II SA/Po 382/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia J. K. na postanowienie z dnia [...] listopada 2021 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2021 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej J. K. od wyroku z dnia [...] lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: przywrócić termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] listopada 2021 r. /-/ J. Szuma Wyrokiem z dnia [...] lutego 2021 r., akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, oddalił skargę. Od powyższego wyroku J. K. pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. złożyła skargę kasacyjną (k. 130 akt sądowych). Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną J. K. (k. 140–142 akt sądowych). Wskazał, że zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") powinna być ona sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, względnie osoby wymienione w art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. Skarga kasacyjna z dnia [...] czerwca 2021 r. została sporządzona i podpisana przez samą skarżącą. Sąd podkreślił także, że w aktach sądowych znajduje się opinia radcy prawnego M. B. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzona na podstawie art. 177 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem od daty doręczenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej J. K. na nowo otworzył się termin do wniesienia skargi kasacyjnej z tym zastrzeżeniem, że chcąc skorzystać z tego środka skarżąca powinna zadbać, aby skarga kasacyjna była sporządzona przez wykwalifikowane osoby, stosownie do wymagań określonych w ustawie procesowej. Na postanowienie z dnia [...] września 2021 r. J. K. złożyła zażalenie (k. 154 akt sądowych), które sporządziła i podpisała osobiście. W zażaleniu ponownie zakwestionowała wyrok Sądu z dnia [...] lutego 2021 r., II SA/Po [...] o oddaleniu jej skargi. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. Sąd odrzucił zażalenie J. K.. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej (jak wyżej), powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacko-radcowski). Skarżąca, pomimo prawidłowego pouczenia o wprowadzonym przez ustawodawcę przymusie adwokacko-radcowskim we wniesieniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, sporządziła (i podpisała) zażalenie osobiście, nie posiadając przy tym uprawnień, o których mowa w art. 194 § 4 oraz art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a. Postanowienie Sądu z dnia [...] listopada 2021 r. zostało J. K. doręczone [...] listopada 2021 r., a odbiór przesyłki skarżąca potwierdziła osobiście własnym podpisem (k. 185 akt sądowych). Pismem opatrzonym datą [...] listopada 2021 r., jednak nadanym listem zwykłym [...] grudnia 2021 r., J. K. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie (k. 187 akt sądowych). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Sąd odrzucił zażalenie J. K. na postanowienie z dnia [...] listopada 2021 r. z powołaniem na art. 197 § 2 i art. 178 P.p.s.a. wskazując, że uchybiono terminowi do jego wniesienia. Powinno być ono nadane [...] grudnia 2021 r., na z pieczęci na kopercie wynika, że nadanie nastąpiło [...] grudnia 2021 r. W piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. (k. 209 akt sądowych), złożonym w terminie 7 dniowym od otrzymania postanowienia z dnia [...] stycznia 2022 r. J. K. wskazała, że w jej ocenie nie uchybiła terminowi. Zwróciła uwagę, że w otoczeniu jej miejsca zamieszkania nie ma urzędu pocztowego, sklepu, jak i też nie ma zorganizowanej komunikacji publicznej. Aby wysłać zażalenie musiała prosić inne osoby, aby nadały list "w mieście" (Oborniki – uw. Sądu). J. K. zaznaczyła, że najpewniej list podjęto ze skrzynki dzień później. Skarżąca akcentowała, że jest osobą samotną, nie mogącą się poruszać, ma chory kręgosłup i stawy. Dodatkowo ograniczały ją uwarunkowania związane z pandemią. Następnie J. K., wezwana przez Sąd do doprecyzowania, czy jej pismo jest wnioskiem o przywrócenie terminu, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. (k. 225 akt sądowych) wskazała, że chciała przywrócić termin do wniesienia zażalenia na postawienie z dnia [...] listopada 2020 r. Treść pisma wskazuje zarazem, że podtrzymała też zażalenie. Powtórzyła okoliczności opisane w piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r., przy czym zaznaczyła też, że jej stan zdrowia pogorszony był także przez grypę i [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia [...] listopada 2021 r. podlega przywróceniu. Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże Sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. stanowią, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu J. K. uprawdopodobniła, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia (k. 186 akt sądowych) postanowienie Sądu z dnia [...] listopada 2021 r. (k. 172 akt sądowych). Zajmując powyższe stanowisko Sąd miał na względzie, że wskazane zażalenie złożono z zaledwie jednodniowym opóźnieniem (2 grudnia, zamiast [...] grudnia 2021 r.), a wszystkie okoliczności wskazane przez skarżącą na usprawiedliwienie uchybienia terminu znajdują potwierdzenie w aktach. Sąd daje wiarę (zresztą uwzględniono to już w trakcie postępowania o przyznanie prawa pomocy – zob. k. 12-14 załącznika do akt sądowych II SPP/Po [...]), że J. K. jest osobą poważnie schorowaną, mającą problemy z poruszeniem się, a do tego osobą zamieszkującą samotnie i utrzymującą się z renty po mężu. J. K. zamieszkuje przy tym we wsi N., która znajduje się 8 kilometrów od O., a przy tym obie miejscowości nie są skomunikowane transportem publicznym. W ocenie Sądu jest w realiach sprawy uprawdopodobnionym, że okoliczności życiowe zmuszają J. K. do realizacji urzędowej korespondencji za pośrednictwem innych osób, które pomagają jej z dobrej woli. Można też potwierdzić na podstawie materiału zebranego w aktach, że przesyłka zawierająca zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 19 listopad 2021 r. nadana została w O. i wysłana jako nierejestrowana. Odpowiada to wersji skarżącej, że przesyłka ta została wrzucona do skrzynki pocztowej na jej prośbę przez osobę trzecią. Nie można więc wykluczyć, a wręcz wydaje się to wysoce prawdopodobne kierując się doświadczeniem życiowym, że po prostu posłaniec J. K. wrzucił kopertę do skrzynki pocztowej po planowanej godzinie odbioru listów przez listonosza. To tłumaczyłoby dlaczego na kopercie datownik oddawczy posiada datę [...] grudnia 2021 r. Sąd zauważa też, że w toku rozbudowanego postępowania sądowego w niniejszej sprawie II SA/Po [...] J. K. konsekwentnie odbierała korespondencję, a reagując na nią nie naruszała terminów procesowych. Wszystkie opisane okoliczności pozwalając uznać, że najprawdopodobniej rzeczywiście doszło do takiej oto sytuacji, że J. K. poleciła osobie trzeciej nadanie przesyłki sądowej w terminie, a osoba ta to uczyniła. Wrzuciła jednak kopertę z pismem do skrzynki pocztowej po planowanej godzinie odbioru listów przez listonosza, stąd przystawiono datownik datą [...] grudnia 2021 r., czyli kolejnego dnia. Sąd uzupełniająco chciałby zwrócić uwagę, że rozpatrywany w niniejszy postanowieniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia potraktował w sposób zindywidualizowany. Sąd co do zasady hołduje zasadzie, iż to strona postępowania sądowego ponosi konsekwencje procesowe swoich działań i powinna tak organizować czynności, takie zwłaszcza jak nadawanie korespondencji, aby unikać ryzyka naruszenia ustawowych terminów. Zarazem jednak dostrzegł, iż J. K. znajduje się w sytuacji szczególnej, gdyż jako osoba samotnie zamieszkująca w małej miejscowości pozbawionej urzędu pocztowego jest niejako zdana na pomoc innych osób. Wobec takich okoliczności skutki jednodniowego uchybienia terminu nie powinny prowadzić do utrudnienia dostępu do sądu. Postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Sąd wyjaśnia J. K., że po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia, zażaleniu na postawienie z dnia [...] listopada 2021 r. zostanie nadany dalszy bieg. /-/ J. Szuma