II SA/Po 38/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Aleksandra łaskarzewska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego; oddala skargę. /-/ E. Brychcy /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/A. Łaskarzewska Decyzją nr [...] z 3.10.2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wskazując na art. 104 i 149 §3 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzja ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14.03.2001 r. nakazującą rozbiórkę części realizowanego budynku gospodarczego na posesji w miejscowości B . W uzasadnieniu decyzji przedstawiono tok postępowania , z którego wynika ,że J. D. wniosek datowany na 6.07.2007 r. o wznowienie postępowania administracyjnego gdyż wyszły na jaw nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję złożyła w dniu 9.07.2007 r. Do wniosku dołączono pisemną zgodę właściciela sąsiedniej działki B. W. z 12.03.2001 r. Rozpoznając ten wniosek PINB decyzją z dnia 9.08.2007 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, co zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzje te zostały poddane sądowej kontroli , który wyrokiem z dnia 7.05.2008 r. w sprawie II SA/PO 578/07 uchylił decyzje organów obu instancji .Ponownie rozpoznając sprawę PINB kierował się wskazaniami zawartymi w wyroku sądowym i podał ,że sąd nakazał przy ponownym rozpoznaniu sprawy wezwać stronę do wykazania kiedy dowiedziała się o istnieniu pisemnej zgody B. W. z dnia 12.03.2001 r. Dla wyjaśnienia tego zagadnienia przed organem pierwszej instancji zostały wyznaczone trzy terminy przesłuchania : w dniach 2, 18 i 29 września 2008 r. Przedstawiając zeznania w tym zakresie zarówno J. D. jak i B. W. zauważono ,że są one rozbieżne i nieprecyzyjne. Dokonując analizy tych zeznań w powiązaniu z innymi dokumentami podano w uzasadnieniu ,że Inspektorat uznał jednoznacznie ,że dokument zawierający pisemną zgodę B. W. sporządzony został w 2004 r. , a więc nie istniał w dniu wydania decyzji rozbiórkowej z dnia 14,01,2001 r. Dowodem tego jest pismo z 13.01.2001 r. Firmy X s.c. z K. – pełnomocnika J. D. w trakcie głównego postępowania rozbiórkowego gdzie napisano iż " właściciel działki nr [...]. Pan B.W. w trakcie budowy budynku gospodarczego wyraził ustnie zgodę na budowanie w granicy działki ( wg. informacji udzielonych przez inwestorów) W chwili obecnej nie ma możliwości przedstawienia jego zgody w formie pisemnej" Podano ,że zostało to potwierdzone w kolejnych pismach z dnia 13.04.2001 i z dnia 5.06.2001 r. Wyjaśniono ,że również we wniosku J. D. z 7.03.2004 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zainteresowana złożyła zgodę datowaną na dzień 10.03.2004 r. i nie wspomniała nic o istnieniu zgody z dnia 12.01.2001 r. Podano ,że B. W. w dniu sporządzenia zgody z 10.03.2004 r. nie był już właścicielem działki nr [...] ponieważ darował ją córce i zięciowi w dniu 4.07.2001 r. W motywach prawnych wskazano ,że w ocenie organu pierwszej instancji nie zachodzi okoliczność przewidziana w art. 148 §1 kpa zgodnie z którym o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej ,który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie 1 miesiąca od dnia , w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej postawę do wznowienia postępowania. Uznano ,że wniosek o wznowienie postępowania jest spóźniony . Uznano bowiem ,że J.B. o istnieniu zgody B. W. z 12.03.2001 r. wiedziała z całą pewnością przed 2004 rokiem. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 9.07.2008 r. stanowi uchybienie terminu określonego w art. 148 §1 kpa i jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na zasadzie art. 149 §3 kpa. Od decyzji odwołanie złożyła J. D. żądając jej uchylenia w całości i wznowienia postępowania administracyjnego .W ocenie odwołującej nie zostało wyjaśnione na jakiej podstawie odmówiono wznowienia , a zaskarżona decyzja powiela decyzję z 9.08.2007 r. , a " istotą sprawy jest dokument z 12.03. 2001 r. i to on stanowi o wznowieniu postępowania "Wskazała także ,że podanie o wznowienie zostało złożone w dniu 6.07.2008 r. czyli w chwili odkrycia istnienia dokumenty z dnia 12.03.2001 r. Po rozpoznaniu zarzutów odwołania Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21.11.2008 r. z powołaniem na art. 138 §1 pkt.1 i art. 104 §1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W motywach uzasadniających przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji , w szczególności podkreślając ,że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decydujące znaczenie mają wskazania prawne co do dalszego toku postępowania administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie II SA/PO 578/07. Wyjaśniono ,że Sąd podał ,że " w niniejszej sprawie okolicznością stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania jest odkrycie dokumentu z 12 marca 2001 r. zawierającego pisemna zgodę B.W. na budowę przy granicy (...) , a dla oceny zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania konieczne jest wezwanie strony do wykazania kiedy dowiedziała się o istnieniu pisemnej zgody B.W. z dnia 12 marca 2001 r. " Wskazano ,że na tak postawione pytanie J. D. odpowiedziała w dniu 29.09.2008 r. wprost: "pierwszy raz B. W. wyraził zgodę na lokalizację przedmiotowego obiektu gospodarczego w 2001 r. , nastąpiło to na piśmie .Dokument ten posiadałam , jednak przed 2004 rokiem on zaginął., zaś " w chwili odkrycia istnienia dokumenty opatrzonego datą 12 marca 2001 r. (...) złożony został wniosek o wznowienie postępowania." Dalej wyjaśniono ,że z uwagi na zaginięcie przed 2004 rokiem tego dokumentu na prośbę J. D. oświadczenie o zgodzie B. W. napisał ponownie w 2004 roku. Organ odwoławczy oceniając złożone wyjaśnienia doszedł do przekonania ,że B. W. pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na pobudowanie w granicy składał dwukrotnie najpierw w dniu 12.01.2001 , następnie w dniu 10.03.2004 r. Zatem pisemne oświadczenie z 2001 r. J. D. posiadała przed 2004 r. to znaczy ,że o istnieniu pisemnej zgody B. W. z 12.03.2001 r. wiedziała najpóźniej w dniu 31.12.2003 r. ( gdyż przed 2004 r. dokument ten zaginął ).Bez znaczenia pozostaje tu data ponownego "odkrycia "dokumentu ( tożsama z datą podania o wznowienie postępowania ).Skoro żądanie wznowienia postępowania administracyjnego z dnia 6.07.2007 r. ze względu na wyjście na jaw nowego dowodu – art. 145 §1 pkt.5 kpa zostało złożone w sytuacji gdy odwołująca co najmniej od 31.12.2003 r. wiedziała o jego istnieniu to zostało ono złożone po terminie określonym w art. 148 kpa. W tej sytuacji jedynym możliwym rozstrzygnięciem było wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano dodatkowo ,że niniejsza decyzja dotyczy wyłącznie istnienia przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia podania strony o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Na powyższą decyzje skargę do Sądu złożyła osobiście J. D. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, wznowienia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia co do istoty. W uzasadnieniu skarżąca podała ,że co decyzja to inna interpretacja przedłożonego dokumentu z 12.03.2001 r. , co w ocenie skarżącej świadczy o braku dobrej woli załatwienia sprawy co do istoty i dowolnej interpretacji. Skarżąca podała ,że przeprowadzono podwójne przesłuchanie , pytania urzędników są wprost zaskakujące , nie dążą do wyjaśnienia sprawy lecz do jej skomplikowania .Podkreślono w skardze ,że do protokołu przesłuchania w dniu 2.09.2008 r. złożyła jednoznaczne oświadczenie ,że podanie o wznowienie postępowania złożone w dniu 6.07.2007 r. czyli w chwili odkrycia istnienia dokumentu opatrzonego datą 12.marca 2001 r. zgodnie z art. 148 ust.1 kpa, rok 2004 czy 2003 nie mogą przesądzać w tej sprawie , pozostają obojętne co na drugim przesłuchaniu potwierdził B.W . W odpowiedzi na skargę Wielkopolskie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje . Skarga nie ma uzasadnionych podstaw . Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsze postępowanie związane jest z wnioskiem złożonym przez J. D. z 6 lipca 2007 r, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Przesłanki tego postępowania regulowane są przez rozdział 12 kodeksu postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Obecna skarga jest związana z faktem ,że organy administracji po raz drugi odmownie załatwiły wniosek J. D. z tą argumentacją ,że nie został przez skarżącą dochowany jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania jaki jest wymagany przez przepis art. 148 §1 kpa. Dwukrotne rozpoznawanie wniosku o wznowienie spowodowane jest tym ,że pierwsza decyzja została uchylona przez Sąd wyrokiem z dnia 7.05.2008 r. w sprawie II SA/PO 578/07. Ponownie rozpoznając wniosek organy administracji trafnie wskazały na przepis art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 / który stanowi ,że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ ,którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia . Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Celem usunięcia braków w materiale dowodowym ,które sprawiały ,że przedwcześnie uznano iż wniosek o wznowienie postępowania jest spóźniony , przeprowadzono uzupełniające przesłuchanie J. D. i B. W . W ocenie Sądu ustalenia organów administracji poczynione w oparciu o cały materiał dowodowy ,że skarżąca musiała wiedzieć o istnieniu dokumentu z 12.03.2001 r. już co najmniej przed 31.12.2003 r. jest prawidłowy i został w sposób przekonywający uzasadniony, Ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona zgodnie z art. 80 kpa ,który stanowi ,że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W zakresie niniejszego postępowania rolą organu było precyzyjne ustalenie na podstawie wszystkich dowodów kiedy J. D. dowiedziała się o istnieniu dokumentu z 12.03.2001 r. W ocenie Sądu argumentacja zawarta w obu zaskarżonych decyzjach ,że skarżąca o fakcie istnienia tego dokumentu musiała wiedzieć przed 2004 r. została poczyniona w sposób prawidłowy ,rozumowanie organu administracji jest logiczne , spójne a przedstawione dowody dla uzasadnienia wzajemnie się uzupełniają i tworzą logiczną spójną całość. W toku tego postępowania wznowieniowego ( trzeciego z kolei jakie zapoczątkowała skarżąca ) zawarte jest twierdzenie skarżącej ,że ujawnił się nowy nieznany dowód tj. oświadczenie z 12.03.2001 r. zezwalające na budowę w granicy. Jak wymaga tego art. 148 §1 kpa termin do wniesienia takiego podania wynosi jeden miesiąc od dnia kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę , zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Strona więc musi udowodnić kiedy ( w jakiej dacie ) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania , ze ścisłością dostateczną do ustalenia ,że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia , w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. W tym stanie faktycznym Sąd nie podziela zarzutu skarżącej ,że "pytania urzędników były zaskakujące i nie zmierzały do wyjaśnienia sprawy " W ocenie Sądu uzupełniające przesłuchanie skarżącej przed organem pierwszej instancji w dniu 2.09.2008 r. i w dniu 29.09.2008 r. było przeprowadzone prawidłowo i zmierzało do realizacji wskazań zawartych w wyroku sądu z dnia 7.05.2008 r. Z W aktach administracyjnych zawarty jest pisemny protokół przesłuchania skarżącej z dnia 2.09.2008 r. , z którego wynika ,że na pytanie " skąd powzięła Pani informację o istnieniu powyższego dokumentu ( w domyśle z 12.03.2001 r ) i jak weszła Pani w jego posiadanie " skarżąca odmówiła odpowiedzi dodając ,że " złożone oświadczenie jest wszystkim co chciałam w sprawie powiedzieć ". W ocenie Sądu argumentacja organów administracyjnych ,że J. D. nie wykazała aby dochowała jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania jest w pełni przekonywająca i Sąd nie znajduje żadnych możliwości aby takie ustalania podważyć . Wobec powyższego skarga jako nie uzasadniona została przez Sąd oddalona na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . /-/E.Brychcy /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/A.Łaskarzewska