II SA/Po 376/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Parafii kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Podrazik /-/ St. Małek /-/ B. Drzazga Wójt Gminy N. nad W., działając na wniosek S.K. decyzją z dnia [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalno-handlowego na działce nr [...] przy ul. [...] w N. nad W. . Parafia Rzymsko-Katolicka w N. n/ W. pismem z dnia 7 stycznia 2004 r., zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Wskazanej decyzji zarzucono, że została wydana z istotnym naruszeniem prawa, w szczególności art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., na organie administracji ciąży obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i żądań. Parafia podała, że będąc właścicielem działki sąsiedniej nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu oraz o wydaniu przedmiotowej decyzji. Nadto, zarzuciła, że decyzja w istotny sposób narusza zasady określone w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), gdyż ustala linię zabudowy w granicy z działką Nr [...] (pkt 3 decyzji z dnia [...]r.). Według Parafii, to ustalenie narusza jej istotne interesy i prawa, co – z powołaniem się na art. 46 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15 poz. 139 ze zm.) – stanowi podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Parafia w dniu 19 stycznia 2004 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wskazanej powyżej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzją z dnia [...], sygn. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 123, 127 § 2 i 3, 157 oraz 158, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 41, 42, 43 i 46a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy N. n/ W. z dnia [...]. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że fakt braku udziału przez stronę w postępowaniu może stanowić podstawę wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Z uwagi na to, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało już wznowione "nie występuje potrzeba wznawiania go przez Kolegium". Parafia wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Podała, że w uzasadnieniu decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności nie odniesiono się merytorycznie do wniosku, wskazując jedynie, iż brak udziału przez stronę w postępowaniu stanowi podstawę wznowienia tego postępowania. Zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności powoduje - zdaniem Parafii - dalej idące następstwa prawne niż wznowienie postępowania, w związku z tym to temu trybowi należy dać pierwszeństwo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, że skoro Parafia kwestionuje decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z powołaniem się na okoliczność braku udziału w postępowaniu, to zastosowanie może znaleźć jedynie tryb wznowienia postępowania administracyjnego. Parafia wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że wbrew twierdzeniom zawartym w decyzji Parafia wskazywała na zarzuty natury merytorycznej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wskazano na różnice pomiędzy trybem wznowienia postępowania a stwierdzeniem nieważności decyzji. Podkreślono, że: "Trudno przyjąć, iż Parafia kwestionowała merytoryczną treść ustaleń warunków zabudowy we wniosku o stwierdzenie nieważności, skoro jedynym argumentem była kwestia odległości zabudowy od granicy z działką Parafii, co jest przedmiotem oceny przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, złożonym z powołaniem się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skarżący odwoływał się do dwóch zasadniczych okoliczności dla uzasadnienia zarzucanej wady. Po pierwsze, wskazywał, że nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu, co uniemożliwiło mu branie w nim aktywnego udziału. Po wtóre, podnosił, że "przedmiotowa decyzja narusza w istotny sposób zasady dotyczące usytuowania inwestycji zawarte w § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002, Nr 75, poz. 690 ze zm.).", w szczególności wskazując, że "Żaden z przepisów w/w Rozporządzenia nie przewiduje możliwości zabudowy na granicy działek". Jednakże, pomimo wyraźnego podniesienia przez skarżącego zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, organ orzekający w sprawie nie odniósł się do niego ani w decyzji z dnia [...], ani w wydanej na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji z dnia [...]r. Uzasadnienia obu tych decyzji zawierają argumenty wskazujące na możliwość wznowienia postępowania, bez odniesienia się do podniesionej przez skarżącego kwestii naruszenia przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury. W szczególności, nie można za takie potraktować stwierdzenia zawartego w zaskarżonej decyzji iż o możliwościach zagospodarowania działki decyduje wyłącznie treść wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zgodność tego wniosku z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza akt sprawy uprawnia do wniosku, że w istocie organ rozstrzygający nie odniósł się do całości żądań i twierdzeń skarżącego. W związku z powyższym w pełni uzasadniona jest konkluzja, że organ administracji publicznej, orzekający w przedmiotowej sprawie zarówno w pierwszej instancji, jak i na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, naruszył dyspozycje art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na marginesie należy zauważyć, że zamieszczenie w odpowiedzi na skargę stwierdzeń odnoszących się do nie uznania merytorycznych zarzutów skarżącego, nie wpływa na przedstawioną powyżej kwalifikację naruszeń przepisów proceduralnych w toku postępowania administracyjnego. Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia winno być bowiem zawarte w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) a nie dopiero w piśmie będącym odpowiedzią na skargę. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. /-/ E. Podrazik /-/ St. Małek /-/ B. Drzazga