II SA/Po 394/07

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2007r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji postanawia zwolnić R.J. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka Skarżący R.J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. Argumentował, że sześcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z prowadzenia gospodarstwa rolnego, które oszacował na kwotę około [...] zł. miesięcznie. Czworo dzieci wnioskodawcy jest w wieku szkolnym. Wnioskodawca oświadczył, że miesięczne koszty utrzymania rodziny stanowią: opłata za energię – 120 zł, gaz w butlach – 90 zł, opał – 200 zł, podatek – 25 zł, koszty zakupu środków ochrony roślin – 400zł, dojazd dzieci do szkoły – 200zł. W części dotyczącej majątku nieruchomego wnioskodawca podał, że posiada jedynie nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Mieszka wraz z rodziną u rodziców żony, gdzie zajmują pokój z kuchnią. Wnioskodawca oświadczył, że nie ma innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, czy wartościowych ruchomości. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oświadczył, że zajmuje się hodowlą trzody chlewnej, a posiadane grunty obsiewa zbożem, którym karmi zwierzęta. W gospodarstwie nie zatrudnia żadnych pracowników, pomagają mu żona i dzieci. Oświadczył, że dysponuje 17-letnimi maszynami rolniczymi: pługiem, siewnikiem, opryskiwaczem, rozsiewaczem do nawozu oraz przyczepą. Należący do niego ciągnik [...] jest z 1987r., a samochód osobowy marki [...] z 2001r. Oświadczył, że uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu renty chorobowej w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny na dzieci w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca przedłożył decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z 2006r. na łączną kwotę [...] zł. Wskazał na dodatkowe miesięczne koszty utrzymania: leki na swoje leczenie – 50 zł, telefon – 50 zł oraz po 7 zł na każde dziecko z tytułu składki dla szkoły na ksero i inne potrzeby. Wnioskodawca potwierdził wydatki z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego załączając faktury za paliwo oraz za zakup pasz i innych środków produkcji. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Wnioskodawcy muszą przy tym wykazać, że nie mają realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sześcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz świadczeń społecznych, co daje łącznie kwotę około [...] zł miesięcznie (dochód z gospodarstwa, zasiłek rodzinny, renta wnioskodawcy). Na jednego członka rodziny wypada więc około [...] zł miesięcznie. Koszty bieżącego utrzymania rodziny kształtują się na poziomie około 713 zł (energia – 120 zł, gaz w butlach – 90 zł, opał – 200 zł, podatek - 25 zł, dojazdy dzieci do szkół – 200 zł, telefon - 50 zł, składka szkolna - 28 zł). Doliczyć należy także zwiększone wydatki związane z leczeniem wnioskodawcy, który oświadczył, że wydaje co miesiąc na leki 50 zł. Na pozostałe wydatki rodziny związane głównie z wyżywieniem, ubiorem i zakupem środków higienicznych pozostaje więc około [...]zł. Znaczną cześć dochodów pochłaniają także potrzeby czwórki dzieci, które są w wieku szkolnym. Wysokość uzyskiwanych dochodów nie pozwala, więc na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Wprawdzie skarżący posiadają majątek nieruchomy, który co do zasady pozbawia możliwości skorzystania z prawa pomocy, bowiem stanowi źródło dodatkowego zarobkowania, jednak zdolność do uzyskania takich dochodów musi być realna, a ich wysokość winna uzasadniać twierdzenie, że dysponują środkami, które pozwalają na uiszczenie kosztów sądowych. Tymczasem, w niniejszej sprawie majątkiem tym jest gospodarstwo rolne, z prowadzenia którego wnioskodawca czerpie dochody na utrzymanie rodziny. Wykorzystuje zatem możliwości zarobkowe jakie daje mu posiadanie tej nieruchomości. Biorąc pod uwagę przede wszystkim wysokości uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz ponoszonych kosztów utrzymania rodziny przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych nawet w części bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka