II SA/Po 381/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lipca 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2012. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący M. K. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W formularzu PPF o prawo pomocy podał, że choruje, na skutek czego utracił pracę w maju 2011r. Oświadczył, że znajduje się na utrzymaniu matki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Matka uzyskuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, czy wartościowych ruchomości. Oświadczył, że posiada około [...] zł oszczędności, przeznaczonych na leczenie. Nadto wskazał, że z emerytury matki około [...] zł miesięcznie przeznacza na leki dla niej i skarżącego, do tego dochodzą koszty wizyt lekarskich i rehabilitacji. Wnioskodawca oświadczył, że matka jest właścicielką domu o powierzchni [...] m² w K. koło P. Z uwagi na wysokość emerytury matki nie mogą korzystać z pomocy społecznej. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wnioskodawca powtórzył, że na skutek utraty pracy oraz z powodu stanu zdrowia nie posiada żadnych źródeł dochodów stałych, ani dorywczych. Utrzymuje się z emerytury matki, która nadto ponosi koszty leczenia. Oświadczył, że z powodu stanu zdrowia nie prowadzi działalności gospodarczej, z tego też powodu nie mógł się zarejestrować w urzędzie pracy. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Z powodu braku pracy i braku uprawnień do korzystania z publicznej służby zdrowia leczy się prywatnie. Podał, że nie ma lokat terminowych, pożyczek ani kredytów. Wskazał, że prześle drogą elektroniczną spis kosztów utrzymania i leczenia, które wynoszą około [...] zł. Zobowiązał się również przesłać drogą elektroniczną zeznanie podatkowe i wyciągi z rachunku bankowego, jednak do dnia dzisiejszego nie zostały one przesłane. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej obecnej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Wątpliwości w zakresie rzeczywistych dochodów skarżącego, czy wysokości posiadanych środków, budzi oświadczenie wnioskodawcy, że pomimo braku pracy leczy się prywatnie oraz dysponuje oszczędnościami w wysokości [...] zł. Wątpliwości budzi również fakt, że w sytuacji utrzymywania się wraz z matką tylko z jej emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie są w stanie po poniesieniu koniecznych kosztów utrzymania domu i siebie przeznaczyć na leki i leczenie kwotę rzędu [...] zł. miesięcznie. Ostatecznie, wnioskodawca nie potwierdził w jakikolwiek sposób swoich twierdzeń o ponoszeniu wysokich kosztów prywatnego leczenia. Mimo zobowiązania nie przedstawił żadnych rachunków, czy faktur za odpłatne usługi medyczne. Wnioskodawca nie wskazał też, by miał jakieś zaległości w bieżących opłatach, jak również oświadczył, że nie korzysta z żadnych pożyczek i kredytów. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie dotyczącej posiadanych samochodów. Zaniechał także podania pełnego spisu wszystkich koniecznych kosztów miesięcznego utrzymania rodziny. Poprzestał na stwierdzeniu, że koszty utrzymania rodziny ulegają zmianie z uwagi na różną wysokość kosztów leków i leczenia, pochłaniających [...] zł. Wyjaśnienie powyższych okoliczności jest istotne z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów postępowania, bowiem wysokość miesięcznych wydatków również wskazuje na wielkość środków jakimi rodzina rzeczywiście rozporządza. Niewystarczające jest poprzestanie na samym twierdzeniu, że ponosi wysokie koszty utrzymania, bo same koszty leków i leczenia sięgają [...] zł. Pomimo własnej deklaracji skarżący nie dopełnił zobowiązania do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy, które w pełni odzwierciedlają wysokość środków, jakimi strona realnie dysponuje. Skarżący, pomimo zobowiązania się do tego, nie dostarczył również swojego zeznania podatkowego za poprzedni rok. Zauważyć należy, że zeznanie takie w pełni odzwierciedla wszystkie źródła dochodu i ich realną wysokość. W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy i jego uzupełnienie, niemożliwe okazało się dokonanie ustaleń faktycznych, co do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy, pozwalających określić, że skarżący nie może pokryć nawet części kosztów niniejszego postępowania. Precyzyjne wyjaśnienie sytuacji finansowej skarżącego jest istotne z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania. Brak przekonującego materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz wątpliwości co do jego sytuacji finansowej, musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska