II SA/Po 391/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2008r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H.S. i I.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem postanawia zwolnić H.S. i I.S. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący H. i I. małżonkowie S. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF argumentowali, że są rencistami i nie mają środków na koszty sądowe. Wnioskodawcy oświadczyli, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Wnioskodawca uzyskuje świadczenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie ([...] zł netto), a wnioskodawczyni – [...] zł brutto miesięcznie, co daje [...] zł netto. Na potwierdzenie powyższej okoliczności przedłożyli kserokopie decyzji ZUS Odział I w [...] z dnia 5 marca 2008r. oraz 20 marca 2008r. W części wniosku dotyczącej majątku nieruchomego wnioskodawcy podali, że są współwłaścicielami na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej działki nr 41/9 zabudowanej domem mieszkalnym oraz budynkiem inwentarskim, gospodarczym i prowizorycznym garażem. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie mają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z treścią art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wnioskodawcy zostali wezwani do uzupełnienia w zakreślonym terminie swoich wniosków o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń o posiadanym majątku i wysokości uzyskiwanych dochodów. W odpowiedzi wnioskodawcy oświadczyli, że nie prowadzą żadnej produkcji rolnej, nie otrzymują dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podkreślali, że nie posiadają żadnych terminowych lokat bankowych. Podali, że zaciągnęli dwa kredyty, jeden na kwotę 4.000 zł z przeznaczeniem na centralne ogrzewanie, a drugi - w kwocie 3.000 zł na remont wewnętrzny domu. Oświadczyli, jednocześnie, że kredyty te spłacają w terminie. Następnie wskazali, że otrzymali zwrot nadpłaconego podatku z tytułu poniesionych kosztów leczenia w wysokości [...] zł. Oświadczyli wyraźnie, że prócz rent nie posiadają żadnych innych dochodów. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści). Wnioskodawcy muszą przy tym wykazać, że nie mają realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżących pozwala na przyznanie im prawa pomocy i zwolnienie ich od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Uzyskują wprawdzie stałe miesięczne świadczenie, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności, które mogliby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Ponoszą również zwiększone wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją. Wysokość uzyskiwanych dochodów z tytułu ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości 1.283,50 zł netto miesięcznie wskazuje, że po uiszczeniu koniecznych wydatków bieżącego utrzymania oraz rat kredytowych, nie mają możliwości zaoszczędzenia niewielkich nawet środków celem pokrycia kosztów sądowych chociażby w części. Wprawdzie skarżący posiadają majątek nieruchomy, który co do zasady pozbawia możliwości skorzystania z prawa pomocy, bowiem stanowi źródło dodatkowego zarobkowania, poprzez jego wynajęcie czy zabezpieczenie zaciągniętego kredytu. Zdolność do uzyskania takich dochodów musi być jednak realna. Tymczasem, zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje by mogli uzyskać dodatkowe dochody z tego źródła. Nieruchomość wykorzystują bowiem na cele mieszkalne, a wysokość uzyskiwanych dochodów oraz obciążenie wynikające z już zaciągniętych kredytów ogranicza ich zdolność kredytową. Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie przyjąć należy, że wnioskodawcy nie mają możliwości ich uiszczenia nawet w części bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka