II SA/Po 386/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-06-16

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Tomasz Świstak, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele sąsiedniej nieruchomości, którzy nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, posiadają legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy inwestycja nie narusza ich interesu prawnego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Właściciele sąsiedniej nieruchomości, którzy nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę i nie wykazali, że inwestycja narusza ich interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie posiadają legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji, organ odwoławczy prawidłowo uchyla decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. i R. K. domagali się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku magazynowego, argumentując, że nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu, a decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w oparciu o nieważną decyzję o warunkach zabudowy. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ inwestycja nie oddziałuje na ich nieruchomość w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Wojewoda Wielkopolski ostatecznie uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie wznowione na wniosek skarżących. WSA w Poznaniu oddalił skargę skarżących.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R.K. i M. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...], Starosta Powiatowy w J., po rozpatrzeniu wniosku M. K. i R. K. z dnia 26 kwietnia 2010 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, w zw z art. 145 § 1 pkt 8, art. 147 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej k.p.a.). odmówił uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Starosty Powiatowego w J. z dnia 23 czerwca 2006 r. (znak: BI-AL7351-410/06) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. F. pozwolenia na budowę, obejmującego budowę budynku magazynowego na działce nr [...] położonej w Ż. przy ulicy G.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 24 sierpnia 2007 r. wpłynął do tutejszego organu pierwszy wniosek właścicieli sąsiedniej działki nr [...] , M. K. i R. K., o wznowienie postępowania. Wnioskodawcy zarzucili, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, w którym zapadła decyzja z dnia [...] 2006 r., choć jako właściciele działki nr [...], bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji, mieli prawo poznać wymagania i warunki stawiane planowanej inwestycji. Wskazali, że ich nieruchomość znajduje się w sferze oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Starosta Powiatowy w J., po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia i co do istoty sprawy w postępowaniu wywołanym pierwszym wnioskiem M. K. i R. K., w przedmiocie wznowienia postępowania, decyzją z dnia 22 maja 2009 r., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty J. Nr [...] z czerwca 2006 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. F. pozwolenia na budowę budynku magazynowego na działce [...] położonej w Ż. przy ul. G.. Zdaniem Starosty przedsięwzięcie zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska nie jest zaliczane do pogarszających albo mogących pogorszyć stan środowiska. Obiekt nie figuruje w katalogu obiektów wymagających przeprowadzenia postępowania w zakresie ochrony środowiska, w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z zakwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Powierzchnia terenu działek inwestora wynosi ok. 0,25 ha, a powierzchnia użytkowa ok. 347 m2. Nieruchomość nie jest objęta ochroną obszaru Natura 2000. Planowany budynek to budynek parterowy, przeznaczony na cele magazynowe materiałów instalacyjnych. Usytuowany jest w stosunku do granicy z działkami sąsiednimi nr [...] i [...] ścianą szczytową bez otworów w odległości 4 m, co jest zgodne z przepisami techniczno budowlanymi (§ 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). W świetle powyższego w ocenie Starosty Powiatowego w J. objęty pozwoleniem na budowę obiekt nie naruszał przepisów obowiązujących w budownictwie i przepisów ochrony środowiska. Nie powodował ograniczeń lub zagrożeń w korzystaniu z terenów sąsiednich nieruchomości lub uciążliwości dla innych terenów. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2009 r. Starosta Powiatowy w J. wyjaśnił, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednie zostało zdefiniowane w art. 3 pkt. 20 prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, wprowadzający związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Stroną może być właściciel (użytkownik wieczysty lub zarządca) nieruchomości okolicznej, który wykaże poprzez wskazanie konkretnej podstawy prawnej, że usytuowanie obiektu narusza jego interesy prawne, w szczególności powoduje ograniczenia w możliwości swobodnego gospodarowania przez niego nieruchomością lub narusza normy ochrony środowiska. Zdaniem organu stroną postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku magazynowego na działce [...] był jedynie inwestor oraz H. i C. F. M. K. i R. K., którzy wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania, nie brali udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. W ocenie Starosty Powiatowego w J. przedmiotowa inwestycja nie narusza interesu prawnego tych wnioskodawców i nie powoduje ograniczeń w zagospodarowaniu należących do nich działek. Inwestycja nie narusza również uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 Prawa budowlanego, w tym nie narusza dostępu do drogi publicznej. Nie powoduje również naruszenia żadnych innych przepisów obowiązujących w budownictwie, w szczególności warunków technicznych i przepisów ustawy o ochronie środowiska. W związku z tym Starosta Powiatowy w J. na etapie wydawania pozwolenia na budowę w oparciu o art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stwierdził brak przesłanek do uznania wnioskodawców za strony postępowania. Wobec powyższego przyjęto, że właściciele działek sąsiednich [...] i [...] nie posiadają w przedmiotowej sprawie przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji Starosta stwierdził brak podstaw do uchylenia na podstawie art. 145 ust. 1 pkt. 4 k.p.a. decyzji ostatecznej Starosty z dnia 23 czerwca 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę budynku magazynowego na działce 647/2. Ostateczną decyzją z dnia [...] 2009 r., wydaną na skutek odwołania M. K. i R. K. od decyzji Starosty J. z dnia 22 maja 2009 r., Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy skarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, nie potwierdziły się zarzuty wnioskodawców, że niesłusznie i bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Kolejnym, drugim, wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2010 r., M. K. i R. K. wystąpili na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę udzielonego A. F., a obejmującego budowę budynku magazynowego na działce nr [...] w Ż. przy ul. G.. Wnioskodawcy wskazali, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 23 czerwca 2006 r. została wydana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, co do której Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w dniu 16 kwietnia 2010 r. wydało decyzję o stwierdzeniu nieważności (znak: SKO-4213/44/10). Wnioskodawcy dowiedzieli się o wydaniu powoływanej decyzji w dniu 26 kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2010 r., nr [...] , Starosta Powiatowy w J. podniósł, że wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 k.p.a. następuje jedynie z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Po wydaniu postanowienia z dnia 21 maja 2010 r. w przedmiocie wznowienia postępowania i po przeprowadzeniu zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postępowania co do przyczyn wznowienia oraz istoty sprawy, organ I instancji ustalił, że wnioskodawcy nie mieli przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę budynku magazynowego na działce nr [...]. Decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...] , wydaną na skutek odwołania M. K. i R. K. od decyzji Starosty Powiatowego w J. z dnia 16 lipca 2010 r., Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Wielkopolski podniósł, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania, złożonym na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. podstawową kwestia było ustalenie, czy M. K. i R. K. przysługuje przymiot stron i czy posiadają oni legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ II instancji wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby stronami postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę budynku magazynowego na działce o nr [...] w Ż. byli M. K. i R. K.. Organ II instancji wskazał, że kwestia braku przymiotu stron w przypadku wnioskodawców została rozstrzygnięta w ramach postępowania wznowionego na skutek wcześniejszego wniosku Państwa K., w którym jako podstawę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Decyzją z dnia 22 maja 2009 r. Starosta Powiatowy w J. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty J. z dnia 23 czerwca 2006 r. o pozwoleniu na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania M. K. i R. K. na decyzję Starosty J., Wojewoda Wielkopolski ostateczną decyzją z dnia 5 sierpnia 2009 r. utrzymał skarżoną decyzję w mocy. Wojewoda Wielkopolski podniósł, że w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku skarżących, nie posiadają oni legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem organu II instancji, skoro podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. nie ma przymiotu strony, prawidłowym było umorzenie wznowionego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. M. K. i R. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 sierpnia 2010 r., zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i bezpodstawne umorzenie postępowania oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i pominięcie okoliczności, że wznowienie postępowania na tej podstawie jest obligatoryjne, a nie fakultatywne. Skarżący podnieśli, że organ II instancji w sposób błędny interpretuje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego twierdząc, że budowa magazynu o powierzchni zabudowy około 380 m2 i kubaturze około 2.500 m3 oraz szerokości elewacji frontowej około 27 m na działce przeznaczonej pod budownictwo jednorodzinne, nie będzie oddziaływać na nieruchomość sąsiednią. Skarżący zarzucili błędne wyznaczenie obszaru oddziaływania dla budynku magazynowego i bezpodstawne pominięcie działki skarżących o nr [...]. Skarżący wskazują, że nie powinno budzić wątpliwości, że magazyn pobudowany w bezpośrednim sąsiedztwie ich działki może oddziaływać na ich prawa, a zatem posiadają legitymację procesową strony. Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji przez Wojewodę Wielkopolskiego w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., względnie o stwierdzenie nieważności decyzji lub uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 sierpnia 2010 r. przez sąd administracyjny. Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę z dnia 20 września 2010 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Sąd wskazał, że sprawie toczącej się przed tutejszym sądem pod sygn. akt II SA/Po 711/09, ze skargi M. K. i R. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 5 sierpnia 2009 r., przedmiotem rozstrzygnięcia była możliwość występowania skarżących w charakterze stron w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku magazynowego na działce nr [...] położonej w Ż. przy ul. G.. Ponieważ negatywne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zostało zakwestionowane przez skarżących w skardze kasacyjnej wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozstrzygnięcie tego Sądu będzie miało zasadnicze znaczenie dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skoro sprawy o sygn. akt: II SA/Po 711/09 oraz II SA/Po 386/11 (poprzednio: II SA/Po 663/10) dotyczą tego samego stanu faktycznego. Postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Analiza sprawy we wskazanych aspektach prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest ustalenie, jakie podmioty posiadają status strony postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, także we wznowionym postępowaniu, w tym przedmiocie, a w szczególności czy status strony przysługuje skarżącym M. K. i R. K. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. i jako wyjątku od zasady nie można go odnosić do postępowań w innych sprawach w ramach procesu budowlanego. Zgodnie z brzmieniem powoływanego przepisu stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu. Wykładni art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie można dokonywać w oderwaniu od celu tej regulacji, którym było ograniczenie liczby podmiotów biorących udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, a w rezultacie uproszczenie tego postępowania i jego usprawnienie. Nieuprawniony jest zatem pogląd, że stroną postępowania jest każdy właściciel nieruchomości sąsiedniej z tego tylko powodu, że sąsiaduje z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja. Ustawodawca odszedł od takiego automatyzmu wprowadzając regulację art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Zgodnie z obowiązującą wykładnią tego przepisu stroną postępowania mogą być tylko właściciele (użytkownicy wieczyści lub zarządcy) nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt. 20 prawa budowlanego przez pojęcie obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy Sąd Administracyjny zważył, iż z obszarem oddziaływania obiektu mamy do czynienia w przypadku, gdy naruszone zostaną konkretne normy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Zatem stwierdzone naruszenia obiektywnego interesu prawnego stanowią warunek wstępny wszczęcia postępowania (wyr. NSA z dnia 14.12.2006 r., sygn. akt II OSK 75/06 publ. w internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub zarządcy nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. W konsekwencji ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania. Sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20.06.2006 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1454/05 publ. w internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decydującą okolicznością w niniejszej sprawie jest brak oddziaływania inwestycji A. F. w postaci budynku magazynowego na sąsiadującą z działką o nr [...] działkę skarżących. Przyjęcie takiego poglądu uzasadnione jest szczególnymi przepisami prawa określającymi wymagania techniczno-budowlane. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu można bowiem określić na podstawie indywidualnych parametrów danej inwestycji. Należy zauważyć, że zgodnie z § 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek na działce budowlanej należy usytuować w odległości nie mniejszej niż 4 metry od granicy z sąsiednią działką budowlaną w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Jak wynika z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy, granica działek oznaczonych numerami [...] oraz [...] przebiega w odległości 4 metrów od magazynu znajdującego się na działce A. F. o nr [...]. Wobec powyższego należy stwierdzić, że stanowisko organu I i II instancji co do braku interesu prawnego, a w konsekwencji braku statusu strony skarżących w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania, opartym na podstawie przewidzianej w art. 145 § 8 k.p.a., w sprawie o zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku magazynowego na działce nr [...] położonej w Ż. na ulicy G., było prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił w tej kwestii stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 17 marca 2011 r. pod sygn. II OSK 513/10, (publ. w internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) dotyczące tego zagadnienia prawnego i wydane w identycznym stanie faktycznym. Podnoszona przez skarżących możliwość generowania uciążliwych zapachów oraz hałasu z inwestycji na działce nr [...] pozbawiona jest doniosłości prawnej przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu, w rozumieniu art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego. Sąd Administracyjny uznał, że obszar oddziaływania to teren, którego wytyczenie wymaga odniesienia się do bliżej nieokreślonej grupy przepisów odrębnych. Istotne jest, aby przepisy te wprowadzały ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Zdaniem Sądu Administracyjnego nie do zaakceptowania jest twierdzenie, że obszar oddziaływania budynku to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się bowiem do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamiać z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń w rozumieniu art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego. Takie ewentualne skutki funkcjonowania inwestycji na działce nr [...] jak kurz, hałas, czy emisja spalin spowodowana wzmożonym ruchem samochodowym nie decydują o statusie strony postępowania właścicieli działek na nie narażonych (por: wyrok WSA w Gliwicach z 07.10.2009 r., II SA/GI 430/09). Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut skarżących naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ ten prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji, ale nieprawidłowo umorzył postępowanie uznając, że M. i R. K. nie posiadają przymiotu strony. W świetle powyżej przytoczonych argumentów należy stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że ustalenia organu I i II instancji co do braku przymiotu strony postępowania po stronie skarżących były prawidłowe. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 2 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję — umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Organ odwoławczy wyda decyzję uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie w pierwszej instancji, w każdym przypadku, gdy w toku postępowania przez organem I instancji istniały przeszkody uniemożliwiające wydanie decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę. Skoro organ II instancji ustalił, że M. K. i R. K. nie posiadali statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku magazynowego, na działce nr [...], położonej w Ż. przy ul. G., nie istniały również podstawy, aby wydać merytoryczną decyzję w postępowaniu wszczętym na skutek wniosku skarżących o wznowienie postępowania w tym przedmiocie. Skarżący nie będąc stroną postępowania nie należeli bowiem do kręgu osób uprawionych do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazanego w art. 147 k.p.a. Organ II instancji uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie w pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. postąpił zgodnie z utrwalonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 k.p.a. Tylko bowiem w art. 105 k.p.a. wymienia się przyczyny stanowiące podstawę umorzenia postępowania, natomiast w innych przepisach wskazuje się przypadki, w których następuje zakończenie sprawy w danej instancji przez umorzenie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11.06.1981 r., SA 1031/81 publ. w internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela takie stanowisko. Art. 105 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. W literaturze wskazuje się, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania (W. Chróścielewski, J.P.Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Wyd. 3, Warszawa 2009, s.135, podobnie B.Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 8, Warszawa 2006, str. 489). Skoro zaś organ II instancji ustalił, że skarżący M. K. i R. K. nie byli podmiotem stosunku administracyjnoprawnego, będącego przedmiotem postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku magazynowego na działce nr [...] położonej w Ż. przy ul. G., decyzja o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania w I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. była prawidłowa. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w części rozstrzygającej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło