II SA/Po 380/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-10-24
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony, a także przepisy dotyczące kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca, mimo zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy ustawy (art. 239 pkt 1a p.p.s.a.), nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Niskie dochody, obciążenia alimentacyjne i konieczność zaspokojenia podstawowych potrzeb uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną: bezdomność, schorzenia, wysokie koszty leków, potrącenia komornicze z renty na alimenty oraz niskie wynagrodzenie z pracy na ¼ etatu. Strona skarżąca nie posiada majątku ani oszczędności. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został rozpoznany merytorycznie.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla B. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2013r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. ustanowić dla B. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżący B. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że praktycznie jest osobą bezdomną, schorowaną, wydaje na lekarstwa [...] zł. Komornik potrąca 60 % dochodu na alimenty, tj. [...] zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że nie ma żadnych osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Otrzymuje rentę w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Nadto jest zatrudniony na ¼ etatu z wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, papierów wartościowych, ani wartościowych ruchomości.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie uchybienia terminu w sprawie uznania za uchylającego się od zobowiązania alimentacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.).
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się jedynie ze świadczenia rentowego i pracy na część etatu. Dochody jego umniejszane są o należności z tytułu zobowiązania alimentacyjnego. Wysokość realnie otrzymywanych środków wskazuje, że uzyskiwane dochody z trudem zaspokajają podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania skarżącego. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło