II SA/Po 38/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę /-/ J. Zieliński /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga Wnioskiem z dnia 9 lipca 2010 r. Z. B. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. m.in. o przyznanie zasiłku okresowego. Decyzją [...] 2010 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 3 ust. 3 i 4 i art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Prezydent Miasta G. odmówił Z. B. przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w wyniku aktualizacji wywiadu środowiskowego w dniu 8 lipca 2010 r. ustalono, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką, nie pracuje zawodowo i posiada orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym przyznaną do dnia 31 lipca 2010 r. Jego żona jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, choruje przewlekle i ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności. Łączny dochód rodziny na który składa się zasiłek rodzinny, zasiłek czynszowy i zasiłek stały wynosił 610,- zł. Dochód ten nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego 1.053,- zł dla trzyosobowej rodziny. Organ wskazał, iż rodzina wnioskodawcy objęta jest comiesięczną pomocą finansową z opieki społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 221,51 zł. a ponadto w okresie od maja do lipca 2010 r. udzielono jej pomocy w postaci zasiłków celowych w łącznej kwocie 821,- zł. Ponadto odrębną decyzją przyznano rodzinie pomoc finansową w postaci zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu przyborów szkolnych, podręczników szkolnych i zeszytów, art. spożywczych, art. chemicznych i przemysłowych oraz środków czystości i higienicznych. Podkreślono również, iż pomoc społeczna nie służy zaspakajaniu wszelkich potrzeb życiowych osób potrzebujących i nie może stanowić stałego źródła utrzymania. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. B. Skarżący przytoczył ciężką sytuację materialną, w której się znajduje. Wyjaśnił, iż wniosek o zasiłek okresowy dotyczy miesiąca sierpnia 2010 r. gdyż z końcem lipca 2010 r. utraci prawo do pobierania zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...] , działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, iż z uwagi na otrzymywane regularnie przez wnioskodawcę środki finansowe z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego oraz zasiłków celowych nie występuje konieczność jego dodatkowego wspomagania przyznaniem zasiłku okresowego. Dodatkowo na mocy odrębnej decyzji Z.B. przyznano pomoc finansową na zakupu przyborów szkolnych, podręczników szkolnych i zeszytów, art. spożywczych, art. chemicznych i przemysłowych oraz środków czystości i higienicznych. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. B. wskazując na ciężką sytuację życiową w jakiej się znajduje oraz wyjaśniając, że uzyskiwana pomoc jest niewystarczające dla zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnianie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 powołanej ustawy, rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Oznacza to udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych, ale nie obowiązek zaspokojenia wszystkich potrzeb. W wyroku z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt SK 15/01, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że pomoc społeczna ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego w staraniach o znalezienie i podjęcie pracy (patrz: OTK z 2001 nr 8, poz. 252, lub http://www.trybunal.gov.pl/OTK/otk.htm). Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej mają obowiązek współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Trzeba podkreślić, iż decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nie zawsze osoba, która spełnia ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, to świadczenie otrzyma, bądź, że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne zezwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości, gdyż sprowadza się ona wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie i czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. Sąd w szczególność bada czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 kpa. W sytuacji, gdy organ administracji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, dokładnie wyjaśniając stan faktyczny, po wyczerpującym zebraniu rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz zgodnie z wymogami uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, to sąd nie może kwestionować jego rozstrzygnięcia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie można zarzucić zarówno organowi pierwszej instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku okresowego, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący i jego rodzina spełniają ustawowe kryteria ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej w ramach pomocy społecznej. Uzyskiwane przez rodzinę dochody mieszczą się w kryterium dochodowym, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej a ponadto Z. B. choruje przewlekle a także on jego żona są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Tym samym są uprawnieni do ubiegania się o świadczenie w postaci zasiłku okresowego (art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) Organy obu instancji wskazały jednak, co nie zostało zanegowane przez skarżącego, iż rodzina uzyskuje regularną pomoc z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. Pomoc ta w postaci zasiłku rodzinnego, zasiłku stałego, oraz dodatku czynszowego stanowi cały dochód rodziny i wynosiła 610,- zł. Ponadto w okresie od maja do lipca 2010 r. rodzina otrzymała kwotę 821,- zł w postaci zasiłków celowych m.in. na dofinansowanie kosztów leczenia, zakupu żywności, środków higieny, środków chemicznych i przemysłowych, obuwia, opłat za gaz i czynsz. Dodatkowo decyzją z dnia 16 lipca 2010 r. przyznano skarżącemu kolejne zasiłki celowe na zakup żywności środków czystości i higieny, środków chemicznych i przemysłowych, a także wyprawki szkolnej dla córki w łącznej wysokości 480,- zł. Tym samym organy wyczerpująco wyjaśniły, iż rodzina korzysta ze znacznej i regularnej pomocy finansowej ze strony organów pomocy społecznej. Udzielana pomoc nie zaspakaja co prawda wszystkich zgłaszanych potrzeb skarżącego i jego rodziny, ale jak słusznie podniosły organy, pomoc społeczna nie może stanowić stałego źródła utrzymania a jedynie, jak już wspomniano wcześniej, ma ona charakter subsydiarny wobec aktywności samego zainteresowanego w staraniach o poprawę swojej sytuacji bytowej. Natomiast jak wynika z akt sprawy, główna aktywność skarżącego przejawia się w uzyskiwaniu kolejnych świadczeń z pomocy społecznej. Reasumując, w ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco wyjaśniły jakie czynniki zadecydowały o odmowie przyznaniu skarżącemu zasiłku okresowego, co wyklucza możliwość zarzucenia organom przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Wobec powyższego biorąc pod uwagę, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, jak też proceduralnego, należało, w myśl przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalić. /-/ J.Zieliński /-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga