II SA/Po 381/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-02-05
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona już korzysta z takiego zwolnienia na mocy wcześniejszego postanowienia sądu?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie, w jakim strona już korzysta z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia sądu, podlega oddaleniu, ponieważ strona z mocy prawa nie ma obowiązku ponoszenia tych kosztów. Prawo pomocy przyznane w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może zostać przyznane, jeśli istnieją ku temu podstawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację zdrowotną, brak dochodów i utrzymywanie się z emerytury matki. Sąd, rozpoznając wniosek, stwierdził, że okoliczności faktyczne dotyczące stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego skarżącego są takie same, jak te będące przedmiotem wcześniejszego postanowienia z dnia 24 czerwca 2014 r., w którym sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. 2. Oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2015r. wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. ustanowić dla M. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Kolejnym wnioskiem o prawo pomocy skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (k. 334 akt sąd.).
W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentował, że z uwagi na stan zdrowia nadal nie dysponuje pracą, dochodami i jakimikolwiek środkami na utrzymanie, co powoduje że od maja 2011r. znajduje się wyłącznie na utrzymaniu schorowanej matki. Matka uzyskuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że powyższe sprawia, że uzyskiwane w ten sposób środki reglamentowane są na leczenie i związane z tym koszty, w pozostałej, niewielkiej części - stanowiąc źródło utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego. Podał, że jego matka również choruje. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wskazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Oświadczył, że aktualnie nie posiada żadnych oszczędności.
W dalszej części formularza wskazał, że znajduje się na wyłącznym utrzymaniu matki, ze względu na brak środków na utrzymanie, możliwości ich uzyskania za względu na sytuację zdrowotną, konieczność sprawowania opieki nad matką oraz brak regulacji alimentacyjnych, nie pozostając z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednocześnie wnioskodawca korzysta z opieki nad matki w zakresie niezbędnym do przeżycia poprzez uzyskiwanie pożywienia i dachu nad głową. Ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia, pozostaje od 2011r. bez środków na utrzymanie. Stan zdrowia matki zmusza do sprawowania nad nią opieki. Nie ma możliwości uzyskania pomocy z opieki społecznej, znajduje się na wyłącznym utrzymaniu matki.
W celu uzyskania aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego zwrócono się do niego w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie wszystkich aktualnych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi wnioskodawca zwrócił się o przeprowadzenie czynności z §4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (...) poprzez wystąpienie do organów dysponujących dokumentami zaświadczeniami o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy. Nadto powtórzył, że na skutek utraty pracy oraz z powodu stanu zdrowia nie może podjąć żadnego zatrudnienia w związku z czym nie posiada żadnych źródeł dochodów stałych, ani dorywczych. Utrzymuje się z emerytury matki w wysokość [...] zł. Oświadczył, że z powodu stanu zdrowia nie prowadzi działalności gospodarczej, z tego też powodu nie mógł się zarejestrować w urzędzie pracy. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Z powodu braku pracy i braku uprawnień do korzystania z publicznej służby zdrowia korzysta wyłącznie z prywatnej pomocy lekarskiej. Od stycznia 2014r. z powodów ekonomicznych zmuszony był zlikwidować jedyny posiadany rachunek bankowy, gromadząc środki na leczenie i operacje schorowanej matki, skany wyciągów rachunków za wnioskowany okres prześle poczta elektroniczną, nie posiada lokat terminowych, kredytów ani pożyczek. Wskazał, że koszty leczenia nie są w stałej wysokości, pochłaniając do [...] zł. Podał, że koszty te ponoszone są z emerytury matki. Wnioskodawca dołączył kserokopie:
- pisma z Towarzystwo Ubezpieczeniowe ze stycznia 2013r.,
- decyzji ZUS o wysokości emerytury matki z 20 marca 2013r.
- swojego PITu-37 za 2013r., z którego wynika, że dochód wyniósł [...] zł.
- faktur z za leki matki skarżącego na sumę około [...] zł w grudniu 2013r., [...]zł w styczniu 2014r., [...] zł w lutym 2014r.
- dokumentacji lekarskiej i zaświadczeń o stanie zdrowia z 2010r., 2011r., 2012r. oraz z sierpnia 2014r. o zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych,
- faktur za badania, leczenie z 2010r., 2011r., 2012r.
- zestawienie miesięcznych wydatków za media, telefony, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie, leki, koszty samochodu za okres od stycznia do grudnia 2014r. (k. 380 akt sąd.), z którego wynika, że koszty te wynoszą po [...] zł miesięcznie, a nadto koszty naprawy AGD w kwocie [...] zł, konserwacje i uszkodzenia pozostałego majątku, zakupu środków czystości, butów, odzieży, sprzętu zaopatrzenia medycznego (okularów, słuchawek), a także planowane zabiegi i operacje na utrzymanie dwóch osób i psa.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 czerwca 2014r. Sąd przyznał w niniejszej sprawie skarżącemu M. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Aktualnie rozpoznając kolejny wniosek o prawo pomocy w całości stwierdzić należy, że okoliczności faktyczne dotyczące stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego skarżącego są takie same, jak te będące przedmiotem oceny Sądu objęte postanowieniem z 24 czerwca 2014r., w którym Sąd stwierdził, że okoliczności powyższe wskazują, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy w niniejszej sprawie skutkować musiało to przyznaniem prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Stąd skarżący wnosząc ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy postanowienia z obowiązku poniesienia dalszych kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. Skoro skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze kolejnego postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie, gdyż skarżący z tego zwolnienia już korzysta.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło