II SA/Po 381/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 kwietnia 2014r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący M. K. w odpowiedzi z 5 grudnia 2013r. na wezwanie do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł (k.94 akt sąd.) wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Nadto skarżący do zażalenia z 28 stycznia 2014r. (k. 110 i 126 akt sąd.) dołączył kolejny wniosek o prawo pomocy w części poprzez zwolnienie od wpisu do tego zażalenia. We formularzach PPF o prawo pomocy skarżący podał, że choruje, na skutek czego utracił pracę w maju 2011r. Nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia. Oświadczył, że znajduje się na utrzymaniu matki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Matka uzyskuje emeryturę w wysokości [...]zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, czy wartościowych ruchomości. Oświadczył, że posiada około [...] zł oszczędności, przeznaczonych na leczenie. Nadto wskazał, że z emerytury matki około [...] zł miesięcznie przeznacza na leki dla niej i skarżącego, do tego dochodzą koszty wizyt lekarskich i rehabilitacji. Wnioskodawca oświadczył, że matka jest właścicielką domu o powierzchni [...] m² w K. koło P. Z uwagi na wysokość emerytury matki nie mogą korzystać z pomocy społecznej. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wnioskodawca powtórzył, że na skutek utraty pracy oraz z powodu stanu zdrowia nie posiada żadnych źródeł dochodów stałych, ani dorywczych. Utrzymuje się z emerytury matki w wysokości [...]zł netto miesięcznie, która nadto ponosi koszty leczenia. Oświadczył, że z powodu stanu zdrowia nie prowadzi działalności gospodarczej, z tego też powodu nie mógł się zarejestrować w urzędzie pracy. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Z powodu braku pracy i braku uprawnień do korzystania z publicznej służby zdrowia leczy się prywatnie. Podał, że nie ma lokat terminowych, pożyczek ani kredytów. Wskazał, że prześle drogą elektroniczną spis kosztów utrzymania i leczenia, które wynoszą około [...] zł. Przedłożył scany następujących dokumentów: - PIT-37 skarżącego za 2012r. z którego wynika [...]zł przychodu - wyciągów z rachunku bankowego skarżącego w Pekso SA, z którego wynika saldo na luty 2014r. w wysokości [...]zł, przelewy z innych rachunków na leki w wysokości [...] zł, [...]zł - rachunków za leczenie skarżącego z 5 maja 2012r. na kwotę [...]zł, z 14 maja 2010r. – [...] zł, z 28 lipca 2011r. – [...] zł. 11 sierpnia 2012r. – [...] zł, z 23 czerwca 2012r. [...] zł - zaświadczeń lekarskich skarżącego, - PIT-11A matki skarżącego za 2013r., z którego wynika przychód w wysokości [...]zł. - decyzji ZUS o wysokości emerytury maki skarżącego, - wyciągów z rachunku bankowego matki skarżącego w PKO BP, z którego wynika stan środków na luty 2014r w wysokości [...]zł - faktur za leki matki na kwoty [...]w styczniu i lutym 2014r. oraz [...] w grudniu 2013r. - kart informacyjnych leczenia matki, - zestawienia stałych wydatków związanych z opłatami za wszystkie media do domu, ubezpieczenie, paliwo, przegląd i ubezpieczenie samochodu, podatku od nieruchomości, leki matki w łącznej wysokości [...]zł w styczniu 2014r., [...]zł w lutym 2014r., [...]zł w marcu 2014r. i [...]zł w kwietniu 2014r. oraz prognozowane wydatki z tego tytułu do grudnia 2014r. - faktur za energię elektryczną na kwoty [...]zł, [...]zł na dwa miesiące - decyzji podatku od nieruchomości za 2014r. na kwotę [...]zł, - faktur za paliwo na kwotę około [...]zł w styczniu 2014r., - rachunków za zakupy brykietu drzewnego w Castoramie w październiku 2013r. na łączną kwotę [...]zł Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, z oświadczenia majątkowego przedstawionego przez skarżącego zawartego w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienia wynika, że skarżący i jego matka, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i która go utrzymuje, dysponują wolnymi środkami (około [...]zł.) w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość żądanych opłat sądowych we wszystkich sprawach zainicjowanych przez skarżącego i jego matkę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz przewidywanego honorarium profesjonalnego pełnomocnika w wyboru. Zasadą jest, że skoro matka skarżącego, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe dysponuje oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami zainicjowanych przez skarżącego i jego matkę postępowań. Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z jego dobrodziejstwa, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Skarżący nie znajduje się w takiej sytuacji, uprawniającej go do uzyskania prawa pomocy chociażby w części. Zauważyć przy tym, należy, że przedstawiony przez skarżącego materiał dowodowy nie potwierdził ponoszenia aktualne wysokich kosztów płatnego leczenia matki skarżącego w kwocie [...]zł miesięcznie. Z załączonych rachunków wynika, że dotyczą one tylko skarżącego i to okresu 2010-2012r. oraz że były to wydatki jednorazowe. Nie wykazano zatem konieczności ponoszenia zwiększonych dodatkowych kosztów koniecznego utrzymania rodziny. Nadto z wyciągów z rachunku bankowego skarżącego wynika, że otrzymuje z innych źródeł środki, które według opisu przeznaczono na leki. Z zestawienia koniecznych kosztów utrzymania domu, samochodu, zakupu leków, ubezpieczenia, podatku od nieruchomości (k. 230 akt sad.) wynika, że skarżący pokrywa je w całości z emerytury matki. Jak wskazał sam skarżący, ponoszone są jeszcze koszty napraw AGD, konserwacji, naprawy pozostałego majątku, środków czystości, butów, odzieży, sprzętu zaopatrzenia medycznego (okulary, słuchawki do uszu), a także wyżywienia rodziny i psa. Rodzina musi zatem ponosić je z innych źródeł niż tylko emerytura matki. W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy i jego uzupełnienie, przyjąć należy, że skarżący ma możliwości by pokryć pełne koszty niniejszego postępowania. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska