II SA/Po 393/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia Stop Wiatrakom w Wielkopolsce od zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie /-/ J. Szuma Pismem z dnia 6 kwietnia 2017 r. Stowarzyszenie [...] (dalej "Stowarzyszenie") wniosło skargę na postanowienie Wojewody z dnia 21 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania (k. 4 akt sądowych). W skardze, poza żądaniami głównymi, zawarto wniosek o zwolnienie Stowarzyszenia z kosztów wpisu sądowego. Pismem z dnia 6 czerwca 2017 r. (na zarządzenie z dnia 5 czerwca 2017 r.) wezwano Stowarzyszenie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu i jednocześnie załączono formularz PPF (k. 18, 20 i 21 akt sądowych). Dnia 7 lipca 2017 r. wpłynął do akt sądowych formularz PPF wypełniony przez Stowarzyszenie (k. 23-27 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2017 r. referendarz sądowy polecił ponownie wezwać Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie wypełnionego i podpisanego przez przedstawiciela Stowarzyszenia prawidłowego formularz PPPr pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Polecił także poinformować skarżące Stowarzyszenie, że za zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2017 r. wysłano omyłkowo formularz PPF (k. 29 akt sądowych). Powyższe wezwanie do uzupełniania braków formalnych wniosku doręczono dnia 27 lipca 2017 r., jednakże nie zostało przez skarżące Stowarzyszenie wykonane (k. 30 i 31 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W motywach zarządzenia wskazano, że strona skarżąca zarządzeniem z dnia 12 lipca 2017 r. została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku o prawo pomocy poprzez złożenie go na właściwym urzędowym formularzu PPPr pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 w. zw. z art. 252 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). Wezwanie o przedłożenie wniosku na formularzu PPPr nie zostało wykonane, co musiało skutkować pozostawieniem wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 6 P.p.s.a. Od zarządzenia z dnia 29 sierpnia 2017 r. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw (nazwany "zażaleniem") występując o uchylenie zaskarżonego zarządzenia (błędnie napisano "postanowienia"), sprostowanie i uzupełnienie go w części orzekającej, zwolnienie z kosztów wpisu sądowego oraz ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że zaskarżone zarządzenie (błędne zwane "postanowieniem") zawiera "błąd formalno-prawny" polegający na braku określenia, że postępowanie jest związane z inwestycją budowy turbin wiatrowych na terenie Gminy D., co wymaga sprostowania i uzupełnienia. Stowarzyszenie podniosło także, że powyższe uzupełnienie jest niezbędne, gdyż ten sam inwestor prowadzi podobną inwestycję na terenie G. W., gdzie Burmistrz wydał decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, a Starosta Ś. inne decyzje o pozwoleniu na budowę turbin wiatrowych. Odnosząc się do kwestii nie złożenia formularza PPPr Stowarzyszenie podniosło, że stwierdzone uchybienie było niezamierzone i niecelowe, a spowodowane chorobą, uniemożliwiającą ponowne przesłanie urzędowego formularza. Przedstawiciel Stowarzyszenia wystąpił także o ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu podnosząc, że nie posiada wykształcenia prawniczego ani doświadczenia procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Objęte sprzeciwem postanowienie referendarza podlega utrzymaniu w mocy. Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprzeciwu wniesionego w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż – wbrew podniesionym w nim zarzutom – zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na prawidłowym urzędowym formularzu, jak tego wymaga art. 252 § 2 P.p.s.a. W tym miejscu Sąd przyznaje, że co prawda wraz z wezwaniem z dnia 6 czerwca 2017 r. omyłkowo przesłano Stowarzyszeniu nieprawidłowy formularz PPF (dla osoby fizycznej) i Stowarzyszenie na to wezwanie odpowiedziało, jednakże okoliczność tak nie podważa skuteczności kolejnego wezwania z dnia 14 lipca 2017 r. (na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2017 r.), wraz z którym przesłano Stowarzyszeniu właściwy formularz PPPr. Na to ostatnie wezwanie strona skarżąca nie odpowiedziała, choć było ono doręczone wprost do rąk przedstawiciela Stowarzyszenia i potwierdzone pieczęcią (k. 32 akt sądowych). Było ono także opatrzone rygorem: pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zatem zakreślony termin na wypełnienie i odesłanie formularza upływał z dniem 3 sierpnia 2017 r. r. Analiza akt sprawy pokazuje, że do dnia wydania zaskarżonego zarządzenia stowarzyszenie nie odpowiedziało na wezwanie i nie nadesłało wypełnionego formularza PPPr. W konsekwencji referendarz prawidłowo wydał zarządzenie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Uzupełniająco Sąd wskazuje też, że argumenty Stowarzyszenia dotyczące błędu formalnoprawnego zaskarżonego postanowienia polegające na braku wskazania, że postępowanie dotyczy budowy elektrowni wiatrowych oraz żądania skarżącego "uzupełnienia i sprostowania" tego postanowienia przez Sąd rozpoznający sprzeciw są nietrafne i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności pozostawienia przez referendarza sądowego dotychczasowego wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Sąd wyjaśnia też, że w części wstępnej orzeczeń sądowych wskazuje się ostateczną decyzję organu drugiej instancji (nazwę organu, datę wydania, numer akt administracyjnych) objętą skargą, a następnie skrótowo przedstawia się przedmiot zaskarżenia. Wynika to z art. 138 P.p.s.a. (w zw. z art. 166 P.p.s.a.) oraz powszechnie przyjętej w sądownictwie praktyki. Podkreślić należy, że sposób określenia przedmiotu zaskarżenia ma charakter formalno-informacyjny (w niniejszej sprawie "w przedmiocie niedopuszczalności odwołania") i nie ogranicza Sądu merytorycznie w zakresie sprawowanej kontroli administracji publicznej, gdy dojdzie do wydania wyroku. Ubocznie Sąd wskazuje, że zawarte w treści sprzeciwu ponowione wnioski przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza dotyczący ustanowienia pełnomocnika z urzędu, we wskazanym w nich zakresie zostaną odrębnie rozpoznane przez referendarza sądowego. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ J. Szuma