II SA/Po 394/24
WyrokWSA w Poznaniu2024-10-30
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożony przed 1 stycznia 2024 r. powinien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących do tej daty, nawet jeśli decyzja została wydana po tej dacie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożony przed 1 stycznia 2024 r. powinien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących do tej daty, zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym oraz art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przeciągające się postępowanie administracyjne nie może pozbawić wnioskodawcy prawa do świadczenia na zasadach dotychczasowych. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które nie odniosło się do zarzutów strony w odwołaniu, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności i przekonywania.Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne na matkę J. L. w dniu 8 grudnia 2023 r. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., które ograniczają przyznawanie świadczenia do osób sprawujących opiekę nad niepełnoletnimi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym i art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, argumentując, że prawo do świadczenia powinno być oceniane według stanu na dzień złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 07 marca 2024 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 7 marca 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 2, art. 3, art. 17, art. 20, art. 24, art. 26 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.; dalej: "u.ś.r.") oraz art. 43 i art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429; dalej: "u.ś.w."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił B. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad J. L..
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 8 grudnia 2023 r. B. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką J. L.. Decyzją z dnia 8 stycznia 2024 r., nr [...], organ I instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednak w wyniku rozpoznania odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 lutego 2024 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, które wprowadziła ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429).
Przechodząc do meritum organ I instancji wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 stycznia 2024 r. przysługuje osobom, które sprawują opiekę nad osobami niepełnosprawnymi w wieku do ukończenia 18. roku życia. Stosownie do art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Wykładnia literalna art. 63 ust. 1 u.ś.w. pozwala na wyrażenie stanowiska, że przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji należy stosować jedynie do spraw, w których do dnia 31 grudnia 2023 r. powstało prawo do świadczenia. Inaczej rzecz ujmując, "stara ustawa" ma zastosowanie tam, gdzie w drodze decyzji organ przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przed końcem roku 2023. W konsekwencji, negatywne rozstrzygnięcia, tj. odmawiające przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, podlegają uregulowaniom obowiązującym od 1 stycznia 2024 r.
Mając powyższe na uwadze, należało odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że od dnia 1 stycznia 2024 r. brak jest możliwości przyznania przedmiotowego świadczenia na niepełnosprawne osoby dorosłe.
W odwołaniu z dnia 25 marca 2024 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego B. K. zaskarżyła wydaną decyzję w całości, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 63 ust. 1 u.ś.w. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r.
W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że organ I instancji błędnie przyjął, iż art. 63 ust. 1 u.ś.w. nie może być zastosowany ponieważ do dnia 31 grudnia 2023 r. nie powstało prawo do świadczenie pielęgnacyjnego. Stanowisko to nie jest trafne, ponieważ zgodnie z art 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie z art. 24 ust. 4 tej ustawy, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Wobec tego organ I instancji rozpatrując w marcu 2024 r. wniosek, który został złożony w grudniu 2023 r. winien ustalić, czy w tej sprawie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało od grudnia 2023 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Organ I instancji powinien więc ustalić, czy opiekun spełnia wszystkie warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego już od grudnia 2023 r. na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., co oznacza, że w tym przypadku prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do 31 grudnia 2023 r. Odwołująca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 8 grudnia 2023 r. i w tej dacie spełniała wszystkie warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzupełnieniu odwołania z dnia 8 kwietnia 2024 r. B. K. wskazała, że wykładnia, według której o stosowaniu określonych przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego decyduje data wydania decyzji jest nie tylko sprzeczna z brzmieniem art. 63 ust. 1 u.ś.w. w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r., ale także nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Zauważyć bowiem należy, że obywatel uprawniony do świadczenia ma wpływ na datę złożenia kompletnego wniosku, jednak nie ma zwykle żadnego wpływu na datę wydania decyzji w sprawie indywidualnej. W konsekwencji, przy wykładni art. 63 ust. 1 u.ś.w. przyjętej przez organ l instancji, o stosowaniu określonych przepisów decydowałby często przypadek lub np. stopień obłożenia danego urzędu sprawami. Przykładowo, jeden uprawiony mógłby złożyć wniosek 1 grudnia 2023 r. i otrzymać decyzję przed końcem 2023 r., a inny uprawniony, który złożył wniosek w tym samym dniu, mógłby otrzymać decyzję już w 2024 r. W konsekwencji sytuacja dwóch osób uprawnionych byłaby radykalnie różna bez jakichkolwiek normatywnie uzasadnionych powodów. Nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa byłoby więc, aby sytuację prawną obywatela arbitralnie kształtować w zależności od tego, w jakim dniu zostanie wydana decyzja. W ten sposób mogłoby dochodzić do pozbawiania praw nabytych jedynie w drodze przedłużania (choćby niecelowego) postępowania administracyjnego.
Odwołująca dodała także, że założeniem ustawodawcy było, aby kryterium stosowania nowych zasad w zakresie przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego stanowiła data złożenia kompletnego wniosku, a nie data wydania decyzji, co znalazło wyraz w uzasadnieniu do projektu u.ś.w., gdzie wskazano, że "opisane powyżej nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekuna zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad która jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego."
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uchylony przez art. 43 pkt 4 lit. b u.ś.w. Świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach mogą otrzymać osoby, które sprawują opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami w wieku do ukończenia 18. roku życia. Natomiast art. 63 ust. 1 u.ś.w. wskazuje, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ I instancji ponownie rozpatrując niniejszą sprawę postanowił odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Negatywną przesłanką nie pozwalającą na ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do przyznania świadczenia wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r. Odwołująca nie sprawuje opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia.
W skardze z dnia 10 maja 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 63 ust. 1 u.ś.w. w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r. oraz art. 17 ust. 1b u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.
W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu i jego uzupełnieniu. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że w pierwszej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, która później została uchylona przez organ odwoławczy, organ I instancji powołał się na art. 17 ust. 1b u.ś.r., wobec czego zasadny jest wniosek, aby sąd w uzasadnieniu wyroku jednoznacznie odniósł się do powyższego zagadnienia i wskazał na związanie organu wydającego decyzję w niniejszej sprawie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2014 r., by nie dopuścić do sytuacji, że organ ponownie wyda decyzję sprzeczną z prawem. Pomimo całkowicie ugruntowanego stanowiska orzecznictwa co do skutków wskazanego wyroku, znana jest praktyka organów administracji ignorująca skutki prawne tego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Kontroli Sądu poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 marca 2024 r., nr [...], o odmowie przyznania B. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką J. L..
Spór w sprawie koncentruje się wokół ustalenia, czy w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., a więc przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzoną na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1429), czy też przepisy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, a za nim organ odwoławczy uznały, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2024 r., co w konsekwencji oznacza niemożność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, która ukończyła 18. rok życia.
Zdaniem Sądu stanowisko organów rozstrzygających w sprawie jest błędne.
W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 roku, stosuje się przepisy dotychczasowe. Dalej wskazać należy, że stosownie do art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
W konsekwencji powyższego, zdaniem Sądu na gruncie art. 63 ust. 1 u.ś.w. przyjmować należy, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesądza, stosownie do art. 24 ust. 2 z uwzględnieniem ust. 2a u.ś.r., spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, gdy wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 2023 r.
Stanowisko, że powstanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego wiązać należy z datą złożenia wniosku potwierdza także treść uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym. Wskazano w nim, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 roku i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie. Natomiast osoby, które nabyły lub nabędą prawo do ww. świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy nowelizującej będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad która jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego.
Skoro z woli ustawodawcy zachowana została możliwość przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych, to przeciągające się postępowanie administracyjne nie może pozbawiać wnioskodawcy możliwości uzyskania tego świadczenia na zasadach dotychczasowych. Całkowicie chybione jest więc wyrażone przez organ I instancji stanowisko, że aby stosować przepisy dotychczasowe, wniosek musi zostać rozpatrzony pozytywną decyzją przyznającą świadczenie pielęgnacyjne przez organ I instancji albo w postępowaniu odwoławczym przez organ II instancji do dnia 31 grudnia 2023 r.
W orzecznictwie sądowym, które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, przyjmuje się, że o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 190/24 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego przed dniem 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a u.ś.w. zamieniającego art. 17 u.ś.r.) organy administracji rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1811/23, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 105/24).
Z uwagi na powyższe, materialnoprawną podstawę dla oceny zasadności wniosku skarżącej, który został złożony w dniu 8 grudnia 2023 r., powinny stanowić przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., co – w związku z koniecznością uwzględnienia wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – musiało skutkować uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Jednocześnie jednak Sąd z całą stanowczością podkreśla, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie mogła ostać się w obrocie prawnym także z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 11 i art. 15 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala bowiem stwierdzić, że organ odwoławczy wywiązał się z obowiązków orzeczniczych wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady przekonywania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało bowiem samodzielnej oceny przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, referując wyłącznie to, co zrobił w sprawie organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał wyłącznie, że "organ I instancji ponownie rozpatrując niniejszą sprawę postanowił odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Negatywną przesłanką nie pozwalającą na ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do przyznania świadczenia wynikających z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących od dnia 1 stycznia 2024 r. Odwołująca nie sprawuje opieki nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia". W zaskarżonej decyzji nie ma nawet wzmianki o tym, czy organ odwoławczy uznaje to stanowisko za zasadne, wobec czego można to wywodzić wyłącznie z tego, że organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Tymczasem w odwołaniu oraz jego obszernym uzupełnieniu skarżąca podjęła merytoryczną polemikę z zaprezentowanym przez organ I instancji stanowiskiem, sięgając przy tym w głównej mierze do wyroków sądów administracyjnych oraz do uzasadnienia do projektu ustawy nowelizującej przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy całkowicie zignorował jednak treść złożonego przez skarżącą odwołania i nie odniósł się do istoty sporu w sprawie. Zdaniem Sądu takie postępowanie organu odwoławczego jest niedopuszczalne i niezgodne z zasadami rzetelnej i sprawnej administracji.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie B. K. nie wywiązało się z obowiązków orzeczniczych wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady przekonywania. Podkreślenia wymaga to, że mimo sformułowania przez stronę skarżącą konkretnych zastrzeżeń co do zastosowania przepisów w błędnym brzmieniu, organ odwoławczy w treści zaskarżonej decyzji nie odniósł się do nich, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń nijak nie przystających do standardów dobrej administracji. O ile organ drugiej instancji nie ma prawa poprzestać na kontroli orzeczenia i nie ma prawa ograniczyć się do zbadania zasadności odwołania (przedmiotem postępowania dla niego jest bowiem dana sprawa, a nie środek zaskarżenia), to nie może on zarzutów strony pominąć milczeniem. Dwuinstancyjność oznacza bowiem, że organ odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 107 § 3 K.p.a. wymaga od organu wyższego stopnia odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, które faktycznie mogą mieć wpływ na ocenę sprawy. Uzasadnienie decyzji wydanej na skutek odwołania przez organ drugiej instancji winno przekonywać, że realizując obowiązek powtórnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy wzięto pod uwagę argumentację wyrażoną w odwołaniu. Zasada przekonywania wyrażona w art. 11 K.p.a. nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę.
Reasumując, zdaniem Sądu sytuacja, w której organ odwoławczy w zasadzie nie zajmuje własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie, nie dokonuje własnych ocen i ogranicza się do kontroli zaskarżonej decyzji bez szczegółowego uzasadnienia i odniesienia się do zarzutów odwołania prowadzi wprost do naruszenia zasady wynikającej z art. 15 K.p.a. oraz pozostaje w sprzeczności z regułami wynikającymi z art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1 i art. 11 K.p.a. Rozpoznając odwołanie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze działało niestarannie, co nie daje gwarancji zachowania standardów działania administracji i publicznej wyrażonych w powołanych wcześniej art. 7, art. 8 ust. 1 i art. 11 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 7 marca 2024 r., nr [...], albowiem zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 63 ust. 1 u.ś.w., które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 11 i art. 15 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie prowadząc postępowanie organy rozstrzygające w sprawie ocenią, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. Organy będą miały przy tym na uwadze, że w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, powstanie niepełnosprawność osoby wymagającej opieki po 18. roku życia nie może stanowić przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
O kosztach postępowania, na które składa się kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło