II SA/Po 388/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na akt (pismo) Starosty Konińskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu; I. uchyla zaskarżony akt, II. zasądza od Starosty Konińskiego na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżony akt nie może być wykonany. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r. A. C. zwróciła się do Starosty Koniński o zwrot nadpłaty w kwocie 425 zł w uiszczonej w październiku 2005 r. opłacie za wydanie karty pojazdu samochodu f. f. o numerze rejestracyjnym [...]. W odpowiedzi Starosta Koniński pismem z dnia [...] luty 2011 r. wskazał na brak podstaw do zwrotu żądanej kwoty i podniósł, iż wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. stwierdził niekonstytucyjność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłaty za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310) – który był podstawą do pobrania kwestionowanej opłaty – to jednak orzekł o utracie mocy tego przepisu dopiero z dniem 01 maja 2006 r. W tej sytuacji organ pobierając przedmiotową opłatę w dniu [...] października 2005 r. działał zgodnie z obowiązującym wówczas prawem i nie mógł pobrać opłaty niższej. Następnie – w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – Starosta Koniński pismem z dnia [...] marca 2011 r. podtrzymał swoje stanowisko o braku podstaw do zwrotu opłaty za kartę pojazdu w wysokości 425 zł. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną wyżej czynność Starosty Konińskiego z dnia [...] lutego 2011 r. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Kostytucyjnego z dnia 17.01.2006 r. sygn. U 6/04 i wskazała na niekonstytucyjność przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłaty za kartę pojazdu, który był podstawą do pobrania opłaty w kwestionowanej wysokości. Starosta Koniński w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Dodatkowo podniósł, iż skarżącej przysługuje roszczenie odszkodowawcze na gruncie prawa cywilnego i na tej drodze winna dochodzić swoich racji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 04 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uchwale tej wskazano, iż głównym celem opłaty za wydanie karty pojazdu jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty. Ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Z tych względów błędne jest stanowisko Starosty Konińskiego zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, iż skarżącej przysługuje wyłącznie roszczenie odszkodowawcze do Skarbu Państwa na gruncie przepisów prawa cywilnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu znajduje swoje uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. U 6/2004, OTK-A 2006/1/3) należy w pełni to stanowisko podzielić. Wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku jasno stwierdził, że określenie w drodze rozporządzenia opłaty za wydanie karty pojazdu, której wysokość nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Uznanie takiego rozwiązania oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Zdaniem Trybunału niezgodność rozporządzenia z ustawą polegała na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Zauważyć trzeba, że powyższy wyrok Trybunału z dnia 17.01.2006 r. odnosił się do przepisu § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003 r. Nr 137 poz. 1310), które obowiązywało od 21 sierpnia 2003 r. do 15 kwietnia 2006 r. ( tj. do daty wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28.03.2006 r.). Sprzeczność wymienionego przepisu z Konstytucją istniała jednak od samego początku obowiązywania tego rozporządzenia – niezależnie od okoliczności, że Trybunał określił utratę mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu na dzień 01.05.2006 r. Opłaty pobierane w oparciu o przepisy niekonstytucyjne są w istocie opłatami nienależnymi, co do których nie zachodził obowiązek ich uiszczenia. Na podmiocie, który pobrał opłatę w wysokości nienależnej ciąży obowiązek zwrotu nadpłaty. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona czynność Starosty Konińskiego została podjęta z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 i art. 217 Konstytucji oraz art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wadliwość ta musiała skutkować uchyleniem kwestionowanej czynności. Ponownie rozpatrując sprawę Starosta Koniński powinien załatwić ją mając na uwadze wywody prawne zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. oraz w niniejszym orzeczeniu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylono zaskarżoną czynność Starosty Konińskiego. O wykonalności zaskarżonej czynności orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ J. Zieliński /-/ M. Kwiecińska