II SA/Po 39/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-30

Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Aleksandra Łaskarzewska, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako bezprzedmiotowego jest zasadne, jeśli zmienił się stan prawny i strony postępowania?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako bezprzedmiotowego nie jest zasadne, gdy zmienił się stan prawny (wprowadzono nową ustawę o gospodarce nieruchomościami) oraz strony postępowania (w pierwszej sprawie stroną był tylko H.P., a w obecnej B. i H.P.). Brak jest wówczas tożsamości roszczenia w rozumieniu zasady powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae).
Stan faktyczny
Skarżący B. i H.P. domagali się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wcześniejsze postępowanie w tej sprawie zakończyło się decyzją Wojewody utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą zwrotu, a następnie wyrokiem NSA oddalającym skargę. Starosta umorzył nowe postępowanie w sprawie zwrotu jako bezprzedmiotowe, co utrzymał w mocy Wojewoda. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się zmiany decyzji i przydzielenia zamiennej działki lub odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi B. i H.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] września 2001r. Nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. /-/D. Rzyminiak – Owczarczak /-/B. Kamieńska /-/A. Łaskarzewska II SA/Po 39/02 U Z A S A D N I E N I E Kierownik Urzędu Rejonowego w G. decyzją z dnia [...] stycznia 1992r. – wydaną na podstawie art. 69 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1991r. nr 30, poz. 127) – odmówił H.P. zwrotu wywłaszczonej działki nr [...] o powierzchni [...] m2, położonej przy ul. [...] nr [...] w G., bowiem nie stała się ona zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Wojewoda, rozpoznający sprawę na skutek odwołania wniesionego przez H. P., decyzją z dnia [...] sierpnia 1992r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1993r. oddalił skargę H. P. od tej ostatniej decyzji. W powołaniu na powyższe Starosta decyzją z dnia [...] września 2001r. umorzył, na podstawie art. 105 § 1 kpa, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] – działka nr [...] o powierzchni [...] ha wszczęte na skutek wniosku B. i H. P. z dnia [...] czerwca 2001r. W uzasadnieniu wskazano, iż obecna sytuacja faktyczna i prawna nieruchomości, przejętej i zagospodarowanej w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192) i zarządzenia nr 2/79 Prezydenta m. G. z 31 marca 1979r. o ustaleniu terenu budownictwa jednorodzinnego w G. – w dzielnicy P., nie uległa zmianie. Przedmiotowa nieruchomość w wyniku podziału wchodzi nadal w skład czterech działek. Jedna jej część – działka nr [...] stanowi odcinek ulicy [...], a pozostała część wchodzi w skład trzech działek budowlanych nr [...],[...] i [...] stanowiących własność osób fizycznych. Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2001r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, iż skoro nie zaistniały nowe przesłanki uzasadniające wydanie nowej decyzji w przedmiotowej sprawie - ponowne merytoryczne orzekanie o odnowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez B. i H. P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego – z wnioskiem o zmianę decyzji i zobowiązanie Starosty lub Prezydenta m. G. do przydzielenia zamienionej działki, albo zasądzenie od tych podmiotów odszkodowania, "z tytułu nieprawnie zajętej działki, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji". Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że Sąd w zakresie swojej właściwości kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, a nie – jak oczekują skarżący – rozstrzyga merytorycznie o ich żądaniach. Zaskarżona decyzja dotyczy umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie żądania przez skarżących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, z powodu uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko organów administracyjnych nie jest trafne, bowiem w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia, stanu rzeczy osądzonej (rei idicatae). O powadze rzeczy osądzonej decyduje tożsamość stron oraz tożsamość roszczenia, przez którą należy rozumieć zarówno tożsamość przedmiotu jak i podstawy prawnej sporu. W danym wypadku nie można zasadnie mówić o tożsamości roszczenia strony skarżącej z roszczeniem, które pomiędzy tymi samymi stronami było uprzednio przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu zakończonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 1993r., skoro wobec zmiany stanu prawnego (utrata mocy obowiązującej przepisów ustawy o gospodarce gruntami wejście w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami) w rozpoznawanej sprawie roszczenie strony skarżącej opierało się na przepisach art. 216 w związku z art. 136 ust 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie – jak poprzednio – na podstawie art. 69 ust. 1 i ust 3 ustawy o gospodarce gruntami (patrz wyrok SN z 6.07.2001r., III RN 116/00 – OSNP 2001/22/656). Nadto w pierwszej sprawie stroną był tylko H. P., a w rozstrzyganej obecnie sprawie B. i H. P. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/D. Rzyminiak – Owczarczak /-/B. Kamieńska /-/A. Łaskarzewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło