II SA/Po 3852/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-06-15
Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej jest zobowiązany do przyznania zasiłku celowego w określonej wysokości, czy też decyzja ta należy do uznania administracyjnego, a jej wysokość zależy od sytuacji materialnej wnioskodawcy oraz możliwości finansowych organu?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego mieści się w ramach uznania administracyjnego. Organ pomocy społecznej nie jest zobowiązany do przyznania świadczenia, a jego wysokość zależy od sytuacji materialnej wnioskodawcy, celu, na jaki zasiłek jest przyznawany, oraz możliwości finansowych organu. Zasiłek celowy ma na celu zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, a nie wszystkich kosztów utrzymania, a jego wysokość jest zależna od środków finansowych gminy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. w sprawie przyznania zasiłku celowego. Skarżący kwestionował wysokość przyznanej kwoty na cele bytowe oraz brak pomocy za czerwiec 2001 r. i wysokość zasiłku na lipiec 2001 r. Organ odwoławczy uznał, że przyznana pomoc była adekwatna do możliwości finansowych organu i potrzeb wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus(spr) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant Referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; o d d a l a s k a r g ę /-/E.Podrazik /-/E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski
4/II SA/Po 3852/01
U Z A S A D N I E N I E
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A.P. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. z dnia [...] nr [...] w sprawie przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podano, że A.P. w dniu [...] złożył wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o przyznanie mu pomocy w formie zasiłku socjalnego na cele bytowe i zaległości czynszowe uzasadniając swoje żądanie tym, że jest osobą bezrobotną i niepełnosprawną.
W trakcie przeprowadzonej w dniu 5 lipca 2001 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że A.P. jest osobą bez dochodu, mieszka sam, jest bezrobotny bez prawa do zasiłku (będąc w wieku aktywności zawodowej) i ubiega się o ustalenie stopnia niepełnosprawności w zespole d/s orzekania o stopniu niepełnosprawności.
W związku z tymi ustaleniami Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał A.P. świadczenie w formie zasiłku celowego;
- zasiłek na energię w m-cu lipcu 2001 r. w kwocie 63,17 zł (na konto Energetyki)
- zasiłek na czynsz w m-cu lipcu 2001 r. w kwocie 300 zł (na konto MZBK – zadłużenia)
- zasiłek na dofinansowanie do budżetu domowego w m-cu lipcu 2001 r. w kwocie 100 zł (na cele bytowe)
- zasiłek na dofinansowanie do budżetu domowego w m-cu sierpniu 2001 r. w kwocie 350 zł (na cele bytowe).
Decyzję tę wydano na podstawie art. 3 pkt 5 i 7, art. 4, art. 2 ust. 4 oraz art. 32 i 43 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.).
W odwołaniu od tej decyzji A.P. kwestionował wysokość kwoty (100 zł) przeznaczonej na cele bytowe w lipcu 2001 r. oraz terminu jej przyznania, a także brak udzielenia pomocy za m-c czerwiec 2001 r. oraz wyraził krytykę pod adresem MOPR w L.
Powołując się na treść art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy o pomocy społecznej i zasady dotyczące przyznawania zasiłków celowych organ odwoławczy nie dopatrzył się sprzeczności decyzji Dyrektora MOPR w L. z dnia [...] z przepisami prawa materialnego, ani z przepisami postępowania administracyjnego. Stwierdzono, że organ I instancji zebrał materiał dowodowy pozwalający na ustalenie sytuacji materialnej skarżącego i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Przyznanie A.P; zasiłków celowych w kwotach określonych w zaskarżonej decyzji wynikało z ograniczonych możliwości finansowych organu pomocy społecznej. W obecnie złej kondycji finansowej organów pomocy społecznej przyznana A.P. zaskarżoną decyzją pomoc w łącznej kwocie 815,17 zł jest bardzo duża.
Organ odwoławczy nadmienił, że A.P. objęty jest systematyczną pomocą i opieką ze strony MOPR w L. od 1993 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.P. zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swej decyzji nie podało przyczyn odmowy przyznania zasiłku socjalnego za miesiąc czerwiec 2001 r. oraz przyznanie tego zasiłku na m-c lipiec tylko w kwocie 100 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) Sąd kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem.
W myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) zasiłek celowy z pomocy społecznej może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Ani ten przepis, ani też inne przepisy dotyczące udzielania pomocy ze środków opieki społecznej nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Wyznacznikiem ustalania wysokości zasiłku celowego są, z jednej strony, sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej.
Zatem decyzja o przyznaniu zasiłku celowego wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ pomocy społecznej nie jest obowiązany, lecz może przyznać świadczenie i to na zaspokojenie niezbędnej potrzeby. Zasiłek celowy jest jedynie formą pomocy i nie może pokrywać całości kosztów utrzymania wnioskodawcy. Wysokość tego zasiłku jest zależna od środków finansowych gminy, która obowiązana jest do udzielenia pomocy także innym osobom, które również znajdują się w trudnej sytuacji życiowej. Niewątpliwie w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący spełniał warunki ustawy o pomocy społecznej do przyznania pomocy na podstawie art. 32 ust. 1 tej ustawy. Był on osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie miał żadnego źródła utrzymania, mieszkał sam, ubiegał się o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. nie odmówił skarżącemu przyznania tej formy pomocy, ale przyznając ja we wskazanych wysokościach musiał mieć na uwadze także potrzeby innych osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego, a ponadto musiał racjonalnie gospodarować środkami finansowymi na ten cel przeznaczonymi. Powszechnie wiadomym jest, że wszelkie środki na cele pomocy społecznej są bardzo uszczuplone. Ponadto środki z opieki społecznej nie mają na celu zaspokajania wszystkich potrzeb życiowych osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy, mają one zaspokajać jedynie potrzeby niezbędne.
Jak wynika z akt administracyjnych A.P. korzysta z różnych form pomocy MOPR w L. nieprzerwanie od 1993 r. W lutym i maju 2001 r. skarżący otrzymał zasiłki celowe kolejno w kwocie 479 zł i 300 zł, a zaskarżoną decyzją w łącznej kwocie 813,17 zł.
Należy nadmienić, że zgodnie z założeniami ustawy o pomocy społecznej, osoba korzystająca z pomocy społecznej jest obowiązana do współdziałania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący podejmował tego typu współdziałanie.
Bezzasadny jest zarzut skarżącego, że nie przyznano mu zasiłku socjalnego za miesiąc czerwiec 2001 r.
Przepis art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej mówiący o przyznawaniu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w okresach miesięcznych, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek, odnosi się do świadczeń okresowych i nie ma zastosowania do zasiłku celowego, który ze swej istoty nie jest świadczeniem okresowym. Zasiłek celowy przyznaje się jednorazowo na pokrycie określonych jednorazowych potrzeb na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania ostatecznej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się sprzeczności zaskarżonej decyzji z prawem, a przyznaną skarżącemu pomoc w formie zasiłku celowego we wskazanych kwotach uznał za mieszczącą się w prawnie dopuszczalnych granicach uznania administracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), orzeczono jak w sentencji.
/-/E.Podrazik /-/E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło