II SA/Po 3754/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-20

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Ewa Makosz-Frymus, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich stronę, nie badając wszystkich potencjalnych podstaw do ich zachowania, w tym służby w Armii Krajowej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest zobowiązany do ustalenia, czy strona zachowała uprawnienia z innych tytułów określonych w ustawie. Zaniechanie takich ustaleń, w tym niezweryfikowanie twierdzeń o służbie w Armii Krajowej, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 § 1 kpa) i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący S. S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję w tym przedmiocie. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a jego służba w Milicji Obywatelskiej nie stanowiła podstawy do zachowania uprawnień. Skarżący w skardze podniósł kwestię swojej służby w Armii Krajowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...], zasądzenie na rzecz skarżącego od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwoty 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r sprawy ze skargi S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza na rzecz skarżącego od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. o pozbawieniu S. S. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż S. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej", w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka skarżący był funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, która nie jest zmilitaryzowaną służbą państwową, podnoszona przez stronę w odwołaniu z dnia [...] r. kwestia służby w AK nie może być rozpoznana, bowiem naruszałoby to dyspozycję art. 22 ust. 1 i art. 22 ust. 3 wyżej powołanej ustawy, ponadto organ nie dysponuje dowodami na służbę skarżącego w Armii Krajowej. Od powyższej decyzji skargę złożył S. S.. W uzasadnieniu skarżący podniósł kwestię swojej służby w AK. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ orzekający na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, zaś poniechanie takich ustaleń stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Podkreślić ponadto należy, iż wyrokiem z dnia 15.04.2003 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 4/02 stwierdził niezgodność z Konstytucją RP art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r., w okresie tym pełniąc służbę w Milicji Obywatelskiej i biorąc udział w walkach zbrojnych z reakcyjnym podziemiem. W toku postępowania weryfikacyjnego pismem z dnia [...] r. skarżący podniósł, iż w podanym wyżej okresie walczył z rozbitkami Wermachtu, nadto powołał się na okoliczność, że od [...] r. był członkiem oddziału Armii Krajowej o kryptonimie W. Samodzielna Grupa Operacyjna "W.", której dowódcą był J. S. pseud. "S.", a także na fakt aresztowania przez Urząd Bezpieczeństwa. Skarżący przedłożył też w tym postępowaniu oświadczenia dwóch świadków: J. S. i L. M., złożone jeszcze w [...] r. Twierdzenia skarżącego i przedłożone oświadczenia świadków mogą wskazywać więc na zachowanie przez niego uprawnień kombatanckich z tytułu określonego w art. 1 ust. 2 pkt 5 lub art. 2 pkt 1 powoływanej wyżej ustawy o kombatantach... Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poniechał dokonywania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, nie uzasadnił także w sposób przewidziany w art. 107 kpa stwierdzenia o braku dowodów na służbę skarżącego w AK. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. wydano z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 107 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w tym wskazane wyżej kwestie i jeszcze raz przeanalizować w świetle ustalonych okoliczności przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz z art. 1 ust. 2 pkt 5 i art. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na treść z art. 26 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). /-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło