II SA/Po 386/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia NSA Grażyna Radzicka Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005r. przy udziale sprawy ze skargi R. i B.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga /-/G. Radzicka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...], na podstawie art. 51 pkt 4 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 89, poz. 414) nakazał Urzędowi Gminnemu w C. jako właścicielowi drogi gminnej przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej i fotograficznej, wraz z uzyskaniem akceptacji zgłoszenia nowej lokalizacji dla istniejącej kapliczki, przez Starostwo Powiatowe Wydziału Architektury i Budownictwa, na skrzyżowaniu drogi powiatowej nr [...], z drogą gminną do dnia [...] lutego 2003 r. Odwołanie od decyzji złożyli R. i B. D. żądając usunięcia kapliczki ze skrzyżowania oraz wymierzenia kar sprawcom samowoli. Ponadto odwołanie od decyzji złożyła Gmina C., która wniosła o obciążenie obowiązkami określonymi w decyzji inwestora. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że prawo budowlane zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy nie narusza przepisów odrębnych, a nakazy przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego wydaje na podstawie art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, zarządca drogi. Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana w ocenie organu odwoławczego przez niewłaściwy organ, decyzję I instancji należało uchylić, a postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego umorzyć jako bezprzedmiotowe. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli R. i B. D. zarzucając organom administracji opieszałe załatwienie sprawy i brak pociągnięcia do odpowiedzialności karnej sprawców samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona jednak nie z powodów podniesionych w skardze. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego sprawy kapliczka jako obiekt kultu religijnego mieszkańców wsi T. usytuowana była na drzewie w pobliżu skrzyżowania drogi gminnej Gminy C. i drogi powiatowej nr [...]. Ponieważ drzewo ścięto, dla upamiętnienia obiektu kultu religijnego mieszkańcy wykonali w pobliżu skrzyżowania fundamenty betonowe i filarek z cegły klinkierowej, na którym ustawiono wizerunek Matki Boskiej. Winno być niespornym, że kapliczka jest obiektem małej architektury w myśl przepisów art. 3 pkt 4a ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) i na jej wzniesienie niezbędne jest zgłoszenie (art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo budowlane). Takiego zgłoszenia inwestorzy nie dokonali, gdyż zgłoszenie, bez daty podpisania przez J.M. i inne osoby do Starostwa Powiatowego w K. nie zostało złożone (k. 4 i 5). Brak więc było podstaw do wydawania nakazów przez organ I instancji na podstawie przepisów art. 51 pkt 4 ustawy prawo budowlane. W postępowaniu administracyjnym organ I instancji powinien przede wszystkim ustalić: - kto był inwestorem przedmiotowego obiektu; - na czyjej nieruchomości kapliczkę wzniesiono i kiedy; - w jakiej odległości od dróg kapliczka jest usytuowana. Niestaranne szkice i pomiary poczynione w sprawie, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego nie przesądzają, iż obiekt znajduje się w pasie drogowym. Ustalenia dokładnego wymaga również, czy droga dojazdowa do gospodarstw kończąca się na linii kolejowej ma przymiot drogi gminnej. Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985r. nr 14, poz. 60 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji określa, że droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi... Z kolei art. 34 ustawy stanowił, że odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub od innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić 0,75m. Tak więc zbędnym było przeprowadzanie wywiadów dotyczące szerokości dróg, a jedynie obiektywne ustalenie czy obiekt posadowiono w pasie drogowym. Należy zauważyć, że organ I instancji czyniąc pobieżne ustalenia opierał się przede wszystkim na stwierdzeniach R. i B. D. Tak ustalony stan faktyczny nie może być podstawą rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału nie wynika w jakim charakterze małżonkowie D. uczestniczyli w postępowaniu i czy w ogóle przysługuje im przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Faktu tego nie zbadał również organ odwoławczy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po ustaleniu niezbędnych danych pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy, organ winien mieć na uwadze, stosując określone normy prawne, przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 718) w szczególności nowe brzmienie przepisów art. 48 i 49 prawa budowlanego, a także nowe brzmienie art. 36 zdanie drugie ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy z uwagi na dotychczasowe stanowisko w sprawie prezentowane przez zarządców dróg, w przypadku legalizacji obiektu, niezbędna będzie również zgoda zarządcy bądź zarządców przewidziana w art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Odnosząc się do zarzutów skarżących należy stwierdzić, że zadania i kompetencje organów nadzoru budowlanego określają przepisy art. 83 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Stąd żądanie skarżącego by te organy zastępowały organy ścigania jest nieuzasadnione. W powyższych okolicznościach na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt "a" i "c", art. 134 § 1, art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/B. Kamieńska /-/B. Drzazga /-/G. Radzicka kk