II SA/Po 392/06

PostanowienieWSA w Poznaniu2006-11-23

Skład orzekający: Barbara Kamieńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, gdy jej organ był właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Gmina, której organ był właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jej rola w takim postępowaniu jest rolą organu administracji publicznej, a nie strony postępowania, co wyłącza możliwość dochodzenia jej interesu prawnego na drodze sądowej.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. przywróciło termin do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza C. z dnia [...] stycznia 2001 r. ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, a następnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie. Gmina Miejska C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) na decyzję SKO, domagając się jej uchylenia. SKO wniosło o odrzucenie skargi, argumentując, że gmina nie jest podmiotem uprawnionym do jej wniesienia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Gminy Miejskiej C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Kamieńska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miejskiej C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i umorzenia postępowania I instancji w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odrzucić skargę /-/ B. Kamieńska Burmistrz C. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. ustalił dla K. i J. J. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Na skutek odwołania wniesionego od tej decyzji przez J. J. , w którym to odwołaniu zawarty był wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia – Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. (przypuszczalnie wydanie decyzji nastąpiło w 2006 r., ale oczywista omyłka nie została sprostowana) przywróciło termin do złożenia odwołania oraz uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie I instancji. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez Gminę Miejską C. – z wnioskiem o jej uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, stwierdzając że skarżąca Gmina "nie jest podmiotem prawnym (...) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaprezentowane w odpowiedzi na skargę znajduje oparcie w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzeczeniach tych stwierdzono, że gmina nie może być stroną w sprawach, w których obowiązujące prawo powierza jej organowi kompetencję do rozstrzygania w I instancji w drodze decyzji o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej (patrz m.in. uchwały NSA z 9.10.2000 r. sygn. OPK 14/00 – ONSA 2001/1/17 i z 19.05.2003 r. sygn. OPS 1/03 – ONSA 2003 r., nr 4, poz. 115 oraz wyrok z 16.02.2005 r., sygn. OSK 1017/04). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w obecnym składzie ten pogląd podziela. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w ostatnio powołanym wyroku z dnia 16 lutego 2005 r., rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczana przepisami prawa pozytywnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Oczywiste jest, że w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w trybie przepisów dawnej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jak i ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gmina realizuje powierzone zadania o charakterze publicznym; nie tylko zresztą ustala przedmiotowe opłaty, ale i przyjmuje wpływy (dochody) z tego tytułu. Jednakże dbałość o interes publiczny nie może być identyfikowana z interesem prawnym na gruncie art. 28 kpa i art. 50 § 1 p.p.s.a. (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2004 r., IV SA 4913/03, Lex nr 164515). Skoro uprawnienie do wniesienia skargi ma podmiot posiadający interes prawny, a skarżąca Gmina w niniejszej sprawie nie może wykazać się takim interesem – na zasadzie art. 50 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. /-/ B. Kamieńska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło