II SA/Po 390/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. ustanowić dla C.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący C. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF wnioskodawca podał, że jest osobą posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności na stałe. Nie może więc podjąć żadnej pracy i obecnie utrzymuje się jedynie z pomocy opieki społecznej. Oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z konkubiną i dwójką dzieci. Oświadczył, że otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości 159 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 410 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 832 zł, co łącznie daje kwotę 1.401 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Z akt administracyjnych wynika, że konkubina skarżącego nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów, choruje. Dzieci są małoletnie i nie uzyskują żadnych dochodów. Syn jest uczniem klasy "O". Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest niezasadne. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W oświadczenia złożonego na formularzu o prawo pomocy wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z konkubina i dwójka małoletnich dzieci. Wysokość realnie otrzymywanych środków z pomocy społecznej wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokajają podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania czteroosobowej rodziny. Stan zdrowia skarżącego ogranicza też jego możliwości zarobkowania. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Nadto sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, do sporządzenia której obowiązuje, tzw. przymus "adwokacko-radcowski". Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska