II SA/Po 378/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-03-13
Skład orzekający: Referendarz sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinien zostać umorzony, jeśli strona z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego należy umorzyć, ponieważ strona skarżąca, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Jednocześnie, wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie, a prawo pomocy w tym zakresie przyznane, jeśli sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony uzasadnia takie rozwiązanie.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wniosek ten złożono po tym, jak WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 października 2018 roku oddalił skargę W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku celowego. W. G. argumentował swoją trudną sytuację materialną, inwalidztwo i brak zdolności do pracy, a także liczne zobowiązania.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 marca 2019 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga
Wyrokiem z dnia 18 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę W. G.
W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej W. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata. Następnie wnioskodawca przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
We wniosku W. G. argumentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest "inwalidą i jest nieporadny", a dodatkowo nie ma zdolności do świadczenia pracy, gdyż został odsunięty od jej świadczenia decyzją lekarzy. Ponadto zaznaczył, że ma bardzo dużo zobowiązań narastających, których nie potrafi uregulować z powodu inwalidztwa i braku zdolności do świadczenia pracy zarobkowej. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Pismem z dnia 25 lutego 2019 roku W. G. oświadczył, że nie jest już właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m², które zostało zlicytowane za 25% wartości przez komornika sądowego, a postępowania egzekucyjne w jego sprawie zostały zakończone. Koszty miesięcznego utrzymania oszacował w następujący sposób: opłaty czynszowe – [...] zł, koszty wyżywienia – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, raty kredytów sprzed 10 lat – ok. [...] zł. Jednocześnie zaznaczył, że nie ponosi żadnych kosztów, gdyż nie otrzymuje zasiłków aby mógł uregulować wspomniane zobowiązania. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, nie posiada rachunków bankowych, ani nie posiada udziałów w spółkach. Zadeklarował również, że nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów, choć zostaje zatrudniony to jednak przebywa na zwolnieniu lekarskim od 17 listopada 2014 roku.
Dodatkowo warto zaznaczyć, że w sprawie o sygnaturze akt II SA/Po 466/18 wnioskodawca oświadczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych jakie widnieją pod jego nazwiskiem, gdyż zostały one zbyte przed [...] laty, o czym wielokrotnie pisemnie zawiadamiał Wydział Komunikacji w J.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć (art. 249a P.p.s.a.).
W. G. złożył wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie nie ma on stałych dochodów. Wnioskodawca choruje, co ogranicza jego możliwości zarobkowe. Jednocześnie wnioskodawca nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma on możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło