II SA/Po 387/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie del. Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) del. Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] r. nr [...]. /-/J.Wierchowicz /-/M.Dybowski /-/M.Bohdanowicz 4/II SA/Po 387/03 U Z A S A D N I E N I E A. A. zwrócił się w dniu [...] r. do kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na potrzeby życiowe w kwocie 150 zł oraz o zasiłek celowy w kwocie 420 zł z przeznaczeniem na zakup opału. Decyzją z [...] r. nr [...] udzielono mu pomocy w postaci przyznania zasiłku celowego na uzupełnienie posiadanych zasobów pieniężnych na życie, a decyzją z [...] r. nr [...] kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. odmówił przyznania mu zasiłku celowego na zakup opału. Decyzja ta zapadła przy następujących ustaleniach: Wnioskodawca A. Ad. urodzony w [...] r. mieszka w altance na ogródkach. W [...] r. małżeństwo jego z A. A. zostało rozwiązane przez rozwód ([...] SW w P. Ośrodek Zamiejscowy w P.). W wyroku tym został zobowiązany do alimentacji córki A.. W przedmiocie ustalenia sposobu korzystania przez byłych małżonków ze wspólnego mieszkania położonego w Ch. przy ul. [...] Sąd przyznał A. A. do wyłącznego użytkowania pokój najmniejszy oraz do współużytkowania pozostałe pomieszczenia wobec konfliktu z byłą żoną z mieszkania został wyrzucony i zamieszkał w altance na ogródkach działkowych. Posiada rentę inwalidzką, po potrąceniu alimentów 327,55 zł. Jest częściowo niezdolny do pracy. W mieszkaniu przy ul. [...] w Ch. wnioskodawca jest zameldowany. W ocenie organu I instancji przyznanie zasiłku celowego zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.XI.1990 r. o pomocy społecznej przyznanie i wypłacanie zasiłków celowych jest świadczeniem fakultatywnym, a środki przeznaczone na ten cel są ograniczone, tym bardziej gdy zbliża się koniec roku budżetowego. Sytuacja wnioskodawcy w porównaniu z innymi osobami, a zwłaszcza rodzin z dziećmi jest korzystniejsza. Skarżący ma rentę, ma prawo do mieszkania, a zamieszkiwanie w altance stanowi jego wybór a nie konieczność. W odwołaniu od decyzji odmawiającej przyznanie pomocy co do zakupu opału A. A. podniósł, iż zakup opału to dla niego artykuł pierwszej potrzeby, bowiem grozi mu zamarznięcie w altance zimą. Jego prawo do mieszkania wspólnego z byłą żoną jest wątpliwe wobec konfliktu a także faktu wyrzucenia go siłą z tego lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący spełnia kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wobec dochodu w postaci renty w kwocie 377,55 zł. Skarżący objęty jest pomocą opieki społecznej i w miesiącu [...] r. otrzymał ją w kwocie [...] zł, podobnie w miesiącu [...] [...] zł. Dodał ponadto, że pomoc udzielana w postaci zasiłków celowych jest powołana do przezwyciężania okresowych wyjątkowych trudności. Decyzje tego rodzaju mają charakter uznaniowy, co oznacza, że nie każde żądanie strony może być zrealizowane w ramach pomocy społecznej. Potrzeby oczekujących mogą być uwzględnione tylko wówczas, jeśli odpowiadają możliwościom pomocy społecznej. W ocenie organu orzekającego skarżący nie spełnia przesłanek osoby bezdomnej zdefiniowanej w art. 1 ust. 1 pkt 50 ustawy o pomocy społecznej, a obecna sytuacja jest po części kwestią wyboru odwołującego się. W skardze do sądu A. A. podniósł, że jest bezdomnym, mieszka w nieukończonej altance w warunkach uwłaczających godności człowieka i to od kilkunastu lat. I nie tylko to jest jego wybór, ale konflikt z żoną doprowadził do zamieszkania poza tym lokalem. Powodem który zmusza go do ubiegania się o pomoc jest fakt niskich dochodów, które uprawniają go do jej otrzymania. Dodał ponadto, że zwracał się o przydział jakiegoś lokalu do Burmistrza Miasta ale jego wniosek został bez odpowiedzi. Dodał wreszcie, że gdyby mieszkał na ul. [...] to także ubiegał by się o pomoc, bowiem nie jest w stanie samodzielnie utrzymać się za kwotę [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, na podstawie którego rozstrzygają o indywidualnej sprawie strony. Nie mogą tylko mechanicznie i sztywno pojmować zasad interesu społecznego nad interesem indywidualnym. Skoro zatem organ twierdzi, iż skarżący ma prawo do mieszkania, w którym nie mieszka od 11 lat winien wyjaśnić czy realnie może w tym mieszkaniu zamieszkać lub mieć środki finansowe z tytułu swego udziału w nim. Organ nawet nie wyjaśnił jaki charakter prawny ma to mieszkanie, czy jest mieszkaniem spółdzielczym, komunalnym czy też zajmowanym na podstawie umowy najmu z osobą fizyczną. Czy mieszkanie to stanowi majątek dorobkowy byłych małżonków A., czy też stanowi majątek odrębny A. A. ? Czy między byłymi małżonkami prowadzone było postępowanie o podział majątku wspólnego oraz czy skarżący występował z powództwem posesoryjnym w ciągu 1 roku od naruszenia jego posiadania. Wreszcie czy skarżący zrzekł się prawa do tego lokalu. Dopiero tak zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy sprawy zgodnie z art. 77 § 1 kpa pozwoli na ocenę statusu skarżącego jako bezdomnego, na którego brak powołał się organ II instancji. Rozstrzygnie także wątpliwości z faktem zameldowania w mieszkaniu w którym od 11 lat nie przebywa. Zaznaczyć wreszcie należy, iż rolą zasiłku celowego jest zgodnie z ustawą o pomocy społecznej przezwyciężanie trudności życiowych osobom które nie są w stanie uczynić tego same, a niewątpliwie – skarżący w takiej potrzebie się znalazł w [...] r. przed zbliżającą się zimą i zabezpieczeniem sobie ogrzewania przed groźbą zamarznięcia. Te zatem okoliczności zadecydowały iż z mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz ją poprzedzającą kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ch. z dnia [...] r. /-/J.Wierchowicz /-/M.Dybowski /-/M.Bohdanowicz KB/