II SA/Po 390/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej postanawia odrzucić wniosek /-/ Tomasz Świstak B. B. wniosła niepodpisaną skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, wezwano skarżącą do usunięcia w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.) w dniu 6 maja 2013 r. i pozostało bez odpowiedzi. W związku z tym tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. odrzucił skargę na podstawie art. 58 1 pkt 3 i 3 p.p.s.a. Odpis postanowienia, z pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia, został doręczony stronie (adresatowi osobiście) w dniu 27 maja 2013 r. (k. 20 akt sąd.). Strona wniosła w dniu 4 czerwca 2013 r. (data nadania pisma z tego samego dnia – k. 21 akt sąd.) prośbę "o wznowienie postępowania w (...)", argumentując, że nie dotarło do niej wezwanie sądowe i w związku z tym nie miała szansy na ustosunkowanie się do niego. Zwróciła również uwagę na postępującą chorobę, która ze względu na swoją naturę ogranicza jej życie; zarazem nie podpisała skargi ani nie określiła wartości przedmiotu zaskarżenia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania charakteru przedmiotowego pisma skarżąca w dniu 24 czerwca 2013 r. wniosła o zwolnienie od kosztów postępowania, przyznanie pełnomocnika procesowego oraz przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu (adwokat) w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r., złożonym w tym samym dniu do Sądu (k. 109-112 akt sąd.) wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, podając w odrębnym piśmie wartość przedmiotu zaskarżenia. W tym samym dniu została przez skarżącą wniesione pismo przewodnie wraz z egzemplarzem podpisanej skargi (k. 113-116 akt sąd.). W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że istotne znaczenie ma fakt, iż doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło w drodze doręczenia zastępczego, a skarżąca nie otrzymała tego zarządzenia, w związku z czym nie wiedziała o istnieniu braków formalnych wniesionej przez nią skargi, jak i o upływie terminu do ich usunięcia. Dalej wyjaśnił, że w międzyczasie toczyło się postępowanie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy, gdyż skarżąca nie miała w sprawie pełnomocnika, a fakt, że cierpi na sygnalizowane w swoich pismach schorzenie może powodować, że nie miała ona możliwości [w] wystarczająco odpowiedni sposób bronić swoich praw w postępowaniu. Dodał, że odrzucenie skargi spowodowało dla strony ujemne skutki procesowe, gdyż uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie skargi i zamknęło jej drogę do dochodzenia swoich praw oraz drogę do wydania wyroku w sprawie. Jednocześnie wskazał, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem skarżącej dowiedział się z chwilą doręczenia w dniu 14 kwietnia 2014 r. pisma tutejszego Sądu z dnia 9 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Zarazem art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc przywołane przepisy do niniejszej sprawy, wskazać należy, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu jest spóźniony, wobec czego podlega odrzuceniu bez jego merytorycznego rozpatrzenia. Zdaniem Sądu, strona najpóźniej w dniu 27 maja 2013 r., tj. w dacie doręczenia odpisu postanowienia z dnia 16 maja 2013 r. o odrzuceniu skargi, dowiedziała się o istnieniu braków skargi, do których uzupełnienia została wcześniej wezwana w trybie doręczenia zastępczego (art. 73 p.p.s.a.) w dniu 6 maja 2013 r. Brak po stronie B. B. świadomości, iż złożona przez nią skarga obarczona była brakami formalnymi stanowił zaś wskazywany we wniosku pełnomocnika powód uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wobec tego siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi należy liczyć w tej sprawie właśnie od dnia 27 maja 2013 r., a w konsekwencji przyjąć, że upłynął on w dniu 3 czerwca 2013 r. Reakcją na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 16 maja 2013 r. było złożenie pisma procesowego w dniu 4 czerwca 2013 r., w którym jednak strona nie usunęła uchybień skargi, mimo że bezsprzecznie miała już świadomość ich istnienia i skutków dla dalszego przebiegu postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Wskazuje na to zawarte w piśmie procesowym z dnia 4 czerwca 2013 r. stwierdzenie, że nie miała szans ustosunkować się do pisma sądowego, które do niej nie dotarło. O tym zaś, że takie pismo zostało do strony wystosowane dowiedziała się niewątpliwie właśnie z treści doręczonego jej postanowienia o odrzuceniu skargi. Pismo skarżącej z dnia 4 czerwca 2013 r. zostało skierowane do Sądu po doręczeniu jej przedmiotowego odpisu postanowienia i pozostaje z nim w ścisłym związku. Należy również podkreślić, że następujące kolejne pisma w sprawie, które wskazywały na co najmniej dostateczne rozeznanie strony co do treści kierowanych do niej pism sądowych i orzeczeń oraz co do jej sytuacji procesowej, były składane terminowo i skutecznie: wnioski stanowiące odpowiedź na wezwanie sądowe z dnia 13 czerwca 2013 r. do sprecyzowania charakteru pisma strony z dnia 4 czerwca 2013 r., formularz PPF (uzupełnienie wniosku o prawo pomocy), uzupełnienie tego wniosku, jak również sprzeciw, a następnie zażalenie od postanowień wydanych w przedmiocie prawa pomocy. Wobec tego, w ocenie Sądu, stan zdrowia skarżącej nie stanowił w tym przypadku przeszkody do zrozumienia treści postanowienia o odrzuceniu skargi, z którego strona mogła bez wątpienia dowiedzieć się o brakach formalnych jej skargi. Co więcej, w sprawie brak podstaw do przyjęcia, że istniały jakiekolwiek przeszkody do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w okresie pomiędzy 4 czerwca 2013 r. (data wniesienia pisma przez stronę stanowiącego reakcję na doręczenie jej postanowienia o odrzuceniu skargi), a 22 kwietnia 2014 r. (data złożenia wniosku przez pełnomocnika). Okolicznością taką nie może być podnoszony we wniosku brak pełnomocnika procesowego, skoro strona pozbawiona profesjonalnej pomocy prawnej była w stanie podjąć szereg skutecznych prawnie czynności procesowych w niniejszym postępowaniu. Reasumując Sąd stwierdza, że wniosek skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika procesowego z urzędu, został wniesiony już po upływie terminu do jego złożenia, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., w związku z czym podlega odrzuceniu, a pełnomocnik nie wykazał, że pomiędzy 27 maja 2013 r., a 22 kwietnia 2014 r. istniały jakiekolwiek obiektywne przeszkody do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, które mogłyby z kolei stanowić ewentualną podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Dodać również należy, że nawet gdyby hipotetycznie – wbrew okolicznościom niniejszej sprawy i treści wniosku pełnomocnika strony z dnia 22 kwietnia 2014 r. – założyć, że pismo skarżącej z dnia 4 czerwca 2013 r. stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, to również w tym przypadku należałoby przyjąć, że wniosek taki został złożony po terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., który upłynął w niniejszej sprawie w dniu 3 czerwca 2013 r. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 88 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ Tomasz Świstak