II SA/Po 3856/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu; uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10,00 zł (dziesięć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska Dnia [...] grudnia 1998 r. w decyzji numer [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w K. nakazał M. B. w celu uzyskania decyzji pozwolenie na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce w S. [...] gm. G. przedłożenie w tamtejszym Urzędzie w terminie do dnia [...] marca 1999 r. – dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania gruntem, na którym jest budynek, – inwentaryzacji geodezyjnej w/w działki, – inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego rozbudowanego budynku mieszkalnego wraz z orzeczeniem o stanie technicznym i jego zdatności do użytkowania do celów mieszkalnych, – zaświadczenia - informacji o przeznaczeniu w/w terenu z Urzędu Gminy w G., – opinii o ochronie gruntów bądź decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej z Oddziału Geodezji tyt. Urzędu, – wniosku o wydanie decyzji - pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Dnia [...] lutego 1999 r. M. B. złożyła wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie letniej kuchni z garderobą przy budynku mieszkalnym na działce położonej w miejscowości S. [...] nr budynku [...]. Do wniosku dołączono akt własności ziemi, wypis z rejestru gruntów, informację o przeznaczeniu działki w planie zagospodarowania przestrzennego, mapę sytuacyjno-wysokościową działki. Dnia [...] marca 1999 r. Starosta wyraził zgodę M. B. na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego parterowego. W ocenie Starosty M. B. dostarczyła dokumenty, z których wynika, że obiekt nadaje się do użytkowania, co spełnia wymogi z art. 42 ust. 3 prawa budowlanego z 1974 r. W wyniku złożonego odwołania przez B.K. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta dnia [...] czerwca 1999 r. w decyzji nr [...] wyraził zgodę M. B. na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego. Ponownie stwierdzono, że dokumentacja przedłożona przez M. B. spełnia wymogi art. 42 ust. 3 prawa budowlanego z 1974 r. Dodatkowo wywiedziono, iż w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] maja 1999 r. stwierdzono zgodność użytkowanego obiektu z inwentaryzacją budowlaną. Wojewoda pismem z dnia [...] lipca 1999 r. zobowiązał M. B., by w terminie 7 dni uzupełniła wniosek o pozwolenie na użytkowanie letniej kuchni z garderobą poprzez: 1. uściślenie wnioskowanego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego - rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego, czy też przyległego budynku gospodarczego o izby i pomieszczenie kuchni letniej, 2. dostarczenie brakujących dokumentów jak w decyzji nakazowej nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K., w tym okazania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę obu budynków, W razie nieuczynienia zadość zobowiązaniu zagrożono odmową wydania zgody na dalsze użytkowanie w/w obiektów budowlanych. Dnia [...] sierpnia 1999 r. Wojewoda decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wnioskodawczyni wyrażenia zgody na użytkowanie samowolnie rozbudowanego i użytkowanego budynku mieszkalnego. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wskutek skargi M. B. wyrokiem z dnia 14 grudnia 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję (sygn. akt II SA/Po 1761/99). W uzasadnieniu wywiedziono, że w niniejszej sprawie zastosowanie winny mieć przepisy art. 37, 40, 42 prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy wbrew obowiązkowi nie ocenił wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Nie odniósł się także do zarzutów właściciela sąsiedniej nieruchomości tj. do zagadnień związanych z ochroną uzasadnionych interesów osób trzecich. Konieczność oceny tych zagadnień wynika z art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego (art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r.), przepisy prawa procesowego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa) i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zalecono, by organ ponownie rozpatrujący sprawę uwzględnił całość materiału dowodowego, przepisy prawa budowlanego obowiązującego w niniejszej sprawie. Dopiero ocena wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie pozwoli na zajęcie stanowiska, co do potrzeby ewentualnego uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym nałożenia na skarżącą obowiązku wykonania określonych czynności. Dnia [...] maja 2001 r. Wojewoda wydał postanowienie mocą, którego zobowiązano Z. i M. B. do uzupełnienia wniosku z dnia [...] lutego 1999 r. o niżej wymienione braki: – inwentaryzację budowlaną stanu istniejącego rozbudowanego budynku mieszkalnego, – orzeczenie o stanie technicznym (z uwzględnieniem kominów) i jego zdatności do użytkowania na cele mieszkalne. Wojewoda podkreślił, że dostarczona do tej pory dokumentacja nie odpowiada zobowiązaniu. Małżonkowie B. winni byli dostarczyć dokumentację dotyczącą całego budynku, albowiem M. B. nie przedłożyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Obowiązki nałożone na nią decyzją nakazową Kierownika Urzędu Rejonowego w K. są wymagalne. Pouczono, że do czasu nie usunięcia braków we wniosku, pozostawia się wniosek i pismo M.B. z dnia [...] kwietnia 2001 r. bez rozpoznania. Dnia [...] września 2001 r. Wojewoda decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i odmówił M. B. załatwienia wniosku z dnia [...] lutego 1999 r. o wydanie pozwolenia na użytkowanie kuchni letniej z garderobą przy budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] w miejscowości S. gm. G. W ocenie organu przedłożona przez M. B. dokumentacja nie odpowiada nałożonemu obowiązkowi, uniemożliwia wydanie zezwolenia na użytkowanie samowolnie zbudowanego i później rozbudowanego budynku mieszkalnego jako całości. Wymagana dokumentacja jest niezbędna dla całego budynku mieszkalnego, albowiem nie została przedłożona decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, a także wskutek uprawomocnienia się decyzji nakazowej Kierownika Urzędu Rejonowego w K. Wskutek nie uczynienia zadość obowiązkowi nałożonemu na M. B. orzeczono jak na wstępie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła M. B. Skarga wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu dnia [...] października 2001 r. W ocenie skarżącej dostarczyła organowi wszystkie wymagane prawem dokumenty, zobowiązanie zostało wykonane zgodnie z decyzją nakazową Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 1998 r. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2001 r. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż postępowanie administracyjne toczyć się może tylko w konkretnej sprawie, z udziałem indywidualnie oznaczonych osób, będących stronami tego postępowania. Osoba, która ma interes prawny lub obowiązek ze względu na treść obowiązujących przepisów może żądać wszczęcia postępowania administracyjnego, ażeby z decyzji nabyć prawo, uzyskać uprawnienie respektowane przez organy państwowe, osoby prywatne, albo też doprowadzić do ustalenia rodzaju i zakresu obowiązku, który będzie musiała wykonać (ten, a nie inny, nie większy niż określony w decyzji). Powyższe oznacza konieczność przeprowadzenia przez organ administracji postępowania wyjaśniającego w określonym granicami sprawy zakresie. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia tak określonego przedmiotu sprawy. Podejmowanie czynności wyjaśniających, które wykraczają poza tak określony zakres uznać należy za pozostające w sprzeczności z prawem, w szczególności z art. 61, art. 75 kpa. W przedmiotowej sprawie granice rozpoznania wyznaczone zostały przez żądanie M. B. z dnia [...] lutego 1999 r. Wynika z niego w sposób precyzyjny, iż wymieniona dąży do uzyskania pozwolenia na użytkowanie letniej kuchni z garderobą przy budynku mieszkalnym. Działania organu administracji zatem winny się ograniczyć do zbadania zgodności z przepisami wybudowanych pomieszczeń. W zakresie postępowania określonym jak w analizowanym wniosku brak podstaw prawnych do badania legalności wcześniej wzniesionego budynku mieszkalnego. Analiza decyzji z dnia [...] grudnia 1998 r. prowadzi także do wniosku, iż samowolą oznaczono jedynie rozbudowanie budynku, a nie jego uprzednie wzniesienie. Tym samym odmowę wydania pozwolenia na użytkowanie letniej kuchni z uwagi na brak dokumentacji, co do wzniesionego wcześniej budynku mieszkalnego uznać należało za pozostające w sprzeczności z przepisami prawa, a w szczególności z art. 61, art. 75 ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja pozostaje także w sprzeczności z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 42, art. 5 ust. 1 pkt 6, ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. Wojewoda wbrew obowiązkowi wynikającemu z cytowanych przepisów prawa budowlanego z 24 października 1974 r. oraz wbrew wytycznym zawartym w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się do zarzutów właściciela sąsiedniej nieruchomości tj. do zagadnień związanych z ochroną uzasadnionych interesów osób trzecich. Konieczność rozważenia uzasadnionego interesu osób trzecich jest warunkiem niezbędnym przy projektowaniu, budowaniu, utrzymywaniu obiektów budowlanych. Każdorazowo organ administracji powinien mieć ten interes na względzie. Powyżej opisane naruszenia wyczerpują zdaniem Sądu Administracyjnego znamiona przepisu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt. a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Skargę M. B. należało więc uwzględnić i zaskarżoną decyzję uchylić mając na nadto na względzie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda rozpozna ją w wyznaczonych żądaniem M. B. z dnia [...] lutego 1999 r. granicach. W tak wyznaczonym zakresie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające, oceni wszystkie zebrane w sprawie dowody, w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania rozstrzygnie. Badaniem należy objąć także zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi normami. Jak w pkt. 2 wyroku orzeczono na zasadzie art. 152 cytowanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1, § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska MK