II SA/Po 382/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej "Inspektorem [...]") z dnia [...] marca 2019 r., [...], którym po rozpatrzeniu prośby L. G., odmówiono zainteresowanemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r., [...], [...] Tym ostatnim postanowieniem nałożono na L. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł tytułu niewykonania obowiązku rozbiórki pomieszczenia łazienki, o które rozbudowano lokal na [...] w miejscowości [...] [...] w gminie [...]. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach. Postanowienie Inspektora Powiatowego z dnia [...] października 2018 r., [...], [...] doręczono dorosłemu domownikowi (J. G.) w miejscu zamieszkania L. G. w dniu [...] października 2018 r. (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru przy k. 8 akt administracyjnych – dotyczy to końcowej części akt zawierających dokumentację postępowania egzekucyjnego). Powyższe postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia od niego za pośrednictwem Inspektora Powiatowego zażalenia w terminie 7 dni od doręczenia. Termin do wniesienia zażalenia upłynął [...] października 2018 r. Dnia [...] października 2018 r. L. G. nadał na poczcie zażalenie od postanowienia z dnia [...] października 2018 r., [...], [...] (k. 4-5 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Przy piśmie z dnia [...] października 2018 r. Inspektor Powiatowy, działając na podstawie art. 133 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "K.p.a."), przekazał zażalenie Inspektorowi Wojewódzkiemu nadmieniając, że zostało ono wniesione z po upływie 7 dniowego terminu (k. 11 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Pismo o przekazaniu zażalenia wysłano do wiadomości między innymi L. G. (zob. lista adresatów na k. 11 akt administracyjnych organu drugiej instancji). W piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. (k. 12 akt administracyjnych organu drugiej instancji) L. G. – odnosząc się do pisma z dnia [...] października 2018 r. przyznał, iż rzeczywiście uchybił termin do złożenia zażalenia. Wyjaśnił jednocześnie, że jednodniowe opóźnienie w wysyłce dokumentu w październiku 2018 r. nastąpiło z powodu pobytu jego żony w szpitalu, co wynika z karty leczenia szpitalnego. Żona L. G. przebywała w szpitalu od [...] do [...] października 2018 r. L. G. wyjaśnił, że nie chciał wysyłać pisma tylko ze swoim podpisem, ale zależało mu na tym, aby zdobyć także podpis żony, co nie było możliwe w dniu [...] października 2018 r. Dodał, że opisane wyżej uchybienie formalne nie powinno stanowić problemu, w kontekście najważniejszych spraw życiowych jego rodziny (to jest przedmiotu postępowania, w którym miało być złożone zażalenie – uw. Sądu). Podsumowując L. G. wniósł o rozpatrzenie jego zażalenia mimo, że zostało ono złożone z jednodniowym opóźnieniem. Wraz z pismem z dnia [...] listopada 2018 r. wpłynęło także ponownie – oznaczone tą samą datą – zażalenie między innymi na postanowienie z dnia [...] października 2018 r., [...], [...] (k. 13 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Inspektor [...] wezwał L. G. do wyjaśnienia, czy tylko on, czy on wraz z małżonką ubiega się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (k. 32 akt administracyjnych organu drugiej instancji). W piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. L. G. i J. G. wyjaśnili, że ich "odwołania" (przez co należy rozumieć zapewne zażalenia – uw. Sądu) należy traktować jako ich wspólne (k. 42 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., [...] Inspektor Wojewódzki rozpoznał prośbę L. G. dotyczącą przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w odniesieniu do tej osoby w ten sposób, że odmówił przywrócenia terminu. Zdaniem organu taka okoliczność jak oczekiwanie na podpis zażalenia przez małżonkę nie usprawiedliwia uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Inspektor Wojewódzki zauważył też, że mimo tak wskazanej przyczyny opóźnienia złożenia zażalenia zostało wysłane bez podpisu J. G.. Co więcej, skarżący twierdzi, że wysłanie zażalenia nie było możliwe w dniu [...] października 2018 r., gdy tymczasem i tak zostało nadane dopiero 13 dnia tego miesiąca. Skargę na postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2019 r., [...] wnieśli J. G. i L. G. podkreślając, że przedmiot postępowania, w odniesieniu do którego postanowienie to wydano (rozbiórka łazienki) ma dla nich bardzo duże znaczenie. Rozebranie łazienki w budynku bardzo utrudni im normalne funkcjonowanie w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na skargę Inspektor Wojewódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., II SA/Po [...] odrzucono skargę J. G.. Sąd podkreślił w jego uzasadnieniu, że zaskarżone postanowienie Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2019 r., [...] – wydane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym grzywny tylko wobec tylko L. G. – rozstrzygało także wyłącznie o wniosku samego L. G. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Sąd doszedł więc do przekonania, że sprawa nie dotyczy interesu prawnego J. G.. Pismem z dnia [...] października 2019 r. ustanowiona z urzędu dla J. G. pełnomocnik przedłożyła opinię o brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia [...] czerwca 2019 r., II SA/Po [...] (k. 75-81 akt sądowych). Z kolei w odniesieniu to L. G. ustanowiona dla niego pełnomocnik kolejnym pismem z dnia [...] października 2019 r. poparła skargę zarzucając: naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1493 ze zm., dalej "u.p.e.a.") poprzez przyjęcie, że L. G. nie uprawdopodobnił winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, podczas gdy nie można przypisać mu za to winy, a także naruszenie art. 8 i 9 K.p.a. poprzez nie uwzględnienie przez organ nakazu działania uwzględniającego interes społeczny i słuszny interes strony oraz czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody w powodu nieznajomości prawa. Pełnomocnik L. G. wystąpiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W motywach pisma z dnia [...] października 2019 r. ustanowiona adwokat akcentowała, że J. G. i L. G., pozostawali w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, iż będąc małżeństwem powinni składać wspólnie podpisy pod pismami w sprawie. W tym kontekście jako zrozumiałe należy traktować oczekiwanie L. G. na złożenie podpisu małżonki pod zażaleniem podczas jej pobytu w szpitalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Oś sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Inspektor Wojewódzki w realiach sprawy zasadnie odmówił L. G. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia [...] października 2018 r., [...], [...] Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 58 K.p.a. (znajdujący zastosowanie w sprawie egzekucyjnej z mocy odesłania z art. 18 u.p.e.a.). Stanowi on, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę tę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest przy tym niedopuszczalne (§ 1, 2 i 3). Z powyższego wynika, że warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest wniesienie takiej prośby w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2018 r., II OSK 1476/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie zauważył Inspektor Wojewódzki, że skoro L. G. dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia z pisma przekazującego to zażalenie, wysłanego bez wypełniania zwrotnego potwierdzenia odbioru (zob. k. 11 akt administracyjnych organu pierwszej instancji i k. 28 akt administracyjnych organu drugiej instancji), to opierając się na doświadczeniu co do czasu przesyłania korespondencji przez pocztę należy przyjąć korzystne dla L. G. domniemanie, że dochował on 7 dniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przechodząc do aspektów merytorycznych sprawy Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, wyartykułowanego słowami pełnomocnika w piśmie procesowym z dnia [...] października 2019 r., że L. G. nie można przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia z dnia [...] października 2018 r., [...], [...] Jak zaznaczono w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, postanowienie Inspektora Powiatowego z dnia [...] października 2018 r., [...], [...] doręczono dorosłemu domownikowi (J. G.) w miejscu zamieszkania L. G. w dniu [...] października 2018 r. Postanowienie to jednoznacznie dotyczyło osoby L. G.. Postanowienie zawierało też jasne pouczenie o możliwości wniesienia od niego za pośrednictwem Inspektora Powiatowego zażalenia w terminie 7 dni od doręczenia. Termin do wniesienia zażalenia upłynął [...] października 2018 r. L. G. usprawiedliwia uchybienie terminowi tym, że oczekiwał na podpis żony i że nie chciał składać zażalenia niekompletnie podpisanego. Tłumaczenie to jest nieprzekonujące, zważywszy, że zażalenie pierwotnie podpisała tylko J. G. (w zaskarżonym postanowieniu organ błędnie stwierdza, że podpisał je L. G. – uw. Sądu). Rodzi się więc wątpliwość, czy skarżący rzeczywiście kierował się przekonaniem co do potrzeby dopełnienia wymogu złożenia podpisów przez obu małżonków, skoro ostatecznie sam zażalenia nie podpisał. Ponadto zdaniem Sądu skarżący powinien zdawać sobie sprawę z tego, że postanowienie, które zaskarża, dotyczy jego osoby. Z postanowienia z dnia [...] października 2018 r., [...], [...] wszakże jasno to wynikało. Sąd dodaje, że nawet jednak, jeżeli L. G. oczekiwał na podpis żony będąc w przekonaniu, że jest to wymóg formalny, to nic nie stało na przeszkodzie, aby podpis taki od małżonki uzyskał w terminie udając się do niej do szpitala. Ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani skardze, ani wreszcie w piśmie złożonym przez pełnomocnika na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nie wykazano, aby J. G. w dniach od [...] października 2018 r. znajdowała się w stanie wyłączającym możliwość złożenia podpisu pod pismem urzędowym. Niezależnie od powyższego Sąd zaznacza, że ze zrozumieniem przyjmuje wywody L. G. dotyczące konsekwencji postępowania egzekucyjnego, które dotyczy pomieszczenia łazienki w jego domu. Wyrok nie jest wyrazem lekceważenia opisanych w skardze okoliczności. Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie nie były one przedmiotem analizy. Weryfikowano jedynie kwestię formalną, to jest czy skarżący usprawiedliwił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia [...] października 2018 r., [...], [...], a weryfikacja ta doprowadziła do wyniku negatywnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).