II SA/Po 3844/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant referent Tatiana Gajdzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego ; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /-/ E.Makosz-Frymus Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art.1.1 i 1.2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych ( Dz. U. Nr 122, poz.593 z późn.zm.), art.127 § 2, art.138 § 1 ust.1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa oraz § 1 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 6 poz.33 z późn.zm. ) , art.37 ust.1, art.39 ust.1 i 3 oraz art.40 st.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz.838 późn.zm. ) po rozpatrzeniu odwołania Energetyki P. S.A. od decyzji Zarządu Województwa [...]w P. z dnia [...] r. o nie wyrażeniu zgody na umieszczenie przyłącza energetycznego w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...] w m.W. ul. W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zarząd Województwa [...]w P. odmówił wydania zezwolenia na umieszczenie przyłącza energetycznego w pasie drogowym, ponieważ Energetyka P.S.A. nie wyraziła zgody na umieszczenie w decyzjach administracyjnych warunku zobowiązującego ją do pokrycia kosztów przełożenia urządzenia nie związanego z gospodarką drogową, w przypadku budowy lub modernizacji drogi. Ponadto, Zarząd Województwa [...]w P. podał, że warunkiem udzielenia zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym obiektu lub urządzenia nie związanego z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu jest, aby umieszczenie takiego urządzenia stanowiło szczególnie uzasadniony przypadek. Energetyka P.S.A. odwołała się od decyzji I instancji, podnosząc że organ odmawiając zajęcie pasa drogowego nie uzasadnił swojej decyzji w sposób wyczerpujący. Skarżący twierdzi, że odmowa zgody na pokrywanie nie wiadomo jakich konkretnie kosztów i to w bliżej nie określonej przyszłości nie może stanowić uzasadnienia od decyzji odmawiającej zajęcia pasa drogowego w warunkach określonych przez art.35 ust.3 ustawy o drogach publicznych. W pierwszej kolejności dlatego, że żaden z przepisów takiego warunku przy zajęciu pasa drogowego nie przewiduje. Ponadto z wymienionego art.35 ust.3 wynikają kryteria zajęcia pasa drogowego tj. jeżeli zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Energetyka P.podnosi, że wykonuje zadanie o charakterze publicznym jakim jest zapewnienie ludności dostępu do energii elektrycznej i w tym właśnie celu zajęcie pasa drogowego jest konieczne i trudno tej okoliczności nie uznać za szczególnie uzasadniony przypadek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Energetyka P.zaskarżyła decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego podnosząc, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa polegającym na błędnej interpretacji art.39 ust.3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że zarządca drogi może według swego dowolnego uznania i bez stosownego uzasadnienia tego uznania odmówić zlokalizowania, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, w pasie drogowym urządzenia nie związanego z gospodarką drogową. Decyzja odmowna nie może być jednak decyzją całkowicie dowolną gdyż powinna mieć stosowne uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie stosownie do art.7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art.107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nie uzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Z wadliwie przeprowadzony postępowaniem mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku. Stosownie do art.39 ust.1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych zabrania się umieszczenia w pasie drogowym m.in. urządzeń, przedmiotów i materiałów nie związanych z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu rogowego. Jednakże w myśl ust.3 tego artykułu zlokalizowanie w pasie drogowym wymienionych urządzeń następuje w szczególnie uzasadnionych przypadkach wyłącznie za zezwoleniem Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych lub uprawnionego przez niego Naczelnego Dyrektora Okręgu Dróg Publicznych bądź właściwego zarządcy drogi. Zezwolenie to wydane w formie decyzji może określać warunki na jakich urządzenia obce mogą być umieszczane w pasie drogowym. Niewątpliwym jest, że decyzja taka ma charakter uznaniowy, co nie znaczy, że może być decyzją dowolną. Organ administracyjny by uniknąć zarzutu, że decyzja jest dowolną winien rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, a nadto wykazać jakie powody przemawiały za takim a nie innym rozstrzygnięciem. W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie uzasadnił dlaczego umieszczenie przyłącza energetycznego w pasie drogowym nie można uznać za szczególny przypadek, skoro przepis zezwala na zajęcie pasa drogowego pod urządzenie nie związane z gospodarką w szczególnych przypadkach. Obowiązkiem organu jest podanie przyczyn przemawiających za tym, dlaczego umieszczenie takiego przyłącza w pasie drogowym nie można uznać za szczególny przypadek, a w tym wypadku organ ograniczył się jedynie do podania podstawy prawnej z art.39 ust.3 i jego wykładni, natomiast nie zbadał, czy w tej sytuacji mamy do czynienia ze szczególnym przypadkiem przemawiającym za wyrażeniem zgody na inwestycje. Zdaniem Sądu kryterium wystarczającym do uznania, że dany przypadek należy potraktować jako szczególny są warunki techniczne takiego przyłącza w pasie drogi. Jednakże rozważenie tego kryterium wymaga wiadomości specjalnych i uznanie go za wystarczające nie należy do Sądu. Ponadto § 140 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz.430 ) mówi, o umieszczeniu w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej nie związanej z drogą w tym o liniach energetycznych wysokiego i niskiego napięcia. Natomiast nie ma mowy o przyłączach energetycznych i w tym wypadku organ administracyjny jest obowiązany wypowiedzieć się czy umieszczeni takich przyłączy ze względu na warunki techniczne jest konieczne lub celowe w pasie drogi, czy może to nastąpić w innym miejscu. Jeżeli umieszczenie przyłączy energetycznych w pasie drogi ze względu na warunki techniczne jest konieczne lub dalece celowe to będzie to stanowiło kryterium uznania danego przypadku za szczególny. Natomiast uzależnienie wydania pozytywnej decyzji od złożenia oświadczenia przez właściciela projektowanego urządzenia, że w przypadku przebudowy lub modernizacji drogi dokona na własny koszt przełożenia umieszczonego w pasie drogowym urządzenia nie może mieć miejsca w postępowaniu administracyjnym. Zarząd Województwa [...]nie może uzależniać wydania decyzji zezwalającej na mieszczenie przyłącza energetycznego w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] od złożenia oświadczenia przez Energetykę P., że w przypadku przebudowy lub modernizacji drogi dokona na własny koszt przełożenia urządzenia umieszczonego w pasie drogowym. W tym wypadku kwestia kosztów przełożenia przyłącza może być dochodzona przez [...]Zarząd Dróg Województwa na drodze cywilnoprawnej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje nie zostały w należyty sposób uzasadnione, nie zostały rozważone wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, a to skutkuje tym, że zostały naruszone podstawowe zasady postępowania administracyjnego i w związku z tym na podstawie art.145 § 1 lit.c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153 poz.1271 z późn.zm. ) orzeczono jak w sentencji. Sąd na podstawie art.200 i art.210 powyższej ustawy nie zasądził zwrotu kosztów, ponieważ Skarżący nie złożył wniosku we wskazanym terminie. Sąd nie rozstrzygnął w wyroku , zgodnie z przepisem art.152 ustawy, czy i w jakim zakresie decyzja nie może być wykonana albowiem było to zbędne ze względu na jej charakter prawny. /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz /-/E.Makosz-Frymus JFS