II SA/Po 387/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-06-13
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w całości, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, charakteryzująca się niskim dochodem, schorzeniem, bezdomnością i brakiem majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. Poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego, ograniczając jego prawo do sądu. W związku z tym należało zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący A. A. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości w związku ze skargą na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Argumentował, że jest osobą schorowaną, bezdomną, z niskim dochodem (emerytura 920 zł, z czego otrzymuje ok. 230 zł po potrąceniach komorniczych), bez majątku i oszczędności. Wydatki na leki wynoszą ok. 300 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Zwolniono A. A. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia 1. zwolnić A. A. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla A. A. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący A. A. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości.
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący argumentował, że jest osobą schorowaną i bezdomną, mieszka w nieukończonej altanie na działce. Na leki wydaje około 300 zł. Oświadczył, że jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 920 zł miesięcznie, ale z tytułu potrąceń komorniczych z tytułu alimentów i zaległości z nimi związanych otrzymuje około 230 zł. Nadto podał, że jest osobą samotną. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności oraz wartościowych ruchomości.
W świetle przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty postępowania sądowego. Jego miesięczny dochód, wedle zasad doświadczenia życiowego, nie wystarcza nawet na zaspokojenie koniecznych wydatków bieżącego utrzymania związanych z pokryciem kosztów mieszkania, żywności, leków. Nie posiada także żadnego majątku, który pozwoliłby mu na pozyskanie dodatkowych dochodów. Posiada także trudności z zaspokojeniem własnych potrzeb mieszkaniowych.
Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych niniejszego postępowania.
Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że tym bardziej wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło