II SA/Po 383/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-06-26
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący rencistą z niskimi dochodami, utrzymujący trzyosobową rodzinę, która nie posiada własnych dochodów i korzysta z pomocy społecznej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawca, będący rencistą z niskimi dochodami, utrzymujący trzyosobową rodzinę, która nie posiada własnych dochodów i korzysta z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sytuacja finansowa wnioskodawcy, mimo posiadania mieszkania, uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznych wydatków bieżącego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący S.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Argumentował, że jest rencistą, jego miesięczne dochody nie wystarczają na zaspokojenie potrzeb życiowych, a jego rodzina (żona i syn) są bezrobotni i korzystają z pomocy społecznej. Wnioskodawca przedłożył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i dochody.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić S.B. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami postanawia zwolnić S.B. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Skarżący S.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu argumentował, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji ekonomicznej. Jest rencistą, a jego dochody w wysokości [...] zł netto miesięcznie nie wystarczają na zaspokojenie koniecznych potrzeb życiowych, korzysta więc z pomocy społecznej. Na potwierdzenie powyższej okoliczności wnioskodawca przedłożył zaświadczenie z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 14 maja 2008r., w którym zaświadcza się, że wnioskodawca korzysta z pomocy finansowej Ośrodka. Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną i pełnoletnim synem, którzy nie posiadają żadnych dochodów, są bezrobotni. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m².
Wnioskodawca zobowiązany na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do podania dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych potwierdził, że jedyne źródło stałego dochodu rodziny stanowi jego renta, żona i syn nadal pozostają bez pracy, są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy. Wnioskodawca przedłożył stosowane zaświadczenia, z których wynika, że żona jest osobą bezrobotną od 6 lutego 2006r. bez prawa do zasiłku, a syn – od dnia 11 kwietnia 2008r., również bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca oświadczył, że z Ośrodka Pomocy Społecznej uzyskuje w zależności od możliwości finansowych jednorazową pomoc w postaci zasiłku celowego w kwocie [...] zł.
Z uwagi na brak dochodów żona skarżącego i jego syn osobiście nie składają rocznych zeznań podatkowych. W dalszej części wnioskodawca oświadczył, że żona i syn nie posiadają rachunków bankowych, a na rachunek bankowy skarżącego wpływa jedynie świadczenie z ZUS. Jeżeli chodzi o mieszkanie, to wnioskodawca wyjaśnił, że wykupił je z zasobów budynków mieszkalnych Miasta w 1999r. z 95% bonifikatą.
Wnioskodawca złożył oświadczenie co do wysokości kosztów bieżącego utrzymania rodziny i wyszczególnił, że za mieszkanie płaci 125 zł miesięcznie, za wodę - 37,04 zł. miesięcznie, za energię elektryczną - 48,98 zł na dwa miesiące, za gaz – 45 zł, za żywność – 15 zł dziennie oraz zależnie od potrzeb ponosi wydatki na leki, odzież i opał. W związku z tym oświadczeniem przedłożył kopie faktur za wodę, za prąd i zaświadczenie z Towarzystwa Budownictwa Społecznego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części. Wnioskodawca musi przy tym wykazać, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wprawdzie uzyskuje stałe miesięczne dochody, ale pochodzą one ze świadczeń społecznych w kwocie około 700 zł miesięcznie i z tego dochodu utrzymuje się cała trzyosobowa rodzina. Dochody te nie wystarczają na zabezpieczenie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, więc wnioskodawca zmuszony jest korzystać z zasiłków celowych z pomocy społecznej. Wnioskodawca oświadczył, że żona i syn wciąż bez rezultatu poszukują pracy.
Wnioskodawca posiada wprawdzie majątek nieruchomy w postaci własnego mieszkania, ale w całości przeznacza je na potrzeby mieszkaniowe rodziny. Nie stanowi, więc ono źródła dodatkowego zarobku, a wysokość osiąganych dochodów pozbawia go możliwości zaciągnięcia ewentualnej pożyczki.
Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości ich uiszczenia nawet w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swojej rodziny (art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy). Wskazać również należy, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło