zgodne są z postanowieniami decyzji o pozwoleniu na budowę a decyzja ta nie została wzruszona i pozostaje w obrocie.
Skoro zatem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2 Prawa budowlanego podlegają one uchyleniu z mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./
Dlatego orzeczono jak w sentencji, postanawiając o kosztach zgodnie z art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło