II SA/Po 382/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-08-06
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżący, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz mieć ustanowionego pełnomocnika z urzędu. Sytuacja finansowa skarżącego, oparta na rentach inwalidzkich, braku środków na bieżące potrzeby, opał i remonty, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, nawet jeśli posiada dom i działkę, które wymagają remontu lub nie generują dochodu.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, wskazując na trudną sytuację finansową, brak środków na opał i remonty, utrzymywanie się z rent inwalidzkich wraz z żoną oraz zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy. Wnioskodawca posiada dom wymagający remontu i działkę rzemieślniczą.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić J. K. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miejskiej Gminy P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na postępowanie Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P. postanawia 1. zwolnić J. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Skarżący J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie.
We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, żyją w ubóstwie i nie mają środków na zakup opału (węgiel kosztuje 750 zł za tonę oraz na drewno), remont i izolację dachu. Wskazał, że z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Wnioskodawca oświadczył, że wraz z żoną otrzymują renty inwalidzkie w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że posiada dom o powierzchni [...] m², w którym mieszkanie stanowi [...] m², prócz tego posiada działkę rzemieślniczą o powierzchni [...] m². Następnie wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia pracy, więc wraz z żoną utrzymują się jedynie z rent w wysokości, która nie pozwala na pełne zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania. Brakuje im także środków na opał i konieczne remonty domu.
Wnioskodawca posiada wprawdzie dom, ale wykorzystuje go na cele mieszkalne, a jego stan techniczny wymaga remontu. Wnioskodawca dysponuje także działką rzemieślniczą, ale nie wskazał, by czerpał z niej jakiekolwiek dochody, tym bardziej że stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie pracy. Wydzierżawienie jej czy sprzedaż i uzyskanie w ten sposób dodatkowych środków musi być jednak realne. Jeżeli nawet taki sposób okaże się możliwy to wnioskodawca uzyska dodatkowe środki dopiero w przyszłości, gdy tymczasem przedmiotem badania jest aktualna sytuacja finansowa wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy należało zwolnić wnioskodawcę od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości.
Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka
BR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło