II SA/Po 3944/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-06-03

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, pozbawiając uprawnień kombatanckich, prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie uczestnictwa skarżącego w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, pozbawiając uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 9, 77 § 1 i 107 kpa, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym braku ustaleń dotyczących walk prowadzonych przez jednostkę wojskową skarżącego z oddziałami wymienionymi w ustawie. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu F.M. uprawnień kombatanckich, przyznanych pierwotnie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej". Organ uznał, że skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim w okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej, ale nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Skarżący odwołał się do uprawnień wynikających z pełnienia służby wojskowej w 1947 r. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów postępowania przez organ.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu w dniu 03 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi F.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o pozbawieniu F.M. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż F. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej". W okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim, w tym czasie nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 powyższej ustawy. Od powyższej decyzji skargę złożył F.M. W uzasadnieniu skarżący powołał się na uprawnienia kombatanckie wynikające z tytułu pełnienia służby wojskowej w 1947 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ orzekający na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, zaś poniechanie takich ustaleń stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Tytułem takim jest m.in. uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu (art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 20.09.1947 do 31.12.1947 r. W tym czasie pełnił służbę w Wojsku Polskim, w jednostce Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (określanej w aktach ZBOWiD jako WBW Olsztyn) i brał udział w walkach z bandami reakcyjnego podziemia. Z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w G. z lipca 1984 r., deklaracji członkowskiej ZBOWiD i życiorysu skarżącego, złożonych w 1985 r. w związku ze staraniami o przyjęcie do wymienionej wyżej organizacji kombatantów, wynika, iż skarżący odbywał służbę wojskową z poboru w okresie od 20.09.1947 do 22.09.1949 r. Z akt ZBOWiD-u nie wynika natomiast gdzie i z jakimi ugrupowaniami skarżący walczył w okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej, tj. od 20.09.1947 r. do 31.12.1947 r. Okoliczności zawarte we wskazanych wyżej aktach mogą wskazywać na zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich z tytułu określonego w art. 1 ust. 2 pkt 6 powoływanej wyżej ustawy o kombatantach... Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poniechał dokonywania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie, w szczególności brak jest w aktach informacji z Centralnego Archiwum Wojskowego, czy ewentualnie innych materiałów źródłowych, z których wynikało by gdzie i z jakimi ugrupowaniami walczyła jednostka wojskowa skarżącego. Organ administracji nie wskazał również w zaskarżonej decyzji na jakich dowodach oparł swoją konkluzję, iż skarżący nie walczył z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Pismo z dnia 13.03.2000 r., skierowane do skarżącego w toku postępowania weryfikacyjnego, jest bardzo ogólnikowe i nie zawiera wyjaśnień co do okoliczności faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony w przedmiotowym postępowaniu, nie spełnia więc wymogów z art. 9 kpa. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] wydano z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 9, 77 § 1 i 107 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w tym wskazane wyżej kwestie i jeszcze raz przeanalizować w świetle ustalonych okoliczności przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na treść z art. 26 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). /-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło