II SA/Po 383/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-08-12
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący gospodarstwo rolne i osiągający znaczące przychody, wykazał brak realnych możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Analiza jego sytuacji majątkowej, w tym przychody z działalności rolniczej, środki na rachunku bankowym oraz dopłaty z ARiMR, wskazują na istnienie realnych możliwości pokrycia kosztów postępowania. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca H. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Wojewody Wielkopolskiego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną spowodowaną klęskami żywiołowymi. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 18,2269 ha, osiągając znaczące przychody ze sprzedaży płodów rolnych i dopłat z ARiMR. Posiada również środki na rachunku bankowym, które wielokrotnie przekraczały koszty postępowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010r. wniosku H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. B. i H. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/. S. Michalski
Skarżący H. B. zobowiązany (solidarnie z M. B.) do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200zł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jest w trudnej sytuacji materialnej, gdyż trzy ostatnie lata były bardzo trudnym okresem dla rolników; klęski żywiołowe spowodowały znaczne straty w uprawach rolniczych (w roku 2008 susza, w roku 2009 gradobicie, a obecnie ulewne deszcze).
Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dokumentów źródłowych i dodatkowych wyjaśnień ustalono, że Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. B., z synem D. B. (26 lat), z synem K. B. (31 lat) oraz jego żoną D. B. i ich dwójką dzieci w wieku 3 i 5 lat. Zamieszkują w budynku o pow. 100m². Koszty utrzymania koniecznego rodziny Wnioskodawca oznaczył na kwotę 4.085zł miesięcznie.
Skarżący H. B. prowadzi gospodarstwo rolne na powierzchni 18,2269ha. M. B. i D. B. są objęci ubezpieczeniem KRUS jako członkowie rodziny rolnika. Przychód ze sprzedaży płodów rolnych w roku 2008 wyniósł 173.758zł (12.457zł – buraki cukrowe, 111.400 – sprzedaż mleka, 5.000 - sprzedaż cieląt, 35.000zł – sprzedaż opasów, 9.901zł - dopłaty z ARiMR). Przychód z gospodarstwa rolnego za rok 2009 osiągnął wysokość 172.027zł (12.930zł – buraki cukrowe, 108.000 – sprzedaż mleka, 5.000 - sprzedaż cieląt, 35.000zł – sprzedaż opasów, 14.097zł - dopłaty z ARiMR). Koszty działalności rolniczej Wnioskodawca określił na kwotę 98.700zł. Zaznaczył przy tym, że jego gospodarstwo obciążone jest kredytem inwestycyjnym z terminem spłaty do 27 lutego 2015 roku na kwotę 117.600zł (miesięczna rata 2.100zł) oraz kredytem z tytułu likwidacji skutków klęski gradobicia (8.000zł). Skarżący posiada trzy ciągniki rolnicze (wyprodukowane w 1990 i 1981 roku) i samochód osobowy marki Renault 19 z 1993 roku. Na M. B. zarejestrowany jest samochód osobowy marki Opel Kadet z 1990 roku, a na D. B. BMW 320 z 1998 roku.
Zgodnie z oświadczeniem Wnioskodawcy K. B. posiada grunt rolny o pow. 1,54ha i zajmuje się produkcją roślinną. Wyprodukowane zboże przekazuje ojcu w zamian za utrzymanie czteroosobowej rodziny. Syn pobiera dopłaty z ARiMR (937zł za rok 2008 oraz 1329zł za rok 2009). Podkreślić jednak należy, że wyciąg z rachunku bankowego wskazanego we wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych, na który przekazywane są środki z ARiMR należne K. B. nie został przedłożony. D. B. poszukuje pracy i pozostaje zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. K. B. posiada dwa samochody: Fiata 126p z 1996 roku oraz Forda Modeno z 2001 roku.
Wnioskodawca przedłożył wyciąg z rachunku bankowego oraz udokumentował informacje dotyczące kosztów działalności rolniczej i kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje po wykazaniu, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przez brak możliwości uiszczenia kosztów postępowania należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie opłat i wydatków sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika, co ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy musi znajdować usprawiedliwienie w całej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Stąd opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej (rolniczej) jest jedną z wielu okoliczności, które mogą uzasadniać wniosek, lecz nie zawsze jest okolicznością wystarczającą dla przyznania prawa pomocy.
Przenosząc powyższe na grunt oceny zasadności żądania w niniejszej sprawie uznać należy, że Skarżący nie wykazał, iż bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z rozpoznaniem wniesionej skargi.
Analiza przedłożonych dokumentów wskazuje, że Wnioskodawca, nawet w sytuacji klęski suszy czy gradobicia, realizuje dodatni wynik finansowy z prowadzonej działalności rolniczej. Nadwyżka kosztów na przychodami, po uwzględnieniu dopłat z ARiMR przypadających synowi K. B., wyniosła 75.995zł w 2008 roku oraz 74.656zł w 2009 roku. Z wyciągu rachunku bankowego wynika, że tylko przychody Wnioskodawcy (wyciąg z rachunku bankowego K. B. nie został przedłożony) za okres od 08 stycznia 2010 roku do 09 lipca 2010 roku zamknęły się kwotą 107.969zł; średni miesięczny przychód to 17.994zł.
Także w ujęciu miesięcznym, a przy tym po uwzględnieniu obciążeń wynikających z uiszczanych rat kredytu inwestycyjnego, na rachunku bankowym tylko Wnioskodawcy za okres od 08 stycznia 2010 roku do 09 lipca 2010 roku widniało zawsze saldo dodatnie (30 styczeń – 28.896zł, 28 luty – 13.726zł, 31 marzec - 8.505zł, 30 kwiecień - 8.756zł, 31 maj – 11.985zł i 30 czerwiec – 7.374zł).
Analiza operacji na rachunku bankowym wskazuje także, że 27 stycznia 2010 roku Wnioskodawca otrzymał z ARiMR środki w wysokości 21.653,30zł. Ponadto na dzień złożenia skargi oraz na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym wielokrotnie przekraczały całkowite koszty niniejszego postępowania. Wynosiły one odpowiednio: 14.103zł na dzień złożenia skargi i 13.757zł na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy.
Uznać więc należało, że wysokość osiąganych przychodów, realizowany zysk z działalności rolniczej oraz środki dostępne na rachunku bankowym, stwarzały i stwarzają realne możliwości pokrycia kosztów postępowania związanych z rozpoznaniem wniesionej skargi.
Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/. S. Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło