II SA/Po 3934/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu w dniu 03 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o pozbawieniu J.J. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż J. J. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej", w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka skarżący był funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej, zaś służba w MO nie jest zaliczana do działalności kombatanckiej, podnoszony przez stronę udział w pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy nie jest represją w rozumieniu ustawy. Od powyższej decyzji skargę złożył J.J. W uzasadnieniu skarżący opisał tok postępowania weryfikacyjnego i odwoławczego oraz powołał się na pracę przymusową na rzecz okupanta, wskazał, iż jego praca w MO polegała na regulowaniu ruchu drogowego, pracy jako wodniak, a także, że w swojej pracy miał na uwadze naród polski i ojczyznę. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 03 maja 2004 r. skarżący wyjaśnił, iż w początkowym okresie służby w MO w lutym 1945 r. w czasie walk o wyzwolenie Poznania pełnił służbę wartowniczą, patrolową i eskortował więźniów, nie uczestniczył w walkach z armią niemiecką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Z analizy akt sprawy wynika, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 10.02.1945 r. do 31.12.1947 r. Ubiegając się o członkostwo w organizacji ZBoWiD w 1977 r. skarżący dołączył zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej MO w Poznaniu, z którego wynika, iż w wyżej wskazanym okresie pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej i w okresie służby brał udział w walkach zbrojnych z reakcyjnym podziemiem. Jednocześnie w swoim życiorysie oraz deklaracji członkowskiej skarżący podał, iż do wyzwolenia Poznania pracował w niemieckich zakładach produkcyjnych w Poznaniu, po wyzwoleniu wstąpił do MO, brał udział w wyprowadzaniu jeńców niemieckich z Cytadeli Poznańskiej, następnie był w plutonie operacyjnym MO do 1947 r., brał udział w likwidacji bandy Kolczaka w powiecie Tureckim. W toku postępowania weryfikacyjnego i w postępowaniu odwoławczym skarżący wskazywał, iż po wyzwoleniu Poznania, kiedy trwały jeszcze walki o Cytadelę, jako funkcjonariusz MO pełnił służbę wartowniczą, patrolową i eskortował jeńców niemieckich po wyprowadzeniu z Cytadeli. Nie budzi więc wątpliwości fakt, iż skarżący jest osobą wymienioną w art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uzyskał bowiem uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Jednocześnie z akt sprawy i twierdzeń skarżącego nie wynikają okoliczności wskazujące na uzyskanie przez niego uprawnień z tytułów określonych w ustawie, tj. art. 1 ust. 2, art. 2 lub art. 4 powołanej ustawy. Zgodnie z preambułą do ustawy i treścią wskazanych przepisów kombatantami są osoby, które walczyły o suwerenność i niepodległość Polski w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, w formacjach Wojska Polskiego, armii sojuszniczych, podziemnych organizacjach niepodległościowych i w działalności cywilnej-z narażeniem na represje. Działalność skarżącego w okresie od 10.02.1945 r. do 31.12.1947 r. nie spełnia wyżej wskazanych kryteriów. Nie była ona wykonywana w ramach służby w Wojsku Polskim, służby w armiach sojuszniczych lub służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach z art. 1 ust. 2 ustawy. Nie może być również zaliczona do walk o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych w okresie do 31.12.1945 r. z art. 2 pkt 2 ustawy, bowiem Milicja Obywatelska nie miała charakteru służby zmilitaryzowanej w rozumieniu przepisów przedmiotowej ustawy (pogląd taki konsekwentnie reprezentują zarówno NSA jak i Sąd Najwyższy, np. uchwała NSA z dnia 12.06.2000 r. sygn. OPS 5/00-ONSA 2001/1/13, wyrok SN z dnia 09.02.2001 sygn. III RN 59/00-OSNP 2001/19/572), nadto skarżący nie uczestniczył w walkach (działaniach zbrojnych), a jedynie w patrolach, służbie wartowniczej i konwojowaniu jeńców. Z tego ostatniego względu i z uwagi na okoliczność, iż opisane działania skarżącego miały miejsce już na terenach wyzwolonych, nie mogą być one zaliczone do działalności z art. 2 pkt 5 ustawy. Tym samym zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 15.02.2001 r., są zgodne z prawem i brak uzasadnionych podstaw do ich kwestionowania. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski JFS