II SA/Po 381/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-05-27
Skład orzekający: Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, pomimo wcześniejszego prawomocnego orzeczenia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu od czasu poprzedniego prawomocnego orzeczenia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Analiza ponownego wniosku wykazała nawet poprawę sytuacji majątkowej skarżącego, a skarżący nie przedstawił nowych okoliczności faktycznych uzasadniających zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wcześniejsze prawomocne orzeczenie NSA odmawiające przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Sąd rozpoznał wniosek od początku, stwierdzając brak podstaw do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. B. przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2013r. wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. i M. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy postanawia odmówić P. B. przyznania prawa pomocy /-/ E.Brychcy
Skarżący P. B. we wniosku złożonym na formularzu PPF, nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 15 kwietnia 2013r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 18 kwietnia 2013r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił przyznania skarżącemu P. B. prawa pomocy w żądanym zakresie.
Wskazano, że w sprawie było już prowadzone postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, które zakończyło się postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2012r. (sygn. akt II OZ 876/12) oddalającym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2012r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu ponownego wniosku skarżący podał: brak znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, niemożność funkcjonowania w układzie sprzed wydania decyzji zakazującej prowadzenia działalności gospodarczej, obsługa znacznych kwot kredytowych i leasingowych przy braku dochodów, które uprzednio przynosiła stacja kontroli pojazdów. Nadto podał, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną, która nie uzyskuje żadnych dochodów. Posiada budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W budynkach tych skarżący nie prowadzi jednak działalności gospodarczej, gdyż Starosta decyzją z dnia [...] lipca 2010r. zakazał działalności w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. Pozostały do spłaty zobowiązania w wysokości około [...] zł. Oświadczył, że zobowiązania te spłaca z przychodów z dzierżawy części budynków, w których prowadzona była działalność gospodarcza. Podał, że obsługuje zaciągnięte w związku z funkcjonowaniem stacji kredyty i raty leasingowe. Nadto skarżący podał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha.
Stwierdzono, że w bieżącej sprawie w istocie należy porównać stan faktyczny, który zaistniał w momencie wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy ze stanem obecnym. Kluczowe w tym zakresie są ponowne oświadczenia złożone na urzędowym formularzu PPF. Ponieważ z ich analizy wynika, że skarżący nie przedstawił żadnych nowych danych uzasadniających stanowisko, że pogorszeniu uległ jego status finansowy, w zestawieniu z poprzednio ocenioną sytuacją majątkową i finansową, dlatego też nie można przyjąć, że okoliczności faktyczne w sprawie uległy zmianie, co uzasadniałoby zmianę powyższego rozstrzygnięcia.
Skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw na powyższe postanowienie referendarza, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazał, że obecna sytuacja odbiega znacząco od przedstawionej z zaskarżonym postanowieniu. Ustalenia nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Nie stać go na opłacenie kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy od początku, tzn. tak, jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się, więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem wniesionego przez skarżącego sprzeciwu jest utrata mocy zaskarżonego postanowienia i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W przedmiotowej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie dotyczące odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Oceniając ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 165 p.p.s.a. wskazać należy, że wniosek ten w zasadzie powielał argumentację, jaką zawierał wniosek wcześniejszy.
Skarżący w obecnie ocenianym wniosku oświadczył, że nie uzyskuje znacznych dochodów, utrzymywanie się przede wszystkim ze stosunku pracy za wynagrodzeniem w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Nie ma możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na dotychczasowych zasadach. Nadto podał, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną, która nie uzyskuje żadnych dochodów. Posiada budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W budynkach tych skarżący nie prowadzi jednak działalności gospodarczej, gdyż Starosta decyzją z dnia [...] lipca 2010r. zakazał działalności w zakresie prowadzenia stacji kontroli pojazdów. Pozostały do spłaty zobowiązania w wysokości około [...] zł. Oświadczył, że zobowiązania te spłaca z przychodów z dzierżawy części budynków, w których prowadzona była działalność gospodarcza. Podał, że obsługuje zaciągnięte w związku z funkcjonowaniem stacji kredyty i raty leasingowe. Nadto skarżący podał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha.
Z analizy treści powyższego oświadczenia wynika nawet, że sytuacja finansowa i majątkowa uległa poprawie. Uzyskuje stałe dochody w wysokości o [...] zł wyższej niż poprzednio ([...] zł). Powiększył posiadaną nieruchomość rolną o około 50 ha (poprzednio podał że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 7,37 ha). Nie wskazał przy tym, by aktualnie miał nowe zobowiązania wpływające na pogorszenie jego sytuacji majątkowej, czy powstały nowe, szczególne okoliczności rodzinne uzasadniające twierdzenie, że obecnie znalazł się w gorszej sytuacji niż w czasie rozpoznania poprzedniego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący również w treści sprzeciwu nie wskazał konkretnych argumentów uzasadniających pogorszenie sytuacji finansowej. Poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych. Nie przedstawił żadnych okoliczności faktycznych na poparcie podnoszonych twierdzeń.
Skarżący nie wykazał, zatem że nie jest w stanie ponieść dalszych kosztów sądowych zainicjowanego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy należało odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
/-/ E.Brychcy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło