II SA/Po 390/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania terenu; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500,- zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga /-/ St.Małek Wójt Gminy decyzją z dnia [...]r. nr [...] (k. 34 akt administracyjnych), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) i art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nakazał A.P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania działki nr [...] z P. Uzasadniając wskazano, że do dnia [...]r. działka nr [...] w ewidencji gruntów była opisana jako Ps VI o pow. 0,0044 ha, Ls VI o pow. 0,9934 ha, dr o pow. 0,0550 ha. Decyzją Wojewody z dnia [...]r. nr [...] (k. 26 akt administracyjnych) wyrażono zgodę na zmianę przeznaczenia 1,0670 ha gruntu leśnego znajdującego się na działce nr [...] na użytek rolny, uzasadniając, że "lokalizacja wybiegu i pastwiska dla koni nie spowoduje istotnego uszczerbku dla gospodarki leśnej oraz znacząco nie wpłynie na zubożenie wartości przyrodniczych terenu". Zauważono, że teren nie jest użytkowany zgodnie z wymienioną decyzją – została na nim urządzona giełda części samochodowych. W przewidzianym ustawą terminie wpłynęło odwołanie A.P., w którym wniósł o uchylenie decyzji Wójta Gminy z dnia [...]r., zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 59 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym "przez nieuprawnione przyjęcie, że w stanie faktycznym objętym zaskarżoną decyzją nastąpiła zmiana zagospodarowania terenu". Skarżący podniósł, że na działce nr [...] prowadzi działalność gospodarczą, która nie prowadzi jednak do zmiany zagospodarowania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając, organ odwoławczy wyjaśnił, że działania podjęte przez skarżącego na terenie przedmiotowej działki są faktyczna zmiana sposobu użytkowania terenu z użytku rolnego na kiermasz części samochodowych i dodatkowo narusza art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – zlokalizowane na terenie działki pomieszczenia wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, o ile czas ich użytkowania przekracza 120 dni, co jak ustalił organ w przedmiotowej sprawie, niewątpliwie ma miejsce. W skardze do sądu administracyjnego A.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wskazano, że przedsięwzięcie dotyczy obiektów budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę i nie stanowiących w myśl ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiany zagospodarowania terenu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga okazała się zasadna, chociaż nie z przyczyn w niej wskazanych. Z załączonych akt administracyjnych, w szczególności z przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Gminy w dniu [...]r. oględzin i załączonych do protokołu zdjęć, jak też z oświadczeń skarżącego złożonych w sprawie wynika, iż na przedmiotowej działce nr [...], położonej w P., stanowiącej własność skarżącego A.P., posadowione zostały w I połowie [...]r. kontenery, niepołączone trwale z gruntem. Dla terenu objętego w/w działką brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda wyraził zgodę na zmianę gruntu leśnego o pow. 1,0670 ha (działki [...],[...],[...]) na użytek rolny. Do dnia wydania decyzji działka nr [...] była wpisana w ewidencji gruntów jako PS VI o pow. 0,044 ha, Ls VI o pow. 0,9934 ha i droga o pow. 0,0550 ha. Organy orzekające w sprawie, jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazały przepisy art. 59 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 715). Art. 4 ust. tejże ustawy przewiduje, iż podstawowym instrumentem prawnym kształtowania przestrzeni jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku planu miejscowego funkcje aktu określającego sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, którego dotyczy zamierzona inwestycja, przejmują decyzje administracyjne (art. 4 ust. 2). Są to decyzje o warunkach zabudowy (art. 59 i nast.) oraz decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 50 i nast.). Zgodnie z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy, w przypadku braku na danym obszarze obowiązującego planu miejscowego, każda zmiana zagospodarowania terenu, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych (nie będących inwestycją celu publicznego), a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Zasadę tę stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. Za dokonanie zmian zagospodarowania terenu, ni wymagających udzielenia pozwolenia na budowę, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, art. 59 ust. 3 przewiduje dwa rodzaje sankcji: wstrzymanie użytkowania terenu, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Z powyższych uregulowań wynika, iż art. 59 ust. 3 może być zastosowany jedynie w sytuacjach zmiany sposobu zagospodarowania terenu, nie wymagających udzielenia pozwolenia na budowę. Tymczasem postawienie na działce [...] obiektów kontenerowych wymagało, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 5 prawa budowlanego obiekty kontenerowe, jako obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem, zaliczone zostały do tymczasowych obiektów budowlanych. Art. 28 ust. 1 prawa budowlanego stanowi, iż roboty budowlane, a więc także posadowienie tymczasowego obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 ust. 6 i 7) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Od tej zasady przewidziano wyjątki w art. 29-31 prawa budowlanego. Przedmiotowe kontenery, posadowione na działce skarżącego, nie spełniają kryteriów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 12 (skarżący co najmniej nie dokonał zgłoszenia ich budowy) oraz w art. 29 ust. 1 pkt 24 (skoro nie stanowiły zaplecza robót budowlanych czy badań geologicznych). Wymagały zatem uzyskania pozwolenia na ich budowę. Wobec powyższego przepisy art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie i stąd zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca musiały ulec uchyleniu. Sytuacja faktyczna polegająca na zmianie zagospodarowania terenu p[poprzez wykonanie robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę wymaga wydania decyzji przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 prawa budowlanego, a nie decyzji na podstawie art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennego, bo ta dotyczy zmiany zagospodarowania terenu, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Wobec wydania przez organy administracji publicznej decyzji z naruszeniem prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, 200 i 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ W.Batorowicz /-/ B.Drzazga /-/ St.Małek MarK