II SA/Po 3959/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Batorowicz ( spr ) Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie renty socjalnej i zasiłku wyrównawczego ; o d d a l a s k a r g ę /-/ M.Dybowski /-/ M.Hrycaj /-/ R.Batorowicz Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. Nr 122, poz. 593, z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 4, art. 24 ust. 4 oraz 27a ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania S.G. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie renty socjalnej oraz zasiłku stałego wyrównawczego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję opierając się na następujących ustaleniach. S.G. dnia [...] r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku stałego wyrównawczego oraz renty socjalnej wraz z załączonym odpisem orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności stwierdzającym umiarkowany jego stopień. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Ośrodka pomocy Społecznej w S. odmówił S.G. przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wyrównawczego oraz renty socjalnej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji podał, że wnioskujący nie spełnia wymogów do przyznania renty socjalnej - art. 27 a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a brak środków finansowych - art. 2 ust. 4 uniemożliwia przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego - art. 27 ust. 4 powyższej ustawy. Od powyższej decyzji odwołał się S.G. podając, że pomoc społeczna jemu się należy, a przebywanie w areszcie śledczym nie stanowi przeszkody w jej przyznaniu, ponieważ i tam ma duże potrzeby - zakupy bielizny, środków czystości itp. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania i wyjaśniło, że organ I instancji nie naruszył prawa, ponadto art. 27 a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, niezależnie od dochodu. Z orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z dnia [...] r. wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] r. Zatem skoro brak było podstaw prawnych do przyznania renty socjalnej, to tym samym stał się bezprzedmiotowy problem przekazywania części renty socjalnej do aresztu śledczego, gdzie obecnie wnioskujący przebywa. Art. 28 cyt. ustawy stanowi, że osobie tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności, przysługuje 30% przyznanego świadczenia. Dotyczy to jednak świadczenia, które zostało przyznane przed rozpoczęciem odbywania kary pozbawienia wolności. Natomiast przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku stałego wyrównawczego art. 27 ust. 4 cyt. ustawy, winno być oparte na określonych kryteriach jak: sytuacja bytowa wnioskodawcy, rozpoznanie potrzeby danego rejonu działania Ośrodka Pomocy Społecznej oraz jego możliwości finansowe. Kryteria te zostały odzwierciedlone w decyzji organu I instancji. S.G. odwołał się od decyzji organu II instancji do sądu administracyjnego wnosząc o jej uchylenie podtrzymując okoliczności podnoszone w odwołaniu. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie przywołał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należało, że nie mogła wzbudzać zastrzeżeń ocena organu odwoławczego w przedmiocie nie zasadności żądania przyznania renty socjalnej. Zgodnie z art. 27 a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. świadczenie takie przysługiwało osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia. Tymczasem ze znajdującego się w aktach orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] r. wynikało, że niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym skarżącego urodzonego w [...] r. istniała od [...] r., a więc powstała po ukończeniu przez skarżącego 18 roku życia. Brak było przy tym podstaw do stosowania art. 27 a ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Pewne wątpliwości mogło natomiast wzbudzać rozumowanie organu odwoławczego co do wpływu faktu tymczasowego aresztowania skarżącego na byt uprawnień do zasiłku stałego wyrównawczego. Organ odwoławczy przyjął bowiem, że choć sytuacja skarżącego odpowiadała tej o jakiej mowa była w art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, to przy uwzględnieniu treści art. 28 tejże ustawy podstaw odmowy przyznania świadczenia osobie tymczasowo aresztowanej poszukiwać należało w ogólnych przepisach regulujących podstawowe zasady funkcjonowania pomocy społecznej. Tego rodzaju argumentacja mogła wzbudzać zastrzeżenia zważywszy podkreślany w orzecznictwie obligatoryjny charakter zasiłku stałego wyrównawczego (por. wyrok NSA z 5 listopada 1998 r., sygn. I SA 981/98, LEX nr 45767). Sąd doszedł jednak do wniosku, że po uzupełnieniu argumentacji prawnej zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiadał prawu. Zgodnie z art. 38 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej osobom tymczasowo aresztowanym zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Taka regulacja wyłączała możność przyznania świadczenia z pomocy społecznej w okresie tymczasowego aresztowania o ile przepis szczególny nie stanowił inaczej. Takim przepisem szczególnym w zakresie regulacji dotyczącej zasiłku jakiego przyznania domagał się skarżący nie był art. 28 ustawy o pomocy społecznej. Brak było też innego przepisu o wskazanym charakterze. Według art. 28 ustawy o pomocy społecznej osobie uprawnionej do zasiłku stałego wyrównawczego na podstawie art. 27 ust. 4 pkt 1 tej ustawy przysługiwało 30% świadczenia, jednakże tylko wtedy gdy świadczenie takie zostało przyznane. Zatem, przepis ten w ogóle nie odnosił się do materii powstawania uprawnień do świadczeń zawieszonych z przyczyn wymienionych w art. 38 ust. 4. Inaczej rzecz ujmując, art. 28 ustawy o pomocy społecznej stanowił podstawę prawną umniejszenia świadczeń przyznanych decyzjami ostatecznymi przed dniem tymczasowego aresztowania, na podstawie tego przepisu nie pozostawało natomiast uprawnienie do przyznawania w okresie aresztowania świadczeń w wysokości 30% kwot o jakich mowa była w art. 27 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Oceny Sądu nie zmieniała okoliczność, że z przedłożonych przez skarżącego decyzji organu pierwszej instancji zapadłych w późniejszym okresie wynikało, iż organ pierwszej instancji przyznawał skarżącemu zasiłki stałe wyrównawcze za dalsze okresy. Decyzje te pozostawały poza zakresem kontroli sądu administracyjnego, jako że nie były przedmiotem zaskarżenia. Z wymienionych przyczyn oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). /-/ M.Dybowski /-/ M.Hrycaj /-/ R.Batorowicz TG