II SA/Po 3951/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz Geremek Włodzimierz Zygmont Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...].[...], II. zasądzić od Wojewody na rzecz P.S. kwotę [...] zł tytułem kosztów sądowych, III. stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska /-/ T. Geremek AR Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta. G.W. , wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1976r. o ewidencji ludności i dowodów osobistych (Dz. U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 ze zm.) oraz art. 104 § 1 kpa, nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku P.S. i odmówił wymeldowania J.I. z miejsca pobytu stałego w lokalu [...] w budynku przy ul. [...] w G.W. W toku przeprowadzonego postępowania w. w. organ ustalił, że J.I. został w 1978r. zameldowany we wskazanym lokalu przez swoją konkubinę D. S., matkę P. S., która była wówczas głównym najemcą. Po śmierci matki 19 kwietnia 2001r. lokatorskie prawo do w. w. lokalu uzyskał P.S., stając się jego głównym najemcą. Przez rok J. I. w mieszkaniu tym mieszkał sam. Następnie zamieszkał w nim, również P.S. z konkubiną i ich dzieckiem. Wówczas J.I. wyprowadził się i zamieszkał z W.G. w lokalu nr [...] przy ul. [...] gdzie zameldowany jest na pobyt czasowy. Mimo to J. I. chcąc zamieszkać we wcześniej zajmowanym pokoju w lokalu nr [...] – chociaż P. S. mu to uniemożliwiał – uzyskał od Spółdzielni Mieszkaniowej odrębną książeczkę opłat za ten lokal i uiszczał na jej rzecz kwotę 100 zł. W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta G.W. uznał, że wymeldowanie osoby z lokalu może nastąpić wówczas, gdy: - utraciła ona uprawnienia do lokalu i opuściła miejsce pobytu stałego, - jeżeli opuściła miejsce pobytu stałego, nie przebywa w nim co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Skoro miejsce pobytu J. I. jest znane i nie opuścił on lokalu dobrowolnie, zgodnie z art. 15 ust. 2 w. w. Ustawy brak podstaw do wymeldowania w. w. bez względu na to, że utracił uprawnienia do przebywania w lokalu nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji P.S. m. in. podnosi, że J.I. opuścił jego mieszkanie dobrowolnie i że uregulował na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej opłatę za lokal tylko raz. Ponadto odwołujący się zauważa, że J. I. nadal nie mieszka u W. G. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] , utrzymywał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, powołując się na przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdził, że wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego może nastąpić wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki tj., gdy utraciła ona uprawnienia do przebywania w lokalu oraz opuściła miejsce stałego pobytu nie dokonując obowiązku wymeldowania się. J. I., co prawda utracił uprawnienia po przebywania w lokalu, lecz miejsce jego pobytu jest znane, a ponadto nie opuścił on miejsca stałego pobytu na stałe ponieważ chce tam wrócić. Wobec powyższego brak podstaw do zmiany zaskarżanej decyzji. Decyzję tę P. S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom samorządowym nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim nieuwzględnienie okoliczności, że J.I. sam i dobrowolnie wyprowadził się z zajmowanego pokoju, a nadto, że stale przebywa u swojej konkubiny i jest u niej zameldowany tymczasowo oraz, że posiada własne mieszkanie przy ul. [...] w G, W., a ponadto odziedziczył dom mieszkaniowy w K., przy ul. [...]. Skarżący stwierdza, że jako główny najemca nie wyraża zgody na pobyt J.I. w jego mieszkaniu i na prowadzenie w nim przez w. w. biura. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Skargę uznać należy za uzasadnioną. Niesporny w sprawie jest fakt, że skarżącemu przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu nr w budynku przy ul. [...] w G.W., w którym zamieszkuje wraz z rodziną . Ma więc uzasadniony interes prawny by domagać się wymeldowania z tegoż mieszkania byłego konkubenta matki J. I., który od 26 kwietnia 2001r. w lokalu tym nie przebywa. W myśl przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1976r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 ze zm.) organ gminy uprawniony jest do wydania decyzji w przedmiocie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy, a ponadto bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim ci najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W wyznaczonej sprawie zaistniała okoliczność określana w pierwszym członie alternatywy czyli, że osoba utraciła prawo do przebywania w lokalu, a ponadto opuściła stałe miejsce pobytu. Organy obu instancji prawidłowo uznały, że J. I. utracił prawo do przebywania w omawianym lokalu, a nadto, że od kwietnia 2001r. faktycznie w nim nie przebywa. Organ odwoławczy, skorygował w uzasadnieniu swej decyzji błędne stanowisko Prezydenta Miasta G.W. , co do konieczności zaistnienia przesłanki opuszczenia lokalu przez co najmniej 6 miesięcy, jednakże uznał za prawidłowy pogląd, że wymeldowanie osoby nie może nastąpić skoro miejsce jej pobytu jest znane. Skład orzekający nie podziela tego stanowiska, bowiem omawiany przepis przewiduje dwie sytuacje faktycznie uzasadniające wymeldowanie osoby, a mianowicie utratę uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania oraz drugą, gdy osoba po opuszczeniu miejsca pobytu stałego nie przebywa w nim 6 miesięcy, a miejsca jej pobytu nie można ustalić. W pierwszym przypadku fakt, że znane jest miejsce pobytu osoby nie stoi na przeszkodzie podjęcia decyzji o jej wymeldowaniu. Istotne jest jednak ustalenie, że do nowego miejsca pobytu osoba, po zerwaniu związków z lokalem poprzednim, przeniosła swoje centrum życiowe (osobiste i majątkowe) i że przebywa w innym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie skoro J.I 3 lata zamieszkuje u swej konkubiny. Zauważyć także należy, że w związku z uznaniem przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002r. sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34) za niezgodny z konstytucją RP przepisu art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podstawową przesłanką wymeldowania jest nieprzebywanie osoby w miejscu zameldowania, bez wymogu wykazywania utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Rozważyć należy ponadto okoliczność, czy J.I. dobrowolnie opuścił lokal Nr [...] przy ul. [...] Istotne dla wyjaśnienia tej kwestii wydaje się być zawarte w protokole Nr 2/2001 z rozprawy administracyjnej stwierdzenie J. I, że "mieszkanie opuściłem w dniu 26 kwietnia 2001r. po zdaniu kluczy", a ponadto okoliczność opuszczenia lokalu po tym jak wprowadził się do niego skarżący z rodziną bowiem jak stwierdził J. I. nie może w takich warunkach pracować w swoim pokoju. Co prawda w. w. w innym miejscu stwierdza, że skarżący uniemożliwił mu powrót do mieszkania, do którego zamierzał powrócić. Pozostaje to jednak w sprzeczności z faktem, że przeniósł on na stałe swoje centrum życiowe do mieszkania konkubiny, i to zarówno w sferze osobistej jak i majątkowej. Z tych względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska /-/ T.M. Geremek AR