II SA/Po 390/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopalin bez wymaganej koncesji postanawia przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. /-/ J. Zieliński B. B. wniosła niepodpisaną skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, wezwano skarżącą do usunięcia w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w trybie doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.) w dniu 6 maja 2013 r. i pozostało bez odpowiedzi. W związku z tym tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 16 maja 2013 r. odrzucił skargę na podstawie art. 58 1 pkt 3 i 3 p.p.s.a. Odpis postanowienia, z pouczeniem o możliwości jego zaskarżenia, został doręczony stronie (adresatowi osobiście) w dniu 27 maja 2013 r. (k. 20 akt sąd.). Strona wniosła w dniu 4 czerwca 2013 r. (data nadania pisma z tego samego dnia - k. 21 akt sąd.) prośbę "o wznowienie postępowania w (...)", argumentując, że nie dotarło do niej wezwanie sądowe i w związku z tym nie miała szansy na ustosunkowanie się do niego. Zwróciła również uwagę na postępującą chorobę, która ze względu na swoją naturę ogranicza jej życie; zarazem nie podpisała skargi ani nie określiła wartości przedmiotu zaskarżenia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania charakteru przedmiotowego pisma skarżąca w dniu 24 czerwca 2013 r. wniosła o zwolnienie od kosztów postępowania, przyznanie pełnomocnika procesowego oraz przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu (adwokat zawiadamiany o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie w dniu 14 kwietnia 2014 r.) w piśmie z dnia 22 kwietnia 2014 r., złożonym w tym samym dniu do Sądu (k. 109-112 akt sąd.) wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, podając w odrębnym piśmie wartość przedmiotu zaskarżenia. Ponadto pełnomocnik podał wartość przedmiotu zaskarżenia ([...] zł). W tym samym dniu została przez skarżącą wniesione pismo przewodnie wraz z egzemplarzem podpisanej skargi (k. 113-116 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że istotne znaczenie ma fakt, iż doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło w drodze doręczenia zastępczego, a skarżąca nie otrzymała tego zarządzenia, w związku z czym nie wiedziała o istnieniu braków formalnych wniesionej przez nią skargi, jak i o upływie terminu do ich usunięcia. Dalej wyjaśnił, że w międzyczasie toczyło się postępowanie w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy, gdyż skarżąca nie miała w sprawie pełnomocnika, a fakt, że cierpi na sygnalizowane w swoich pismach schorzenie może powodować, że nie miała ona możliwości w wystarczająco odpowiedni sposób bronić swoich praw w postępowaniu. Dodał, że odrzucenie skargi spowodowało dla strony ujemne skutki procesowe, gdyż uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie skargi i zamknęło jej drogę do dochodzenia swoich praw oraz drogę do wydania wyroku w sprawie. Jednocześnie wskazał, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem skarżącej dowiedział się z chwilą doręczenia w dniu 14 kwietnia 2014 r. pisma tutejszego Sądu z dnia 9 kwietnia 2014 r. Postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, jednak postanowienie to zostało następnie uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 października 2014 r. sygn. akt II GZ 619/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Zarazem art. 88 p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc przywołane przepisy do niniejszej sprawy, wskazać należy, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu nie był spóźniony, gdyż z uwagi na stan zdrowia (strona pozostaje pod opieką [...] oraz kilku lekarzy innych specjalności, w tym [...]; była kilkakrotnie hospitalizowana) w okresie od 27 maja 2013 r. (data doręczenia odpisu postanowienia z dnia 16 maja 2013 r. o [...] [odrzuceniu] skargi) do 14 kwietnia 2014 r. (data doręczenia pisma sądowego z dnia 9 kwietnia 2014 r. zawiadamiającego pełnomocnika o wyznaczeniu go dla strony z urzędu) istniały obiektywne przeszkody do jego wniesienia. Dopiero bowiem od momentu włączenia się do postępowania profesjonalnego pełnomocnika możliwe było należyte rozpoznanie własnej sytuacji prawnej przez stronę. Z uwagi na stan zdrowia skarżącej trudno przypisać jej bowiem wcześniej możliwość pełnego rozeznania co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nawet jeżeli niektóre z jej wniosków procesowych (pism składanych osobiście) okazały się skuteczne. W konsekwencji przedmiotowy wniosek z dnia 22 kwietnia 2014 r. został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., wobec czego podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. W sytuacji, w jakiej znajduje się wnioskodawczyni nie sposób uznać, że strona ta nie zadbała należycie o swoje sprawy i zawiniła w tym zakresie, doprowadzając do tego, że nie odebrała przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie można bowiem przykładać do niej miernika należytej staranności wymaganej od osoby zdrowej, w szczególności, gdy doświadczenie życiowe wskazuje na to, że zaburzenia natury [...] (tym bardziej jeśli występują z szeregiem innych dolegliwości somatycznych) mogą znacznie utrudniać funkcjonowanie społeczne, a tym bardziej zrozumienie własnej sytuacji prawnej oraz skuteczne wykonywanie swoich uprawnień i obowiązków procesowych. Powołane przez pełnomocnika skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu oraz zażaleniu na postanowienie z dnia 8 maja 2014 r. okoliczności – rozpatrywane łącznie –przemawiają za tym, że strona bez własnej winy nie dotrzymała terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W konsekwencji, skoro wniosek o przywrócenie tego terminu został wniesiony z zachowaniem wymogów z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. i był zasadny, a nadto strona dopełniła uchybionych czynności (wymóg z art. 87 § 4 p.p.s.a.), należało uchybiony termin przywrócić. Reasumując Sąd stwierdził, że wniosek skarżącej jest zasadny. Stan zdrowia skarżącej, w szczególności ze względu na jej schorzenia natury [...], stanowił argument przemawiający za należytym uprawdopodobnieniem braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (w zakresie jej podpisania i podania wartości przedmiotu zaskarżenia). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński