II SA/Po 376/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o uzupełnienie wyroku z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Po 376/17 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji administracyjnej postanawia: odrzucić wniosek o uzupełnienie wyroku /-/ J. Szuma Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. przyznano D. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego (k. 27 akt sądowych). W dniu 23 czerwca 2017 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. wyznaczyła dla D. K. pełnomocnika w osobie radcy prawnego J. D.-B. (k. 41 akt sądowych). W trakcie rozprawy w dniu 5 października 2017 r. radca prawny J. D.-B. wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które nie zostały opłacone nawet w części (k. 62 akt sądowych). Wyrokiem z dnia 5 października 2017 r. Sąd uwzględnił skargę D. K. i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] października 2016 r., nr [...] Tego samego dnia akta zostały przedłożone sędziemu sprawozdawcy w celu sporządzenia uzasadnienia (k. 64 akt sądowych). Pismem z dnia 18 października 2017 r. pełnomocnik D. K. wystąpiła o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). Wskazała, że w wyroku II SA/Po 376/17 nie ma rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej pomimo, iż złożyła wniosek w tym zakresie w trakcie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o uzupełnienie wyroku podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku z dnia 5 października 2017 r. sporządzane jest z urzędu zgodnie z art. 141 § 1 P.p.s.a. (skarga została uwzględniona), a następnie podlega doręczeniu stronom (art. 142 § 1 P.p.s.a.). W dacie złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku uzasadnienie zostało sporządzone, jednakże nie zostało ono jeszcze doręczone stronom. Zgodnie z art. 157 § 1 P.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie, od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z kolei zgodnie z art. 157 § 1a P.p.s.a. wniosek o uzupełnienie wyroku, zgłoszony po upływie terminu podlega odrzuceniu. W ocenie Sądu redakcja wskazanych na wstępie art. 157 § 1 i § 1a P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że wniosek o uzupełnienie wyroku złożony przed doręczeniem wyroku (co w niniejszej sprawie ma miejsce) jest wnioskiem przedwczesnym. Skutki procesowe wniosku złożonego z uchybieniem wskazanego w treści art. 157 § 1 P.p.s.a. terminu są w ocenie Sądu takie same zarówno wtedy, gdy strona zwróci się o uzupełnienie wyroku z przekroczeniem czternastodniowego terminu, jak i wtedy, gdy złoży wniosek przedwcześnie, to jest wystąpi z wnioskiem o uzupełnienie orzeczenia, które nie zostało jej jeszcze skutecznie doręczone. Choć wykładnia językowa tego przepisu nakazuje skutek odrzucenia wniosku o uzupełnienie wyroku wiązać jedynie ze złożeniem takiego wniosku po upływie terminu, to jednak przyjąć trzeba, że rygor określony w tym przepisie odnosi się także do sytuacji, gdy strona złoży przedmiotowy wniosek przedwcześnie, to jest zanim rozpocznie bieg termin określony w art. 157 § 1 P.p.s.a. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia wykładnia celowościowa art. 157 § 1a P.p.s.a. Omawiany § 1a został dodany do art. 157 P.p.s.a. na mocy art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Jak wynika zaś z uzasadnienia projektu ustawy (druk nr 1633 Sejmu RP VII kadencji; publ. sejm.gov.pl) obowiązująca przed zmianą regulacja art. 157 P.p.s.a. nie określała skutków uchybienia terminowi zgłoszenia wniosku o uzupełnienie wyroku i w związku z tym przepis ten należało uzupełnić. Celem wspomnianej nowelizacji było zatem uzupełnienie art. 157 P.p.s.a. o określenie skutków uchybienia terminowi złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku, które to uchybienie terminowi obejmuje zarówno złożenie wniosku po upływie terminu, jak i złożenie wniosku przedwcześnie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2016 r., II OSK 536/15; orzeczenia.nsa.gov.pl). Co nadto istotne, okoliczność, że strona poznała zapadłe rozstrzygnięcie bądź dzięki temu, iż była obecna przy ogłoszeniu orzeczenia, bądź też w inny sposób dowiedziała się o jego treści, nie wpływa na początek biegu terminu do wystąpienia z żądaniem uzupełnienia wyroku, który biegnie od daty doręczenia z urzędu odpisu wyroku z uzasadnieniem w trybie art. 142 § 1 P.p.s.a. (art. 157 § 1 P.p.s.a.). Jak wskazano, w realiach rozpatrywanej sprawy wyrok wydany w dniu 5 października 2017 r. jest wyrokiem podlegającym doręczeniu z urzędu wraz z uzasadnieniem. Z akt sądowych wynika, że na datę nadania wniosku o uzupełnienie wyroku odpis wyroku wraz z uzasadnieniem nie został stronom doręczony. Zaistniałe okoliczności faktyczne stanowią zatem podstawę do odrzucenia wniosku o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 157 § 1 i § 1a P.p.s.a. Niezależnie od powyższego Sąd ubocznie wyjaśnia, że wniosek pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zostanie rozpatrzony przez referendarza sądowego w odrębnym orzeczeniu zgodnie z art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia /-/ J. Szuma