II SA/Po 381/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-06-20

Skład orzekający: Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, a sąd stwierdził, że wniosek na formularzu został doręczony?
Ratio decidendi
Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania skutkuje tym, że sąd rozpoznaje wniosek od początku, tak jakby nie był on wcześniej analizowany. Sąd nie ocenia zasadności zarządzenia ani sprzeciwu, lecz merytorycznie rozpoznaje wniosek o prawo pomocy. W przypadku braku wykazania przez stronę pogorszenia sytuacji finansowej w stosunku do poprzedniego prawomocnego orzeczenia odmawiającego przyznania prawa pomocy, wniosek ten podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu. Skarżąca wniosła sprzeciw, argumentując, że formularz złożyła i przedłożyła dowód nadania. Sąd stwierdził, że wniosek na formularzu został doręczony i omyłkowo potraktowany jako inny dokument. W związku z tym sąd rozpoznał wniosek merytorycznie, biorąc pod uwagę poprzednie prawomocne orzeczenie odmawiające prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. B. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2013r. wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. i M. B. na decyzję W. W. z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy postanawia odmówić M. B. przyznania prawa pomocy /-/ E. Brychcy Skarżąca M. B. została wezwana do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF. Postanowieniem z 23 maja 2013r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania argumentując, że skarżąca pomimo wezwania nie złożyła wniosku w przepisanej formie. W dniu 5 czerwca 2013r. skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego zarządzenia argumentując, że wniosek na formularzu złożyła w zakreślonym terminie, na dowód czego przedłożyła kserokopię dowodu nadania przesyłki na poczcie. Po ponownym przejrzeniu wszystkich akt sprawy stwierdzono, że wniosek na formularzu został w dniu 17 kwietnia 2013r. doręczony sądowi i omyłkowo potraktowany jako odpis pisma P. B. (k. 203). W tym stanie rzeczy należało merytorycznie rozpoznać wniosek o prawo pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") zaskarżenie zarządzenia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy od początku, tzn. tak, jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się, więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem wniesionego przez skarżącą sprzeciwu jest utrata mocy zaskarżonego zarządzenia i konieczność merytorycznego rozpoznania w niniejsze sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie było już prowadzone postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, które zakończyło się postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2012r. (sygn. akt II OZ 876/12) oddalającym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2012r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie, bowiem z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W przedmiotowej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie dotyczące odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych. W bieżącej sprawie w istocie należy, zatem porównać stan faktyczny, który zaistniał w momencie wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy ze stanem obecnym. Kluczowe w tym zakresie są ponowne oświadczenia złożone na urzędowym formularzu PPF. Ponieważ z ich analizy wynika, że skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych danych uzasadniających stanowisko, że pogorszeniu uległ jej status finansowy, w zestawieniu z poprzednio ocenioną sytuacją majątkową i finansową, dlatego też nie można przyjąć, że okoliczności faktyczne w sprawie uległy zmianie, co uzasadniałoby zmianę powyższego rozstrzygnięcia. Oceniając ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 165 p.p.s.a. wskazać należy, że wniosek ten w zasadzie powielał argumentację, jaką zawierał wniosek wcześniejszy. W uzasadnieniu ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca podała: brak dochodów i pozostawanie na utrzymaniu męża Podała, że mąż uzyskuje ze stosunku pracy wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Nadto wskazała, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe tylko z mężem i do wspólności majątkowej małżeńskiej należą budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Pozostały do spłaty zobowiązania w wysokości około [...] zł. Oświadczyła, że zobowiązania te spłaca wraz z mężem z przychodów z dzierżawy części budynków, w których prowadzona była działalność gospodarcza. Podała, że obsługują zaciągnięte w związku z funkcjonowaniem stacji kontroli pojazdów kredyty i raty leasingowe. Nadto skarżąca oświadczyła, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 57,2452 ha. Podkreślić należy, że sytuację finansową skarżącej w niniejszej sprawie należy badać łącznie z mężem, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Z analizy treści powyższego oświadczenia wynika, że sytuacja finansowa i majątkowa uległa nawet poprawie. Mąż uzyskuje stałe dochody w wysokości o 100 zł wyższej niż poprzednio ([...] zł). Powiększyli posiadaną nieruchomość rolną o około 50 ha (poprzednio podali, że posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 7,37 ha). Skarżąca nie wskazała przy tym, by aktualnie mieli nowe zobowiązania wpływające na pogorszenie sytuacji majątkowej rodziny, czy powstały nowe, szczególne okoliczności rodzinne uzasadniające twierdzenie, że obecnie znalazła się w gorszej sytuacji niż w czasie rozpoznania poprzedniego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała, zatem że nie jest w stanie ponieść dalszych kosztów sądowych zainicjowanego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy należało odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. /-/ E. Brychcy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło