II SA/Po 381/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-13

Skład orzekający: Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione w sytuacji, gdy poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, a sytuacja majątkowa skarżących nie uległa istotnej zmianie na gorsze?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja majątkowa skarżących nie uległa istotnemu pogorszeniu od czasu wydania prawomocnego postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Analiza dochodów i posiadanych aktywów wykazała, że skarżący nadal dysponują środkami finansowymi, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, pomimo istniejących zobowiązań i ujemnego wyniku finansowego z działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Skarżący P.B. i M.B. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy. Wcześniejsze wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych zostały oddalone prawomocnymi postanowieniami WSA i NSA. Skarżący złożyli kolejne wnioski, argumentując zmianą okoliczności. Sąd analizował ich aktualną sytuację majątkową, dochody i zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. B. i P. B. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2013 r. wniosków P. B. i M. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P.B. i M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy postanawia odmówić M. B. i P. B. przyznania prawa pomocy. /-/ E. Brychcy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 27 maja 2013 r. odrzucił zażalenie na postanowienie z 14 marca 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z 19 grudnia 2012 r. oddalającego skargę na decyzję Wojewody z [...] marca 2012 r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy. Na skutek wniosków o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych obojgu skarżącym odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 sierpnia 2012 r. oraz z 20 czerwca 2013 r. Zażalenia na powyższe postanowienia WSA zostały oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2012 r. (k. 70 akt sąd) i z 22 sierpnia 2013 r. (k. 241 akt sąd.). Pismem z 17 czerwca 2013 r. skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu z 27 maja 2013 r. oraz złożyli kolejne wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie ulega wątpliwości, iż postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy wywołuje skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Przy czym postanowienia dotyczące prawa pomocy nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed sądem. Zatem, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm, dalej "p.p.s.a."), orzeczenia w tym przedmiocie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociaż byłby prawomocne. Ponieważ wniosek strony skarżącej – o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został już rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem Sądu, to ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy art. 165 p.p.s.a., a więc ustalić czy po wydaniu przez Sąd wspomnianego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca przyznanie stronie prawa pomocy. Analiza znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF, pozwala z przekonaniem stwierdzić, że sytuacja majątkowa strony skarżącej nie uległa pogorszeniu. Porównanie aktualnych oświadczeń majątkowych z sytuacją majątkową skarżących z dnia orzeczenia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych (z 27 maja 2013 r. w stosunku do P. B. i z 20 czerwca 2013 r. w stosunku do M. B.) uzasadnia nawet stanowisko, że sytuacja majątkowa Wnioskodawców w okresie ostatnich 12 miesięcy uległa polepszeniu. Poprzednio bowiem Skarżący prowadzili gospodarstwo rolne na gruntach rolnych o pow. [...]ha. Obecnie gospodarują na areale o pow. [...]ha. Jednocześnie dochód Wnioskodawcy ze stosunku pracy wzrósł z [...] zł do [...] zł. Okoliczności te zostały także potwierdzone w postanowieniu NSA z 22 sierpnia 2013 r. (k. 4 uzasadnienia). Złożone oświadczenia majątkowe nie wykluczają dotychczasowych ustaleń, co do tego, że Skarżący nadal czerpią dochody z trzech źródeł: stosunku pracy Wnioskodawcy, wynajmowania majątku w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nieuzasadnione jest ponowne wezwanie strony skarżącej do uzupełnienia oświadczeń majątkowych. Wyjaśnić zatem należy, że w Wydziale II tutejszego Sądu, jak dotąd, rozpoznano kilka wniosków o prawo pomocy, które składali skarżący. Ostatnie orzeczenie zostało wydane w dniu 3 lipca 2013 roku, sygn. akt II SA/Po 106/13. Informacje znane Sądowi z urzędu wskazują, że na dzień zgłoszenia kolejnego żądania zwolnienia od kosztów sądowych (8 lipca 2013 r.) Skarżący uzyskiwali dochody z trzech źródeł: stosunek pracy Wnioskodawcy ([...]zł brutto miesięcznie), w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej (średniomiesięczny przychód za cztery miesiące 2013 r. wyniósł [...] zł) oraz gospodarstwa rolnego (przychód ze sprzedaży płodów rolnych za 2012 rok to [...] zł). Z kolei koszty prowadzenia działalności rolniczej za rok 2012 to [...]zł. Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej za pierwsze cztery miesiące 2013 roku wyniosły [...] zł. Koszty koniecznego miesięcznego utrzymania rodziny to [...] zł. Poza nieruchomościami rolnymi do wnioskodawców należą także: stacja benzynowa w B. (obciążona hipoteką), stacja benzynowa w K. (oddana w dzierżawę, obciążona hipoteką) oraz stacja kontroli pojazdów w K. (oddana w dzierżawę, obciążona hipoteką). Wnioskodawcy posiadają także następujące ruchomości: samochód Volkswagen Transporter z 1997 roku, ciągnik Białoruś, samochód Volkswagen Caddy z 2008 roku, samochód Mercedes Klasy S 600 z 1994 roku oraz samochód Volkswagen Tiguan z 2009 roku. Skarżący nadal posiadają różnorodne zobowiązania z tytułu zaległości podatkowych, zastawów skarbowych, rat leasingowych, kredytów na łączną kwotę według ich oświadczenia około [...] zł. Uwzględniając powyższe uznać należało, że Skarżący nie wykazali istotnej zmiany sytuacji majątkowej, która usprawiedliwiałaby zmianę orzeczenia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Sądu, ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie jest wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie posiadają możliwości zgromadzenia środków finansowych także na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że średnie miesięczne przychody tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz wynagrodzenia za pracę za pierwsze cztery miesiące bieżącego roku to [...]zł. Tylko te przychody wielokrotnie przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych niniejszego postępowania oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego. Kolejne oświadczenie majątkowe Wnioskodawców nie wskazuje, aby stosowane środki egzekucyjne wykluczały lub ograniczały możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, Sąd uznał, że także na obecnym etapie postępowania Skarżący nie wykazali ziszczenia się przesłanek przyznania prawa pomocy. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2, art. 165 oraz art. 254 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ E. Brychcy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło