II SA/Po 3817/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ E.Makosz-Frymus JFS Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. o pozbawieniu M.T.uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż M. T.uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej", w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka skarżący był funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, zaś służba w MO nie jest zaliczana do działalności kombatanckiej. Od powyższej decyzji skargę złożył M.T. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nigdy nie należał do Milicji Obywatelskiej tylko do "Wojska Cywilnego", nigdy nie utrwalał władzy ludowej, tylko walczył o wyzwolenie kraju, razem z innymi rozbroili Niemców w miejscowości B.i wzięli ich do niewoli oraz doprowadzili do Komendy Wojennej Polskiej i Rosyjskiej, a jako cywil musiał pod przymusem pomagać wojsku rosyjskiemu budować mosty przez Wartę oraz pomagać w ładowaniu bomb. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Z analizy akt sprawy wynika, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]r. do [...]r.. Ubiegając się o członkostwo w organizacji ZBoWiD w [...]r. skarżący dołączył zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w P. z którego wynika, iż w wyżej wskazanym okresie pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej i w okresie służby brał udział w walkach zbrojnych z reakcyjnym podziemiem. Jednocześnie w swoim życiorysie oraz deklaracji członkowskiej skarżący podał, iż do wyzwolenia w dniu [...]r. pracował w niemieckim gospodarstwie rolnym w Cz. następnie od [...]r. do [...]r. brał czynny udział wraz z Armią Radziecką w budowie mostów na Warcie dla przepraw ciężkich samochodów i czołgów, od [...]r. do [...]r. pracował w Milicji Obywatelskiej w Cz. w tym czasie uczestniczył w wychwytywaniu niedobitków armii niemieckiej, ich rozbrajaniu i transportowaniu do posterunku w Cz. a także w pomocy sanitarnej dla rannych w walkach o S. W toku postępowania weryfikacyjnego i w postępowaniu odwoławczym skarżący powoływał się na służbę w MO (Straży Obywatelskiej) i udział w rozbrajaniu żołnierzy niemieckich. Nie budzi więc wątpliwości fakt, iż skarżący jest osobą wymienioną w art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uzyskał bowiem uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Jednocześnie z akt sprawy i twierdzeń skarżącego nie wynikają okoliczności wskazujące na uzyskanie przez niego uprawnień z tytułów określonych w ustawie, tj. art. 1 ust. 2, art. 2 lub art. 4 powołanej ustawy. Zgodnie z preambułą do ustawy i treścią wskazanych przepisów kombatantami są osoby, które walczyły o suwerenność i niepodległość Polski w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, w formacjach Wojska Polskiego, armii sojuszniczych, podziemnych organizacjach niepodległościowych i w działalności cywilnej-z narażeniem na represje. Działalność skarżącego w okresie od [...]r. do [...]r. nie spełnia wyżej wskazanych kryteriów. Nie była ona wykonywana w ramach służby w Wojsku Polskim, służby w armiach sojuszniczych lub służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach z art. 1 ust. 2 ustawy. Nie może być również zaliczona do walk o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych w okresie do 31.12.1945 r. z art. 2 pkt 2 ustawy, bowiem Milicja Obywatelska nie miała charakteru służby zmilitaryzowanej w rozumieniu przepisów przedmiotowej ustawy (pogląd taki konsekwentnie reprezentują zarówno NSA jak i Sąd Najwyższy, np. uchwała NSA z dnia 12.06.2000 r. sygn. OPS 5/00-ONSA 2001/1/13, wyrok SN z dnia 09.02.2001 sygn. III RN 59/00-OSNP 2001/19/572), nadto skarżący nie uczestniczył w walkach (działaniach zbrojnych), a jedynie w rozbrajaniu żołnierzy, ich konwojowaniu i pomocy sanitarnej. Z tego ostatniego względu i z uwagi na okoliczność, iż opisane działania skarżącego miały miejsce już na terenach wyzwolonych, nie mogą być one zaliczone do działalności z art. 2 pkt 5 ustawy. Tym samym zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...]r., są zgodne z prawem i brak uzasadnionych podstaw do ich kwestionowania. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus JFS